NỘI DUNG CHI TIẾT
THƠ CỦA NGƯỜI THẦY ĐÃ TỪNG LÀ BỘ ĐỘI TRƯỜNG SƠN
6/26/2014


                                                                             

ĐỖ NGUYÊN THƯƠNG

Bộ đội Trường Sơn, tên gọi ấy sao mà thân thương, nó gợi nhắc về một thời hào hùng dù nhiều gian khó, nó lay động tâm trạng của hàng triệu con tim bởi niềm tự hào chính đáng, một thời “Việt Nam ra ngõ gặp anh hùng” và thầy giáo, cựu chiến binh Đoàn Hải Hưng đã gọi đó là “Một thời hoa lửa”.

Tập thơ của thầy “Một thời hoa lửa” là một tập thơ gọn gàng, xinh xắn, gồm 55 bài thơ lớn, nhỏ, ngắn, dài khác đã kết tinh nguồn cảm xúc chân thành nhất của anh bộ đội Cụ Hồ Một thời hoa lửa - của một thầy giáo trên 30 năm gắn bó, tận tụy với nghề.

Tập thơ viết về đề tài chiến tranh, về một thời chống Mỹ, ở đó đậm đà, ấm áp tình cảm dành cho người mẹ hiền, cho đồng đội và lòng thành kính, biết ơn khi viết về Bác Hồ, về tướng Giáp, về những tướng tá dũng cảm, kiên cường đã từng cùng anh em, đồng đội đồng cam cộng khổ:

Quân đội nhân dân ta/ Sống nghĩa tình cao quý/ Tướng tá và chiến sỹ/ Như phụ tử tình thân! (Phụ tử tình thân).

Bao quát tập thơ là nguồn cảm xúc dạt dào khi ngợi ca Tổ quốc, nhân dân một thời oanh liệt hào hùng. Thuở ấy, trên thế giới không ít người từng mơ “sáng mai thức dậy trở thành người Việt Nam” bởi Việt Nam là đất nước nhỏ bé mà đã chiến thắng đế quốc Mỹ, siêu cường quốc hùng mạnh của thế giới. Thuở ấy, cả dân tộc Việt Nam, nghe theo lời Bác dạy, nghe theo lời hiệu triệu thiêng liêng “Quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh” đã coi việc nhập ngũ, lên đường ra chiến trận là nhiệm vụ cao cả, là sứ mệnh thiêng liêng của tuổi trẻ. Hòa cùng dòng người hăng hái ra mặt trận ấy, có thanh niên Đoàn Hải Hưng. Nếu chưa vào mặt trận thì cảm nhận về hình dung về Tổ quốc trong chiến tranh chỉ là trên lý thuyết. Khi thực sự thành người lính thì mới thấm thía:

Con đã hiểu thế nào là Tổ quốc/ Mỗi dòng sông, mái trường, ngõ phố thân yêu/ Mỗi một người thân, mỗi buổi sớm chiều/ Nỗi nhớ - Tình yêu đong đầy bao kỷ niệm.

Dù không hẹn, nhưng hình như cảm xúc trong lòng người đi xa, nhớ về nơi đã từng gắn bó của mỗi người đều giống như nhà thơ Chế Lan Viên đã từng khái quát: “Khi ta ở chỉ là nơi đất ở/ Khi ta đi đất bỗng hóa tâm hồn”. Trong cuộc sống này, có những điều tưởng như giản dị nhưng không dễ nhận ra, chỉ khi có hoàn cảnh thì cảm xúc mới bộc lộ, dù rằng, nguồn cảm xúc đó đã được ấp ủ từ rất lâu trong lòng…

 Vào mặt trận, anh em bốn bể một nhà, gắn kết, yêu thương, đùm bọc lẫn nhau, bữa ăn còn đạm bạc, gian khổ vẫn còn nhiều. Nhưng vượt lên hiện thực gian khó đó là lòng lạc quan, là niềm yêu đời, là nhuệ khí của một thời hào hùng “Tiếng hát át tiếng bom”:

Những năm tháng gian lao song rất đỗi tự hào/ Điếu thuốc chia đôi, bát cơm sẻ nửa/ Rau cháo hàng tuần, đường dài vẫn mở/ Sau tiếng súng rền, tiếng hát ngân vang (Kỉ niệm đẹp không bao giờ quên được).

Vào mặt trận, anh em đồng cam cộng khổ, bao gian khó cũng vượt qua. Việc nặng trở nên nhẹ nhàng hơn, khó khăn dường như  được giảm nhẹ khi mỗi người biết sống có niềm tin, biết hướng tới tương lai, cùng kề vai sát cánh hoàn thành nhiệm vụ.

