NỘI DUNG CHI TIẾT
TÍN NGƯỠNG THỜ CÚNG HÙNG VƯƠNG BỀN VỮNG MÃI NGÀN ĐỜI
5/9/2014


                                                                                                ĐỖ QUỐC LONG

                                                                                      (Chủ tịch Hội Liên hiệp VHNT tỉnh)

“Con người có Tổ có tông

Như cây có cội như sông

có nguồn”.

Câu ca thấm đượm nghĩa tình ấy thể hiện đạo lý truyền thống của người Việt, trải qua năm tháng đã trở thành tín ngưỡng riêng của dân tộc Việt Nam. Năm 2012, Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương ở Phú Thọ đã được UNESCO công nhận là Di sản văn hoá phi vật thể đại diện của nhân loại.

Mở những trang sử trong “Đại Việt sử lược” có ghi: “Thời Trang Vương nhà Chu (năm 696 - 682 trước công nguyên) ở Bộ Gia Ninh có dị nhân dùng yêu thuật áp phục được các Bộ lạc tự xưng là Hùng Vương, đóng đô ở Văn Lang. Truyền 18 đời đều gọi là Hùng Vương”. Ngọc phả Hùng Vương soạn năm Hồng Đức nguyên niên (1470) nói về Hùng Vương chọn đất đóng đô như sau: “Ngàn núi cúi chầu về, vạn sông quy tụ lại, thảy đều quay chầu về Nghĩa Lĩnh. Vương nhận ra đất này là đất tốt bèn lập chính điện ở núi Nghĩa Lĩnh. Ngoại vi Nghĩa Lĩnh lập đô thành Phong Châu”. Trong “Đại Nam nhất thống chí’’ - Quốc sử quán triều Nguyễn cũng chép rằng: “Hùng Vương đóng đô ở Phong Châu nay là huyện Bạch Hạc”.

“Ngàn năm bia đá thì mòn, ngàn năm bia miệng vẫn còn trơ trơ”, trong các truyền thuyết của người Việt cũng có rất nhiều câu chuyện liên quan về thời đại của các Vua Hùng gắn với tên các vùng đất được truyền miệng đến ngày nay: Chuyện Hùng Vương kén rể và thiên tình sử mối tình tay ba Sơn Tinh - Thủy Tinh với nàng Ngọc Hoa công chúa; chuyện công chúa Tiên Dung với Chử Đồng Tử; sự tích bánh chưng, bánh dày gắn với tích Hùng Vương chọn người truyền ngôi báu… Những tên làng quê trên dải đất từ Việt Trì tới Đền Hùng và phụ cận có tên gọi như: Minh Nông, Tiên Cát, Thậm Thình, Lâu Thượng, Lâu Hạ (Lầu Thượng, Lầu Hạ), Quýt Hạ, Mộ Xy, An Thái, Phượng Lâu, Cẩm Đội… mỗi tên gọi đều gắn với một tích cổ thời Hùng Vương. Ở Minh Nông có tích Vua Hùng dạy dân cấy lúa. Đất Dữu Lâu có vườn trầu của nhà vua; Hương Trầm nơi có cánh đồng mà Hoàng tử Lang Liêu trồng thứ lúa thơm làm bánh chưng, bánh dày…

Không có một Quốc gia nào trên thế giới lại có một khu di tích chứa đựng những ý nghĩa sâu sắc về cội nguồn dân tộc thiêng liêng như Đền Hùng. Tín ngưỡng thờ cúng Tổ tiên bền vững và sống mãi trong tâm thức của 54 dân tộc anh em trong cộng đồng người Việt truyền từ đời này sang đời khác đã làm nên sức mạnh phi thường, tinh hoa của dân tộc Việt suốt chiều dài lịch sử dựng nước và đấu tranh bảo vệ đất nước.

Những năm 40, Hai Bà Trưng đã làm lễ tế Tổ thề đền nợ nước trả thù nhà ở Đền Hùng. Đến thời nhà Lý, Trần đã cho xây dựng mở mang các đền chùa. Thời nhà Đinh, mặc dù đóng đô ở Hoa Lư (Ninh Bình) song Đinh Bộ Lĩnh khi lên ngôi vẫn không quên cho viết thần tích Đền Hùng. Thời nhà Lê, Vua Lê đã cử Lễ Bộ Thượng Thư từ Kinh thành Thăng Long đi thị sát tới Đền Hùng trong dịp mở hội, phong cho làng Cổ Tích xã Hy Cương làm “con trưởng tạo lệ”, cho miễn các thứ thuế khóa để đầu tư cho trông nom thờ cúng Tổ Hùng Vương vào ngày 10-3 âm lịch hàng năm.

