NỘI DUNG CHI TIẾT
MỘT ĐỜI ĐẮM ĐUỐI KHÚC CA XOAN
10/14/2014

           Băng xuống đoạn đường đất thó, căn nhà ba gian nhỏ của nghệ nhân Nguyễn Thị Sủng nằm lọt thỏm ở mé đồi. Dù đã cận kề tuổi xưa nay hiếm, song cụ Sủng vẫn ngân nga khúc Xoan mọi lúc, dù ở trong nhà hay khi đi lượm cành củi khô ngoài vườn. Với nghệ nhân Sủng "còn hơi thở vẫn còn hát Xoan".

          Lau đôi mắt nhoèn màu năm tháng, nghệ nhân Nguyễn Thị Sủng nhớ lại thuở trước mẹ và chị gái cụ theo phường Xoan nên thường cất giọng ca luyện Xoan ở nhà. Cứ thế, âm điệu trữ tình của Xoan ngấm dần vào cụ, tự nhiên như từng hơi thở. 15 tuổi, Nguyễn Thị Sủng đã bước chân vào làm đào trong phường Xoan Thét.

          Hát cho chúng tôi nghe một đoạn trong bài "Giáo Trống" nghệ nhân Nguyễn Thị Sủng kể: Mỗi năm hát Xoan có ba cuộc hội ngộ lớn nhất vào mồng 3 tháng Giêng khởi đầu cuộc lưu diễn xuân, mồng 10 tháng 3 giỗ Tổ vua Hùng và đại tiệc thờ vua Hùng mồng 10 tháng 9. Vào những thời điểm đó không khí Xoan náo nức trải khắp cả bốn phường Xoan gốc (Thét, An Thái, Phù Đức, Kim Đới) và các làng sở tại có mời phường Xoan đến hát thờ. Nhưng hát vào mùa xuân là vui nhất bởi khi những lá non đầu xuân xòe cánh cũng là lúc cả phường Xoan đi phụ giá theo kiệu tới các làng sở tại để hát Xoan. Khác với kép trong phường, các đào Xoan phải giúc vào dưới chân kiệu, vừa đi vừa hát từ làng mình cho tới đình làng sở tại.

          Gần 90 tuổi mắt mờ răng rụng, song âm vực của nghệ nhân Nguyễn Thị Sủng vẫn còn chắc khỏe, lời ca vẫn rành rọt, tay múa chân đưa mềm dẻo các điệu Xoan từ Giáo trống giáo pháo, Ngư tiều canh mục, Đưa hương, Đóng đám… Cụ Sủng có chất giọng hát Xoan vừa ngân nga như tiếng nước chảy vừa êm đềm giống lời mẹ ru. Cách biểu cảm trên khuôn mặt và điệu múa của cụ khiến người nghe cảm thấy ấm áp và thân thiện.

          Ông trùm Nguyễn Ngọc Bảo (phường Xoan Thét) đánh giá: “Cụ Sủng thuộc Xoan tận trong tâm trí, nhiều trùm phường như trùm Đọc và tôi đã từng theo học cụ. Nhiều học trò của cụ Sủng hiện nay cũng đã được phong làm nghệ nhân”.

          Được mời làm cố vấn cho lớp đào tạo nghệ nhân kế cận và truyền dạy hát Xoan Phú Thọ năm 2013 – 2014 với 143 học viên, cụ Sủng là truyền nhân sống quý báu còn lưu giữ được nét nguyên trạng của   hát Xoan.

          Cách dạy Xoan của cụ Sủng cho học trò vẫn theo lối của thế hệ trước là truyền khẩu. Nghệ nhân hát mẫu, trò ca theo. Cứ thế tạo thành bè nhịp điệu của Xoan vừa vang vừa vọng. Người hát Xoan phải thả hồn vào từng câu hát mới tạo nên vẻ tự nhiên và truyền cảm.

          Nhiều người dân ở xã Kim Đức vẫn thấy nghệ nhân Nguyễn Thị Sủng tay cầm đèn tay chống gậy lọ mọ đi bộ một mình tới nhà văn hóa khu, hoặc UBND xã để dạy hát Xoan cho mọi người.

          Dù cuộc sống ở vùng quê nghèo vẫn còn gánh nặng cơm áo, dẫu tuổi đã cao mắt mờ lưng còng, hay tấm áo đào đã mòn cùng năm tháng, nghệ nhân Nguyễn Thị Sủng vẫn hát say sưa khúc ca Xoan.

          Là người nghiên cứu về hát Xoan, ông Nguyễn Anh Tuấn, Giám đốc Bảo tàng Hùng Vương nhận xét: “Đến nay tuổi cụ đã cao, sức khỏe yếu nhưng cụ còn nhiệt tình, say sưa lắm. Chúng tôi đánh giá cụ Sủng còn giữ được bản sắc cổ kính của hát Xoan từ xưa đến nay”.

