NỘI DUNG CHI TIẾT
HÀO KHÍ ĐIỆN BIÊN TRONG THƠ TỐ HỮU
11/21/2014


                                                                                                NGUYỄN THẾ LƯỢNG

60 năm đã qua nhưng âm vang về hào khí của trận Điện Biên Phủ lừng lẫy năm châu chấn động địa cầu vẫn còn vang vọng trong lòng nhân dân Việt Nam và nhân dân thế giới. Điện Biên hào hùng và anh dũng không chỉ được miêu tả chân thực qua những trận đánh, qua những chiến công, qua những tấm gương quả cảm mà còn lắng đọng và xúc động qua những vần thơ còn mãi với thời gian. Có nhiều nhà thơ viết về chiến thắng Điện Biên Phủ trong niềm cảm hứng rộng lớn về cuộc chiến tranh nhân dân. Độc giả yêu mến và nhớ nhất đó là những vần thơ của nhà thơ Tố Hữu, những vần thơ mang đậm chất sử thi và cảm hứng hào hùng về một Điện Biên lẫy lừng.

Mang đậm cảm hứng trữ tình chính trị, những năm kháng chiến chống thực dân Pháp, nhà thơ Tố Hữu đã bám sát hiện thực cuộc kháng chiến của dân tộc để ghi lại một cách chân thực nhất về sức mạnh và tinh thần quyết chiến quyết thắng của nhân dân ta. Hoan hô chiến sỹ Điện Biên, Ta đi tới…, mỗi bài thơ của Tố Hữu như những thước phim tư liệu chân thực mà sinh động có sức cổ vũ tinh thần tiến lên phía trước để dành chiến thắng. Với thể thơ tự do, câu thơ dài ngắn xen kẽ, những vần thơ Tố Hữu viết về cuộc chiến ở Điện Biên Phủ đã ghi lại từng bước chân bám núi bám rừng, từng trận chiến, từng con đường ra trận. Không khí tiến công ở Điện Biên đã đi vào thơ Tố Hữu một cách tự nhiên: “Tin về nửa đêm/Hỏa tốc hỏa tốc/Ngựa bay lên dốc/Đuốc chạy sáng rừng”. Câu thơ chỉ bốn chữ ngắn gọn mà có sức căng trong từng chữ. Mọi bước đi, mọi diễn biến của cuộc chiến diễn ra nhanh và khí thế mạnh chưa từng có. Đó là không khí những ngày chuẩn bị tổng tiến công của quân và dân ta tại Điện Biên Phủ.

Viết về không khí tiến công mạnh như vũ bão ở Điện Biên, nhà thơ Tố Hữu không quên nhắc đến những người chiến sỹ đang ngày đêm vượt suối băng rừng tiến quân lên Điện Biên và đặc biệt là người “anh cả” của Quân đội Nhân dân Việt Nam, người lãnh đạo quân và dân ta ra trận để làm nên trận Điện Biên Phủ lừng lẫy. Đó là Đại tướng Võ Nguyên Giáp: “Hoan hô chiến sĩ Điện Biên/ Hoan hô đồng chí Võ Nguyên Giáp!”. Vần thơ vừa ngợi ca vừa có sức cổ vũ lớn lao đối với tinh thần của đoàn quân xung trận.

Cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp những ngày ở Điện Biên Phủ là giai đoạn cam go và quyết định nhất. Để có được chiến thắng trên cứ điểm quan trọng ấy, quân và dân ta phải trải qua những ngày tháng khó khăn và gian nan để tiến về trận địa: “Kháng chiến ba nghìn ngày/Không đêm nào vui bằng đêm nay/Đêm lịch sử Điện Biên sáng rực/Trên đất nước/Như huân chương trên ngực”. Đó còn là lòng dũng cảm của những chiến sỹ đêm ngày bền gan vững chí: “Hoan hô chiến sĩ Điện Biên/Chiến sĩ anh hùng/Đầu nung lửa sắt/ Năm mươi sáu ngày đêm khoét núi, ngủ hầm, mưa dầm, cơm vắt”. Chính sức mạnh và ý chí cứng hơn cả lửa thép đã của những người chiến sỹ đã hòa vào sức mạnh của khối đại đoàn kết làm nên bức thành đồng vững chắc trên những tuyến đường khét lẹt đạn bom: “ Máu trộn bùn non/Gan không núng/Chí không mòn!”.