Trong thời đại Hồ Chí Minh, Chủ tịch Hồ Chí Minh - Người khai sinh ra nước Việt Nam dân chủ cộng hòa, đã nhiều lần về thăm tỉnh Phú Thọ và Khu di tích lịch sử Đền Hùng. “Các Vua Hùng đã có công dựng nước, Bác cháu ta phải cùng nhau giữ lấy nước”, đó là câu nói bất hủ của Người khi nói chuyện với cán bộ chiến sĩ Đại đoàn quân Tiên Phong tại Đền Hùng tháng 9-1954 trên đường về tiếp quản Thủ đô đã thêm sự khẳng định đạo lý truyền thống, “uống nước nhớ nguồn” và ý chí quyết tâm bảo vệ chủ quyền thiêng liêng của Tổ quốc mãi sẽ được lưu truyền trong các thế hệ người Việt Nam. Trong sổ vàng lưu niệm về Đền Hùng lưu bút của nhiều đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước, nguyện thực hiện lời dạy của Hồ Chủ tịch cùng toàn dân tộc phụng thờ, tri ân các Vua Hùng, xây dựng nước giầu dân mạnh.

Ngày 02/4/2007, Quốc hội nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam đã phê chuẩn Luật Lao động cho người lao động được nghỉ làm việc, hưởng nguyên lương ngày Giỗ Tổ Hùng Vương (10/3 âm lịch). Ngày 10/3 âm lịch trở thành ngày Quốc giỗ Tổ, tri ân công đức Hùng Vương. Kể từ đây, Giỗ Tổ Hùng Vương được tổ chức theo quy định thường niên, tỉnh Phú Thọ trong vai trò con trưởng tạo lệ làm chủ lễ, có ít nhất 5 tỉnh thành phố luân phiên tham gia góp giỗ, đồng tổ chức. Những năm chẵn lãnh đạo Đảng, Nhà nước làm chủ lễ Giỗ Tổ Hùng Vương.  Suốt những ngày hội mở, diễn ra nhiều hoạt động văn hoá nghệ thuật, thể thao, vui chơi mang đậm bản sắc dân tộc như: rước kiệu, bơi chải, thi gói bánh chưng, bánh dày, kéo lửa thổi cơm thi, vật dân tộc... tạo không khí sôi động, hấp dẫn, tạo ấn tượng sâu sắc với du khách thập phương.

 Giỗ Tổ Hùng Vương ngày càng trở thành khát vọng tâm linh của mỗi người Việt Nam. Đền Hùng trở thành tâm điểm thu hút hàng triệu con tim khối óc, già, trẻ, gái, trai khắp các vùng miền trong cả nước và Kiều bào ta ở nước ngoài tìm về. Đã có những Việt kiều về Đền Hùng để thực hiện tâm nguyện của người thân, đem theo ra nước ngoài một nắm đất Đền Hùng và chân nhang để lập bàn thờ Tổ.

Thấy rõ tầm vóc và ý nghĩa của Khu di tích lịch sử văn hóa Đền Hùng, Nhà nước đã xếp hạng đặc biệt và triển khai dự án xây dựng tôn tạo khu di tích từ năm 1990. Đặc biệt, ngày 30 tháng 4 năm 2004 Thủ tướng Chính phủ đã ký Quyết định phê duyệt Dự án quy hoạch phát triển Khu di tích lịch sử Đền Hùng đến năm 2015. Qua hàng chục năm, đến nay nhiều hạng mục của dự án đã được hoàn thiện. Các đền chùa, lăng tẩm trên núi cả được trùng tu đảm bảo nguyên tắc bảo tồn nguyên bản của di sản. Tại khu di tích đã xây dựng khu vực trung tâm lễ hội có sức chứa tới hàng vạn người. Hệ thống các tuyến đường được từng bước hoàn thiện đảm bảo cho xe đi một chiều, các bãi đỗ xe, khu vực tổ chức các hoạt động văn hóa - thể thao. Hệ sinh thái rừng Đền Hùng đã sớm được quan tâm bảo vệ, khôi phục tạo nên sự phong phú cả về thực vật và động vật. Các hồ nước như hồ Gò Cong, hồ Khuôn Muồi, hồ Lạc Long, được đầu tư xây dựng, tạo thế “sơn chầu thủy tụ’’ vốn có. Đền thờ Quốc Mẫu Âu Cơ được xây dựng trên núi Vặn. Trên núi Sim xây dựng đền thờ Lạc Long Quân. Ý tưởng xây dựng tòa tháp tưởng niệm các Vua Hùng để từ Đền Hùng nhìn ra cả nước và cả nước hướng về Đền Hùng, như ý nguyện của cố Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Lê Duẩn và đồng bào cả nước đang được xúc tiến tích cực. Mỗi công trình thực sự là một tác phẩm nghệ thuật có sự kết hợp chặt chẽ tính khoa học, lịch sử và yếu tố tâm linh, chứa đựng giá trị thẩm mỹ, giáo dục truyền thống, mang đến cho đồng bào cả nước sự ngưỡng vọng sâu sắc về Tổ tông cội nguồn. Năm 2012, Thủ tướng Chính phủ đã ra Quyết định công nhận thành phố Việt Trì là đô thị loại I trực thuộc tỉnh Phú Thọ. Khu di tích lịch sử đền Hùng nằm trong quy hoạch tổng thể thành phố du lịch lễ hội về với cội nguồn dân tộc như quyết định phê duyệt của Chính phủ. Nhờ có sự gắn kết với các di tích về thời đại Hùng Vương tại Việt Trì và vùng phụ cận, Khu di tích lịch sử đền Hùng được nâng tầm thời đại, trở thành tâm điểm hội tụ cho ý chí đoàn kết toàn dân tộc Việt, góp phần làm cho Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương “hiện tượng lịch sử độc nhất vô nhị” trên thế giới  bền vững mãi ngàn đời.                                                                              

