NỘI DUNG CHI TIẾT
HỘI NGHỊ LÝ LUẬN, PHÊ BÌNH VĂN HỌC LẦN THỨ IV: MỘT CÁCH TỔNG KẾT VĂN HỌC 30 NĂM ĐỔI MỚI
6/27/2016

           Đã thành thông lệ, cứ 5 năm một lần, Ban chấp hành Hội Nhà văn Việt Nam tổ chức hội nghị lý luận, phê bình (LLPB) văn học. Trong 2 ngày 24 và 25 tháng 6 năm 2016, Hội nghị LLPB văn học lần thứ IV với chủ đề “Văn học - 30 năm đổi mới, hội nhập và phát triển” (1986 - 2016) đã diễn ra tại Tam Đảo (Vĩnh Phúc).

Đồng chí Bùi Thế Đức - Phó trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương, PGS, TS Đào Duy Quát - Phó Chủ tịch thường trực Hội đồng LLPB văn học, nghệ thuật Trung ương và đại biểu nhiều cơ quan hữu quan đã đến dự.

Hội nghị quy tụ gần 200 nhà văn, nhà thơ, nhà LLPB, dịch giả, với gần 70 tham luận. Chủ trì Hội nghị là nhà thơ Hữu Thỉnh - Chủ tịch Liên hiệp các hội văn học, nghệ thuật Việt Nam, Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam; nhà thơ Trần Đăng Khoa, nhà thơ Nguyễn Quang Thiều - các Phó Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam và PGS, TS Phan Trọng Thưởng - Chủ tịch Hội đồng LLPB, Hội Nhà văn Việt Nam.

Phát biểu khai mạc Hội nghị, nhà thơ Hữu Thỉnh nhấn mạnh: Bản thân chủ đề hội nghị lần này - “Văn học 30 năm đổi mới, hội nhập và phát triển” - đã mang tính tổng kết. Nhưng đây không phải là hội nghị tổng kết toàn bộ đời sống văn học 30 năm qua, mà là sự nhìn lại diện mạo, khuynh hướng, tính chất, đặc điểm và những dấu ấn của một tiến trình văn học qua góc nhìn của LLPB. Do đó, một nhu cầu cốt yếu đặt ra là phải có cái nhìn khái quát, toàn cục và đồng bộ, đánh giá đúng sự thật nhằm chỉ ra những thành tựu của đổi mới văn học với những cống hiến của nó vào đời sống tinh thần của đất nước dưới góc nhìn văn hóa học. Tiến hành công việc đó không phải là để làm con tính cộng tập thể các thành tích, mà chính là chỉ ra bước tiến mới của một chặng đường văn học và rút ra những bài học, những kinh nghiệm cần thiết cho những năm tiếp theo.

 

Báo cáo đề dẫn Hội nghị do PGS, TS Phan Trọng Thưởng trình bày nêu rõ: “Chúng ta đang đứng trước nhiệm vụ tổng kết thực tiễn văn học 30 năm đổi mới với tư cách của những người trong cuộc; vừa trực tiếp can dự, trực tiếp tạo nên thành tựu; vừa trực tiếp thừa hưởng những thành quả của tiến trình đổi mới.

Nhìn lại chặng đường đổi mới đã qua, sau mỗi mốc 10, 15, 20, 25, chúng ta đều tiến hành hoạt động tổng kết, đánh giá thành tựu, nhìn nhận hạn chế, chỉ ra các nguyên nhân để tiếp tục đổi mới. Nhưng có lẽ, vào các thời điểm đó, do chưa hội đủ các điều kiện nên việc tổng kết thực tiễn văn học so với một số lĩnh vực khác, chưa được chú ý đúng mức. Và lần này, trước mốc 30 năm, chúng ta không chỉ có thêm thời gian, có thêm thành tựu và kinh nghiệm, mà còn có thêm cơ sở khoa học và các điều kiện khách quan cần thiết khác để tiến hành tổng kết toàn diện thực tiễn văn học.