Trong trận quyết định tại Điện Biên Phủ, sự hy sinh anh dũng của những người chiến sỹ đã được Tố Hữu ghi lại trong cảm hứng anh hùng ca và niềm tự hào: “Những đồng chí thân chôn làm giá súng/Đầu bịt lỗ châu mai/ Băng mình qua núi thép gai/Ào ào vũ bão/ Những đồng chí chèn lưng cứu pháo/Nát thân, nhắm mắt, còn ôm.../ Những bàn tay xẻ núi lăn bom…”. Chính sự hy sinh trong giây phút cam go và quyết liệt ấy đã làm cho trận tổng tiến công được nối liền như mạch máu luôn chảy mãi. Những vần thơ của Tố Hữu mang giọng điệu ngợi ca, hào hùng mà cảm phục. Điều gì đã làm nên sức mạnh cho niềm tin chiến thắng, điều gì làm nên những dòng người như dòng suối chảy về nơi đầu nguồn tiếp viện cho tiền tuyến ? Những dòng thơ của Tố Hữu là những câu trả lời đầy niềm tin: “Mấy tầng mây gió lớn mưa to/ Dốc Pha Đin, chị gánh anh thồ/ Đèo Lũng Lô, anh hò chị hát/ Dù bom đạn xương tan, thịt nát/ Không sờn lòng, không tiếc tuổi xanh...”. Đó chính là lòng lạc quan yêu đời của những chàng trai cô gái tuổi đôi mươi mang nặng trên vai lý tưởng yêu nước và tinh thần cách mạng cao cả. Họ ra đi vì nghĩa lớn và không tiếc tuổi thanh xuân cho đất nước và nhân dân. Vì vậy, sự hy sinh của những con người ấy cũng nhẹ nhàng và thanh thản trên con đường ra trận: “Hỡi các chị, các anh/ Trên chiến trường ngã xuống/ Máu của anh chị, của chúng ta không uổng/ Sẽ xanh tươi đồng ruộng Việt Nam/Mường Thanh, Hồng Cúm, Him Lam/ Hoa mơ lại trắng, vườn cam lại vàng...”. Máu của họ hòa vào dòng máu của dân tộc, tiếp thêm sức mạnh và hiện hữu trong cánh đồng, trong rừng hoa và cuộc sống thanh bình.

Viết về những ngày tháng Điện Biên lịch sử, nhà thơ Tố Hữu đã hòa vào tâm hồn của mỗi người dân, mỗi người chiến sỹ để khẳng định niềm tin vào chân lý dân tộc. Đó là ý thức của mỗi người về độc lập chủ quyền không ai có thể cướp đi: “Của ta trời đất đêm ngày/ Núi kia, đồi nọ, sông này của ta”. Vì vậy, dù kẻ thù có mạnh đến mấy, vũ khí có tối tân đến mấy cũng không thắng nổi sức mạnh Việt Nam: “Nghe pháo ta lừng lẫy thét gầm!/ Nghe trưa nay tháng năm, mùng bảy/ Trên đầu bay thác lửa hờn căm/ Trông: Bốn mặt lũy hầm sụp đổ/ Tướng quân bay lố nhố cờ hàng/ Trông: Chúng ta cờ đỏ sao vàng/ Rực trời đất Điện Biên toàn thắng!/ Hoan hô chiến sĩ Điện Biên!/ Tiếng reo núi vọng sông rền”. Hào khí Điện Biên là đây. Những dòng thơ ghi lại đậm nét không khí tiến công mạnh mẽ và dứt khoát của quân và dân ta. Chiến thắng đã về ta, Điện Biên rực rỡ cờ sao, bừng sáng muôn nơi. “Chín năm làm một Điện Biên/ Nên vành hoa đỏ, nên thiên sử vàng”. Thiên sử vàng ấy đã được sức mạnh và tinh thần đoàn kết của quân và dân ta làm nên sau bao tháng, bao năm bền gan vững chí.

Chiến thắng đã về, một Điện Biên lừng lẫy năm châu, nhà thơ Tố Hữu đã đưa ra nguyên nhân vì sao chúng ta giành được chiến thắng bằng những vần thơ mang khí thế thời đại: “Ở Việt Nam, các anh nên nhớ/ Tre đã thành chông, sông là sông lửa/ Và trận thắng Điện Biên/Cũng mới là bài học đầu tiên !”. Điện Biên là địa chỉ đỏ để mỗi người dân Việt Nam đi về tương lai trên con đường thênh thang rộng mở: “ Ta đi giữa ban ngày/Trên đường cái, ung dung ta bước…/Đường qua Tây Bắc, đường lên Điện Biên” (Ta đi tới). Hào khí Điện Biên làm nên ý chí của quân và dân Việt Nam bước tiếp những con đường phía trước: “Ờ đã chín năm rồi đấy nhỉ!/ Kháng chiến ba ngàn ngày không nghỉ/ Bắp chân, đầu gối vẫn săn gân/Ngẩng đầu lên, trong sáng tuyệt trần” (Ta đi tới).

Chiến thắng Điện Biên mở ra một trang mới cho dân tộc Việt Nam, một dân tộc “rũ bùn” đứng dậy tràn đầy niềm tin và hi vọng: “Lừng lẫy Điện Biên, chấn động địa cầu/ Những bàn chân đã vùng dậy đạp đầu/ Lũ chúa đất xuống bùn đen vạn kiếp” (Ta đi tới).