                                                    Đ.Q.L


HỌC TẬP VÀ LÀM THEO TẤM GƯƠNG ĐẠO ĐỨC HỒ CHÍ MINH

HỘI THẢO VỀ TÁC PHẨM “ĐỜI SỐNG MỚI” CỦA CHỦ TỊCH HỒ CHÍ MINH
Văn nghệ sỹ Phú Thọ với Chủ tịch HỒ CHÍ MINH
HÌNH ẢNH NGƯỜI CỘNG SẢN TRONG TÔI
HỌC BÁC VỀ TINH THẦN TRÁCH NHIỆM
LÀM THEO LỜI BÁC "DĨ CÔNG VI THƯỢNG"
TÂM LÒNG CỦA BÁC HỒ VỚI PHỤ NỮ VIỆT NAM
Tư tưởng Hồ Chí Minh về phong cách nêu gương
Nêu gương
Tiên tri của Bác
Một vài suy nghĩ về quan điểm thế giới quan Hồ Chí Minh
Cán bộ, đảng viên phải gương mẫu rèn luyện, học tập và làm theo tấm gương đạo đức Bác Hồ
Xây dựng và chỉnh đốn Đảng dưới ánh sáng Tư tưởng Hồ Chí Minh
Xây dựng và chỉnh đốn Đảng dưới ánh sáng Tư tưởng Hồ Chí Minh
Triển lãm Thư pháp thơ chữ Hán của Chủ tịch Hồ Chí Minh
Kỷ niệm 123 năm ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/1890 - 19/5/2013) Có một nền giáo dục thân dân
Bác Hồ với bảo tồn, tôn tạo phát huy di tích Đền Hùng
HỒI ỨC NHỮNG LẦN ĐƯỢC GẶP BÁC HỒ
CÓ MỘT SỰ THẬT ĐÁNG SUY NGHĨ
HÌNH ẢNH BẬC HIỀN TRIẾT HỒ CHÍ MINH QUA THƠ CHẾ LAN VIÊN
QUÁN TRIỆT NGHỊ QUYẾT TRUNG ƯƠNG IV, ĐẠI HỘI LẦN THỨ XI CỦA ĐẢNG
CHÌA KHÓA MỌI THÀNH CÔNG
KỶ NIỆM 23 NĂM NGÀY THÀNH LẬP HỘI CỰU CHIẾN BINH VIỆT NAM (6/12/1989 - 6/12/2012)
LỜI BÁC ĐẾN HÔM NAY VẪN CHƯA HỀ CŨ
NHỮNG ĐẶC TRƯNG PHẨM CHẤT VỀ GIÁ TRỊ NHÂN VĂN TRONG SÁNG TÁC CỦA HỒ CHÍ MINH
NGHỊ QUYẾT CỦA Ý ĐẢNG, LÒNG DÂN
HỌC TẬP NGHỊ QUYẾT TW 4 NHỚ LỜI BÁC DẠY - ĐOÀN HẢI HƯNG
Nét nổi bật của Chủ tịch Hồ Chí Minh là rất coi trọng phẩm chất con người - Bùi công bính
GIỮ LẤY ĐỨC TIN - Lê Phan Nghị
SÁNG THÊM NHỮNG CHI TIẾT VỀ BÁC HỒ QUA CÁI NHÌN CỦA CÁC NHÀ VĂN

TẠP CHÍ VĂN HỌC

Năm 2017
Năm 2014
Năm 2007
Năm 2009
Năm 2013
Năm 2012
Năm 2011
Năm 2010
Năm 2008

QUẢNG CÁO

















THÔNG BÁO

THỂ LỆ CUỘC THI THƠ, NHẠC Chủ đề: “Biển, đảo Việt Nam”

Thông tin liên hệ:
Tạp chí Văn nghệ Đất tổ - 160 Phố Lê Quý Đôn - Phường Gia Cẩm - TP Việt Trì - Tỉnh Phú Thọ
Điện thoại: 0210. 3816945 - 3811984
Email: tapchivannghedatto@gmail.com
Bản quyền thuộc về Tạp chí Văn nghệ Đất tổ
Ghi rõ nguồn khi phát hành lại thông tin từ Website này.