Với một cuộc hội thảo khoa học chắc chắn chúng ta không thể đặt ra và giải quyết được tất cả mọi yêu cầu. Nhưng ít nhất, từ phương diện lý luận phê bình, chúng ta cũng cố gắng làm rõ một số vấn đề có ý nghĩa học thuật, ý nghĩa phương pháp luận để tạo cơ sở cho nhận thức, nhận diện và đánh giá thực tiễn văn học 30 năm qua”.

So với các lần hội nghị trước, lần hội nghị này Ban tổ chức có cải tiến dành trọn một buổi để thành viên tham dự trao đổi từng lĩnh vực cụ thể theo các hội đồng chuyên môn: thơ, văn xuôi, LLPB và dịch thuật. Thời gian hội nghị phiên toàn thể tập trung bàn về những vấn đề khái quát nhất, đặc biệt là chỉ ra những yêu cầu mới, giải pháp mới nhằm tiếp tục đổi mới toàn diện, đồng bộ nền văn học nước nhà, đưa đời sống văn học lên một trình độ mới cao hơn, theo hướng dân tộc, hiện đại, khoa học và hội nhập tích cực.

Trong thời gian 2 ngày, Hội nghị đã lần lượt đặt ra, bàn thảo những vấn đề nổi cộm, bức thiết của đời sống văn học đương đại như: văn học với vấn đề số phận của dân tộc và nhân dân; đổi mới, cách tân và kế thừa, phát huy di sản   truyền thống; những thế hệ viết - tiếp nối và khoảng cách; văn học và cơ chế thị trường; biến động tâm lý chủ thể tiếp nhận văn học thời kỳ hội nhập; đặc điểm nghệ thuật văn học mạng; tiếp nhận lý thuyết phương Tây trong đổi mới văn học; sự thay đổi điểm nhìn về chức năng văn học; nhân vật trung tâm của văn học hôm nay; quan hệ giữa sáng tác và phê bình; sự trương nở của văn học nữ; nhà văn và vấn đề tự do sáng tạo; thơ và những nẻo đường cách tân; văn học dịch và dịch văn học; nền và đỉnh của tiểu thuyết; sự thâm nhập, giao thoa thể loại; văn học và vấn đề hòa giải, hòa hợp dân tộc…

Qua quá trình bàn thảo nghiêm túc, trách nhiệm, nhìn từ thực tiễn, Hội nghị đi đến kết luận:

- Mặc dù đổi mới là một quá trình không đơn giản, lại chịu nhiều yếu tố tác động (hệ thống tư tưởng chính trị, cơ chế thị trường, quá trình giao lưu và hội nhập, hệ thống lý thuyết, văn hóa nghe nhìn, công nghệ internet…), nhưng văn học 30 năm qua đã tận dụng được cơ hội lịch sử để đổi mới và làm mới mình trên tất cả các phương diện, trong đó có thể xem đổi mới tư duy, đổi mới quan niệm, đổi mới nhận thức lý luận là thành tựu đặc biệt, là thành tựu đẻ ra thành tựu, là cơ sở để kiến tạo nên các thành tựu khác.

- Tuy nhiên, bên cạnh thành tựu, trong quá trình đổi mới và hội nhập, đời sống văn học cũng đã bộc lộ những vấn đề cần được nhìn nhận: những dấu hiệu khủng hoảng về giá trị; thiếu chuẩn, lệch chuẩn trong sáng tạo, thưởng thức, tiếp nhận và đánh giá; xu hướng sính lý thuyết, chạy theo sáng tạo hình thức, chạy theo thị trường và các thị hiếu nghệ thuật thời thượng; sự xa rời các vấn đề lớn của đời sống xã hội và lịch sử của đất nước…

- Một số bài học kinh nghiệm bổ ích cho sự phát triển văn học là: bài học về sự giải phóng năng lực của đội ngũ sáng tạo; bài học về chủ động tiên liệu và xử lý tốt sự tác động của các yếu tố bên ngoài, của các quy luật khách quan lên quá trình đổi mới, cách tân văn học...

Hội nghị LLPB văn học lần thứ IV, có thể nói, đã hiện thực hóa cơ bản những mục tiêu đặt ra. Tuy nhiên, điểm bất cập nhìn thấy rõ của Hội nghị là sự vắng thiếu gương mặt, tiếng nói văn học trẻ.
 