          Nở nụ cười phúc hậu, cụ Sủng tâm sự: “Kể cả những hôm trời có mưa hay rét lạnh, tôi vẫn không ngừng đi dạy. Đến chết tôi mới thôi hát Xoan”. Người nghệ nhân cao tuổi vẫn cần mẫn để bảo tồn hát Xoan cho đời. Nhìn tấm lòng với Xoan của nghệ nhân Nguyễn Thị Sủng mới hiểu vì sao hát Xoan có sức sống trường cửu đến vậy.

          Nghệ nhân Nguyễn Thị Sủng sinh năm 1927 ở khu 9, xã Kim Đức, thành phố Việt Trì. Trong suốt cuộc đời hát Xoan, nghệ nhân Nguyễn Thị Sủng đã được nhận Kỷ niệm chương của Hội văn nghệ dân gian Việt Nam và rất nhiều bằng khen của Viện trưởng Viện âm nhạc, UBND tỉnh Phú Thọ trao tặng.

 

                                                                   Theo: baophutho.vn


HỌC TẬP VÀ LÀM THEO TẤM GƯƠNG ĐẠO ĐỨC HỒ CHÍ MINH

HỘI THẢO VỀ TÁC PHẨM “ĐỜI SỐNG MỚI” CỦA CHỦ TỊCH HỒ CHÍ MINH
Văn nghệ sỹ Phú Thọ với Chủ tịch HỒ CHÍ MINH
HÌNH ẢNH NGƯỜI CỘNG SẢN TRONG TÔI
HỌC BÁC VỀ TINH THẦN TRÁCH NHIỆM
LÀM THEO LỜI BÁC "DĨ CÔNG VI THƯỢNG"
TÂM LÒNG CỦA BÁC HỒ VỚI PHỤ NỮ VIỆT NAM
Tư tưởng Hồ Chí Minh về phong cách nêu gương
Nêu gương
Tiên tri của Bác
Một vài suy nghĩ về quan điểm thế giới quan Hồ Chí Minh
Cán bộ, đảng viên phải gương mẫu rèn luyện, học tập và làm theo tấm gương đạo đức Bác Hồ
Xây dựng và chỉnh đốn Đảng dưới ánh sáng Tư tưởng Hồ Chí Minh
Xây dựng và chỉnh đốn Đảng dưới ánh sáng Tư tưởng Hồ Chí Minh
Triển lãm Thư pháp thơ chữ Hán của Chủ tịch Hồ Chí Minh
Kỷ niệm 123 năm ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/1890 - 19/5/2013) Có một nền giáo dục thân dân
Bác Hồ với bảo tồn, tôn tạo phát huy di tích Đền Hùng
HỒI ỨC NHỮNG LẦN ĐƯỢC GẶP BÁC HỒ
CÓ MỘT SỰ THẬT ĐÁNG SUY NGHĨ
HÌNH ẢNH BẬC HIỀN TRIẾT HỒ CHÍ MINH QUA THƠ CHẾ LAN VIÊN
QUÁN TRIỆT NGHỊ QUYẾT TRUNG ƯƠNG IV, ĐẠI HỘI LẦN THỨ XI CỦA ĐẢNG
CHÌA KHÓA MỌI THÀNH CÔNG
KỶ NIỆM 23 NĂM NGÀY THÀNH LẬP HỘI CỰU CHIẾN BINH VIỆT NAM (6/12/1989 - 6/12/2012)
LỜI BÁC ĐẾN HÔM NAY VẪN CHƯA HỀ CŨ
NHỮNG ĐẶC TRƯNG PHẨM CHẤT VỀ GIÁ TRỊ NHÂN VĂN TRONG SÁNG TÁC CỦA HỒ CHÍ MINH
NGHỊ QUYẾT CỦA Ý ĐẢNG, LÒNG DÂN
HỌC TẬP NGHỊ QUYẾT TW 4 NHỚ LỜI BÁC DẠY - ĐOÀN HẢI HƯNG
Nét nổi bật của Chủ tịch Hồ Chí Minh là rất coi trọng phẩm chất con người - Bùi công bính
GIỮ LẤY ĐỨC TIN - Lê Phan Nghị
SÁNG THÊM NHỮNG CHI TIẾT VỀ BÁC HỒ QUA CÁI NHÌN CỦA CÁC NHÀ VĂN

TẠP CHÍ VĂN HỌC

Năm 2017
Năm 2014
Năm 2007
Năm 2009
Năm 2013
Năm 2012
Năm 2011
Năm 2010
Năm 2008

QUẢNG CÁO

















THÔNG BÁO

THỂ LỆ CUỘC THI THƠ, NHẠC Chủ đề: “Biển, đảo Việt Nam”

Thông tin liên hệ:
Tạp chí Văn nghệ Đất tổ - 160 Phố Lê Quý Đôn - Phường Gia Cẩm - TP Việt Trì - Tỉnh Phú Thọ
Điện thoại: 0210. 3816945 - 3811984
Email: tapchivannghedatto@gmail.com
Bản quyền thuộc về Tạp chí Văn nghệ Đất tổ
Ghi rõ nguồn khi phát hành lại thông tin từ Website này.