Những vần thơ mang tính thời sự, mang hơi thở thời đại và có sức cổ vũ lớn, nhà thơ Tố Hữu đã dựng lại những “thước phim” về Điện Biên Phủ với những chiến thắng vang dội. Hào khí của cả một dân tộc được in đậm trong từng câu, từng chữ. Vì thế, Điện Biên Phủ - mốc son chói lọi đã có sức sống và niềm tự hào chảy mãi trong huyết quản của con người Việt Nam anh dũng mà kiên cường.

                                                                                                                   N.T.L


HỌC TẬP VÀ LÀM THEO TẤM GƯƠNG ĐẠO ĐỨC HỒ CHÍ MINH

HỘI THẢO VỀ TÁC PHẨM “ĐỜI SỐNG MỚI” CỦA CHỦ TỊCH HỒ CHÍ MINH
Văn nghệ sỹ Phú Thọ với Chủ tịch HỒ CHÍ MINH
HÌNH ẢNH NGƯỜI CỘNG SẢN TRONG TÔI
HỌC BÁC VỀ TINH THẦN TRÁCH NHIỆM
LÀM THEO LỜI BÁC "DĨ CÔNG VI THƯỢNG"
TÂM LÒNG CỦA BÁC HỒ VỚI PHỤ NỮ VIỆT NAM
Tư tưởng Hồ Chí Minh về phong cách nêu gương
Nêu gương
Tiên tri của Bác
Một vài suy nghĩ về quan điểm thế giới quan Hồ Chí Minh
Cán bộ, đảng viên phải gương mẫu rèn luyện, học tập và làm theo tấm gương đạo đức Bác Hồ
Xây dựng và chỉnh đốn Đảng dưới ánh sáng Tư tưởng Hồ Chí Minh
Xây dựng và chỉnh đốn Đảng dưới ánh sáng Tư tưởng Hồ Chí Minh
Triển lãm Thư pháp thơ chữ Hán của Chủ tịch Hồ Chí Minh
Kỷ niệm 123 năm ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/1890 - 19/5/2013) Có một nền giáo dục thân dân
Bác Hồ với bảo tồn, tôn tạo phát huy di tích Đền Hùng
HỒI ỨC NHỮNG LẦN ĐƯỢC GẶP BÁC HỒ
CÓ MỘT SỰ THẬT ĐÁNG SUY NGHĨ
HÌNH ẢNH BẬC HIỀN TRIẾT HỒ CHÍ MINH QUA THƠ CHẾ LAN VIÊN
QUÁN TRIỆT NGHỊ QUYẾT TRUNG ƯƠNG IV, ĐẠI HỘI LẦN THỨ XI CỦA ĐẢNG
CHÌA KHÓA MỌI THÀNH CÔNG
KỶ NIỆM 23 NĂM NGÀY THÀNH LẬP HỘI CỰU CHIẾN BINH VIỆT NAM (6/12/1989 - 6/12/2012)
LỜI BÁC ĐẾN HÔM NAY VẪN CHƯA HỀ CŨ
NHỮNG ĐẶC TRƯNG PHẨM CHẤT VỀ GIÁ TRỊ NHÂN VĂN TRONG SÁNG TÁC CỦA HỒ CHÍ MINH
NGHỊ QUYẾT CỦA Ý ĐẢNG, LÒNG DÂN
HỌC TẬP NGHỊ QUYẾT TW 4 NHỚ LỜI BÁC DẠY - ĐOÀN HẢI HƯNG
Nét nổi bật của Chủ tịch Hồ Chí Minh là rất coi trọng phẩm chất con người - Bùi công bính
GIỮ LẤY ĐỨC TIN - Lê Phan Nghị
SÁNG THÊM NHỮNG CHI TIẾT VỀ BÁC HỒ QUA CÁI NHÌN CỦA CÁC NHÀ VĂN

TẠP CHÍ VĂN HỌC

Năm 2017
Năm 2014
Năm 2007
Năm 2009
Năm 2013
Năm 2012
Năm 2011
Năm 2010
Năm 2008

QUẢNG CÁO

















THÔNG BÁO

THỂ LỆ CUỘC THI THƠ, NHẠC Chủ đề: “Biển, đảo Việt Nam”

Thông tin liên hệ:
Tạp chí Văn nghệ Đất tổ - 160 Phố Lê Quý Đôn - Phường Gia Cẩm - TP Việt Trì - Tỉnh Phú Thọ
Điện thoại: 0210. 3816945 - 3811984
Email: tapchivannghedatto@gmail.com
Bản quyền thuộc về Tạp chí Văn nghệ Đất tổ
Ghi rõ nguồn khi phát hành lại thông tin từ Website này.