HOÀNG HOÀNG PHỐ

 (theo http://vannghequandoi.com.vn)

 


HỌC TẬP VÀ LÀM THEO TẤM GƯƠNG ĐẠO ĐỨC HỒ CHÍ MINH

HỘI THẢO VỀ TÁC PHẨM “ĐỜI SỐNG MỚI” CỦA CHỦ TỊCH HỒ CHÍ MINH
Văn nghệ sỹ Phú Thọ với Chủ tịch HỒ CHÍ MINH
HÌNH ẢNH NGƯỜI CỘNG SẢN TRONG TÔI
HỌC BÁC VỀ TINH THẦN TRÁCH NHIỆM
LÀM THEO LỜI BÁC "DĨ CÔNG VI THƯỢNG"
TÂM LÒNG CỦA BÁC HỒ VỚI PHỤ NỮ VIỆT NAM
Tư tưởng Hồ Chí Minh về phong cách nêu gương
Nêu gương
Tiên tri của Bác
Một vài suy nghĩ về quan điểm thế giới quan Hồ Chí Minh
Cán bộ, đảng viên phải gương mẫu rèn luyện, học tập và làm theo tấm gương đạo đức Bác Hồ
Xây dựng và chỉnh đốn Đảng dưới ánh sáng Tư tưởng Hồ Chí Minh
Xây dựng và chỉnh đốn Đảng dưới ánh sáng Tư tưởng Hồ Chí Minh
Triển lãm Thư pháp thơ chữ Hán của Chủ tịch Hồ Chí Minh
Kỷ niệm 123 năm ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/1890 - 19/5/2013) Có một nền giáo dục thân dân
Bác Hồ với bảo tồn, tôn tạo phát huy di tích Đền Hùng
HỒI ỨC NHỮNG LẦN ĐƯỢC GẶP BÁC HỒ
CÓ MỘT SỰ THẬT ĐÁNG SUY NGHĨ
HÌNH ẢNH BẬC HIỀN TRIẾT HỒ CHÍ MINH QUA THƠ CHẾ LAN VIÊN
QUÁN TRIỆT NGHỊ QUYẾT TRUNG ƯƠNG IV, ĐẠI HỘI LẦN THỨ XI CỦA ĐẢNG
CHÌA KHÓA MỌI THÀNH CÔNG
KỶ NIỆM 23 NĂM NGÀY THÀNH LẬP HỘI CỰU CHIẾN BINH VIỆT NAM (6/12/1989 - 6/12/2012)
LỜI BÁC ĐẾN HÔM NAY VẪN CHƯA HỀ CŨ
NHỮNG ĐẶC TRƯNG PHẨM CHẤT VỀ GIÁ TRỊ NHÂN VĂN TRONG SÁNG TÁC CỦA HỒ CHÍ MINH
NGHỊ QUYẾT CỦA Ý ĐẢNG, LÒNG DÂN
HỌC TẬP NGHỊ QUYẾT TW 4 NHỚ LỜI BÁC DẠY - ĐOÀN HẢI HƯNG
Nét nổi bật của Chủ tịch Hồ Chí Minh là rất coi trọng phẩm chất con người - Bùi công bính
GIỮ LẤY ĐỨC TIN - Lê Phan Nghị
SÁNG THÊM NHỮNG CHI TIẾT VỀ BÁC HỒ QUA CÁI NHÌN CỦA CÁC NHÀ VĂN

TẠP CHÍ VĂN HỌC

Năm 2017
Năm 2014
Năm 2007
Năm 2009
Năm 2013
Năm 2012
Năm 2011
Năm 2010
Năm 2008

QUẢNG CÁO

















THÔNG BÁO

THỂ LỆ CUỘC THI THƠ, NHẠC Chủ đề: “Biển, đảo Việt Nam”

Thông tin liên hệ:
Tạp chí Văn nghệ Đất tổ - 160 Phố Lê Quý Đôn - Phường Gia Cẩm - TP Việt Trì - Tỉnh Phú Thọ
Điện thoại: 0210. 3816945 - 3811984
Email: tapchivannghedatto@gmail.com
Bản quyền thuộc về Tạp chí Văn nghệ Đất tổ
Ghi rõ nguồn khi phát hành lại thông tin từ Website này.