Vào mặt trận, không được về quê ăn tết, hẳn người lính sẽ buồn, sẽ nhớ… Nhưng đọc thơ tác giả Đoàn Hải Hưng, thấy dường như không có nỗi buồn khi phải ăn tết xa quê. Điều tưởng chừng như phi lý lại trở nên có lý bởi với mỗi người lính trong chiến tranh thì Tổ quốc là nhà, miền đất nào trên Tổ quốc thân yêu cũng là quê hương vậy:

Tết này là Tết đầu tiên/ Sống trong Quân đội - Mẹ hiền của ta/ Núi rừng hoa nở - chim ca/ Đón người chiến sỹ từ xa mới về (Tết Quảng Bình I).

Nhiều địa danh đã đi vào thơ Đoàn Hải Hưng, nhưng đậm nét hơn cả chính là cái tên Trường Sơn. Trong tập thơ, có tới 8 bài thơ trực tiếp gắn với hai tiếng Trường Sơn. Đó là chưa kể cái tên Trường Sơn được in trong nhiều bài thơ khác nữa. Trường Sơn một thời khói lửa, Trường Sơn một thời oanh liệt, Trường Sơn là niềm tự hào của dân tộc Việt trong cuộc kháng chiến hào hùng chống Mỹ khi xưa, Trường Sơn đã đi vào thơ ca nhạc họa và vì lẽ ấy, Trường Sơn đi vào thơ của Đoàn Hải Hưng cũng như một lẽ rất tự nhiên, thường tình:

Quân ta vượt dãy Trường Sơn/ Dốc cao vời vợi, đường trơn chạy dài/ Ba lô, súng đạn trĩu vai… (Vượt Trường Sơn).

Đường Trường Sơn là con đường gian khó, đòi hỏi “Những đoàn quân nối tiếp nhau đi” phải kiên cường, phải có ý chí lớn và lòng quyết tâm cao độ. May mắn thay, tất cả những thanh niên Việt Nam tình nguyện đến chiến trường thì cũng tình nguyện vượt lên gian khó và phơi phới niềm tin vào ngày chiến thắng trở về:

Chúng ta kiêu hãnh làm người/ Hy sinh, chiến đấu cho đời nở hoa/ Đường dài vang rộn tiếng ca/ Hẹn ngày chiến thắng quân ta trở về (Vượt Trường Sơn).

Tập thơ của Đoàn Hải Hưng còn ghi lại những cảm xúc chân thành, tha thiết nhất về Lãnh tụ kính yêu. “Nhật ký viết trong những ngày Bác đi xa” là một bài thơ ghi lại cảm xúc đích thực, tựa như bút ký bằng thơ, nói về tâm trạng tác giả các ngày 2, 3, 4, 6 và 9/9/1969:

Tin đau thương lớn nhất đời/ Bác ơi! Bác đã đi rồi… sáng qua/ Không! Không! Bác vẫn không xa/ Bác đang bắt nhịp bài ca kết đoàn.

Bác ra đi là một tổn thất lớn lao không dễ gì bù đắp đối với toàn thể dân tộc Việt Nam. Nhưng nén đau thương, biến đau thương thành hành động cách mạng, thành quyết tâm chiến thắng giặc thù. Bác mong sum họp một nhà, mong đất nước độc lập, tự do, ngày 30/4/1975 ước nguyện của Người đã trở thành hiện thực.

Đất nước được hòa bình, bắt tay vào xây dựng, khôi phục lại hậu quả của chiến tranh, công cuộc mới lại nảy sinh khó khăn mới. Khó khăn nào rồi cũng vượt qua, thiếu thốn cơ sở vật chất dần dần được khôi phục… nhưng, có một thứ mà hậu quả chiến tranh để lại quá nặng nề, không thể bù đắp được, đó là bao chiến sỹ đã ngã xuống. Dòng máu của họ tô thắm thêm lá cờ của Tổ quốc vinh quang nhưng vết thương lòng của bao nhiêu bà mẹ mất con, bao người vợ mất chồng, bao người con mất bố, đồng đội mất nhau mà thấy xót xa vô cùng. Bài thơ “Viếng đồng đội ở nghĩa trang Trường Sơn”, ngắn gọn, súc tích mà kết đọng bao ý tình vô cùng đằm thắm:

Hơn 10.300 đồng đội an nghỉ ở nơi đây/ Hơn 10.300 gia đình không còn đủ nữa/ Hơn 10.300  nén hương như những bông hoa lửa/ Hương ngát thơm, cháy đỏ suốt đêm ngày.

Không có thời gian để điểm hết những vần thơ, bài thơ ngập tràn cảm xúc của tác giả Đoàn Hải Hưng, đôi nét sơ lược thôi để thấy tác giả đúng nghĩa là một người lính - một thầy giáo nhân cách cao đẹp, sống nhân ái, yêu gia đình, bè bạn đồng đội, yêu Tổ quốc… Từ tình yêu gia đình, yêu kính Lãnh tụ đến tình yêu Tổ quốc, tất cả đều đằm thắm, thân thương, sâu nặng, nghĩa tình.

                                                                                                                   Đ.N.T

 


HỌC TẬP VÀ LÀM THEO TẤM GƯƠNG ĐẠO ĐỨC HỒ CHÍ MINH

HỘI THẢO VỀ TÁC PHẨM “ĐỜI SỐNG MỚI” CỦA CHỦ TỊCH HỒ CHÍ MINH
Văn nghệ sỹ Phú Thọ với Chủ tịch HỒ CHÍ MINH
HÌNH ẢNH NGƯỜI CỘNG SẢN TRONG TÔI
HỌC BÁC VỀ TINH THẦN TRÁCH NHIỆM
LÀM THEO LỜI BÁC "DĨ CÔNG VI THƯỢNG"
TÂM LÒNG CỦA BÁC HỒ VỚI PHỤ NỮ VIỆT NAM
Tư tưởng Hồ Chí Minh về phong cách nêu gương
Nêu gương
Tiên tri của Bác
Một vài suy nghĩ về quan điểm thế giới quan Hồ Chí Minh
Cán bộ, đảng viên phải gương mẫu rèn luyện, học tập và làm theo tấm gương đạo đức Bác Hồ
Xây dựng và chỉnh đốn Đảng dưới ánh sáng Tư tưởng Hồ Chí Minh
Xây dựng và chỉnh đốn Đảng dưới ánh sáng Tư tưởng Hồ Chí Minh
Triển lãm Thư pháp thơ chữ Hán của Chủ tịch Hồ Chí Minh
Kỷ niệm 123 năm ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/1890 - 19/5/2013) Có một nền giáo dục thân dân
Bác Hồ với bảo tồn, tôn tạo phát huy di tích Đền Hùng
HỒI ỨC NHỮNG LẦN ĐƯỢC GẶP BÁC HỒ
CÓ MỘT SỰ THẬT ĐÁNG SUY NGHĨ
HÌNH ẢNH BẬC HIỀN TRIẾT HỒ CHÍ MINH QUA THƠ CHẾ LAN VIÊN
QUÁN TRIỆT NGHỊ QUYẾT TRUNG ƯƠNG IV, ĐẠI HỘI LẦN THỨ XI CỦA ĐẢNG
CHÌA KHÓA MỌI THÀNH CÔNG
KỶ NIỆM 23 NĂM NGÀY THÀNH LẬP HỘI CỰU CHIẾN BINH VIỆT NAM (6/12/1989 - 6/12/2012)
LỜI BÁC ĐẾN HÔM NAY VẪN CHƯA HỀ CŨ
NHỮNG ĐẶC TRƯNG PHẨM CHẤT VỀ GIÁ TRỊ NHÂN VĂN TRONG SÁNG TÁC CỦA HỒ CHÍ MINH
NGHỊ QUYẾT CỦA Ý ĐẢNG, LÒNG DÂN
HỌC TẬP NGHỊ QUYẾT TW 4 NHỚ LỜI BÁC DẠY - ĐOÀN HẢI HƯNG
Nét nổi bật của Chủ tịch Hồ Chí Minh là rất coi trọng phẩm chất con người - Bùi công bính
GIỮ LẤY ĐỨC TIN - Lê Phan Nghị
SÁNG THÊM NHỮNG CHI TIẾT VỀ BÁC HỒ QUA CÁI NHÌN CỦA CÁC NHÀ VĂN

TẠP CHÍ VĂN HỌC

Năm 2017
Năm 2014
Năm 2007
Năm 2009
Năm 2013
Năm 2012
Năm 2011
Năm 2010
Năm 2008

QUẢNG CÁO

















THÔNG BÁO

THỂ LỆ CUỘC THI THƠ, NHẠC Chủ đề: “Biển, đảo Việt Nam”

Thông tin liên hệ:
Tạp chí Văn nghệ Đất tổ - 160 Phố Lê Quý Đôn - Phường Gia Cẩm - TP Việt Trì - Tỉnh Phú Thọ
Điện thoại: 0210. 3816945 - 3811984
Email: tapchivannghedatto@gmail.com
Bản quyền thuộc về Tạp chí Văn nghệ Đất tổ
Ghi rõ nguồn khi phát hành lại thông tin từ Website này.