NỘI DUNG CHI TIẾT
NGƯỜI VÁC TÙ VÀ CỦA LÀNG
6/23/2017

                                Truyện ngắn dự thi của Phùng Phương Quý

Lão Lý ngạc nhiên cầm tờ giấy có đóng dấu đỏ và chữ ký lằng ngoằng. Thế này là thế nào? Ủy ban xã triệu tập lão lên giải quyết việc bãi rác. Gần sáu năm rồi có ai ý kiến, ý cò gì đâu? Cũng không gây ô nhiễm môi trường vì nó nằm ở cuối làng, rác về đến đâu lão phân loại đến đấy. Thứ nào dùng được như túi ni lon, vỏ chai, bao xác rắn... lão gom bán cho mấy người mua phế liệu. Thứ nào rác thải, lão đốt hoặc chôn lấp cẩn thận.

Ông Trung hàng xóm là người có tí chữ nghĩa, lò dò sang hút thuốc lào, bảo. “Láo! Lẽ ra họ phải gửi giấy mời đàng hoàng, sao lại triệu tập, cứ làm như ông là đối tượng trộm cắp ấy”. Lão Lý nóng ran mặt, trong bụng giận bừng bừng. Thế này thì họ coi thường mình thật! Quá coi thường! Lão có làm gì sai cho cam. “Ông chắc chắn là họ sai khi gửi giấy triệu tập chứ?”. Lão hỏi ông Trung lần nữa, sau khi mời khách ly rượu thuốc. Ông Trung chèm chẹp cái miệng. “Chả thế lại không ư! Ông làm gì sai mà họ triệu tập?”.

Hai giờ chiều, lão Lý dắt xe đạp vào sân ủy ban xã dựng dưới gốc cây xà cừ, khóa lại cẩn thận. Cậu Hùng địa chính, thoáng thấy lão thì bước từ trong phòng làm việc ra, cười tươi. “Bác Lý! Bác Lý! Mời bác vào đây!”. Cốc nước vối đỏ sậm, thơm ngát. “Mời bác xơi nước!”. Lão sờ cốc nước, bỏng rãy, chắc mới pha. Bây giờ cánh công chức chẳng mấy người uống nước trà, sợ thuốc này thuốc kia. Họ toàn lá lẩu linh tinh nhưng sạch, như lá vối, lá chè tươi, sang hơn thì Atiso...

Lão chìa ngay tờ giấy triệu tập trước mặt cậu Hùng. “Tôi hỏi chú, chứ tôi tội lệ gì mà xã gửi giấy triệu tập như quân trộm cắp thế này?”. “Ấy chết! Ai bảo bác thế! Quy định về thủ tục hành chính đấy bác ạ”. Cậu ta lục lọi trong cặp, rút ra một tờ giấy đưa cho lão. “Bác xem đây này! Giấy triệu tập của Sở Địa chính gọi em đi bồi dưỡng nghiệp vụ tháng trước, chẳng lẽ em cũng là tội phạm à?”. Hùng cười khà khà. Lão Lý thở phào, nhưng vẫn ấm ức vì tức ông Trung. Bố tiên nhân khỉ! Thế mà ông ấy xưng xưng rằng mình bị triệu tập như quân trộm cắp. “Thế xã triệu tập tôi có việc gì?”. Lật mớ giấy tờ trên bàn, cậu Hùng xoa tay. “Báo cáo bác! Xã có quyết định thu hồi diện tích 400m2 ở cuối làng Đồng Lãnh, để chuẩn bị giao đất cho dự án Khu công nghiệp Đồng Cạn”. “Ơ! Thế thì có dính líu gì tới tôi?”. “Có ạ! Đó là khu đất bác vẫn sử dụng đổ rác từ năm hai nghìn linh mười tới nay”. Lão Lý trố mắt. “Thế sau đó tôi đổ rác ở đâu?”. Cậu Hùng cười động viên. “Việc ấy, ban quản lý thôn 4 sẽ có kế hoạch ạ! Giờ bác ký vào đây cho em!”. Lão Lý đủng đỉnh đứng dậy. “Tôi chả ký tá gì sất! Phải hỏi bà con trong làng đã! Bãi đất ấy, làng giao cho tôi rồi!”. “Bác chẳng ký, xã cũng thu hồi thôi!”. Lão bức bối giật xe đạp khỏi gốc cây, chiếc xe kéo lê sền sệt. Thằng nào lại chơi đểu ông giữa Ủy ban xã thế này? Nhìn xuống, lão mới phát hiện khóa xe vẫn chưa mở.

Mấy năm trước, lão Lý tự nhiên trở thành chủ đất bất đắc dĩ của hơn sào đất cuối làng. Chỗ ấy trước kia vốn là bãi chứa bồi của dộc ruộng Đồng Lãnh. Một đận mưa lũ lớn làm vỡ cái đập thủy lợi, đất đá, sỏi cát tràn ngập bãi đất, chả ai muốn san bốc lên. Giờ ruộng đất giao cho hộ nông dân rồi, Hợp tác giải tán, ai cải tạo bãi đất ấy làm gì cho mất công. Thời gian sau, cây xấu hổ mọc lên xanh um, cùng những bụi sim mua nhằng nhịt rễ. Chả ai thèm ngó tới bãi đất bị lãng quên. Rồi bỗng một ngày trời mưa lớn, lão Lý phát hiện tuy đường làng đã bê tông hóa, nhưng nước vẫn chảy tràn, mang theo bao nhiêu là rều rác chu du khắp nơi. Dọc ven đường gần chân núi, ban đêm những bao rác ở đâu theo xe máy, xe đạp tới “ném bom” vào làng, nằm rải rác. Ngoài quốc lộ hay thị trấn thì đã có xe thu gom rác. Trong xó làng này chưa ai làm việc đó, cả ban quản lý thôn cũng chưa nghĩ tới. Rác cứ tha hồ phân tán, rong chơi.

Lão Lý là kẻ rỗi việc! Nhiều người bảo thế. Rỗi việc nên mới tha thẩn nhặt rác dọc đường làng. Lão chả thèm lý sự, hay tự ái. Ừ thì rỗi việc! Hai sào ruộng vừa làm vừa chơi. Một con lợn với đàn gà nhàn tênh. Hai đứa con gái đi lấy chồng xa. Vợ lão theo con gái đi thành phố trông cháu 15 năm nay, từ lúc cháu còn oe oe đến khi sắp lấy chồng mà mụ chẳng thèm về. Coi như ly thân, lão một mình sống tự do thoải mái, tự làm nuôi thân. Mỗi tháng con gái lớn gửi cho một triệu, coi như trả công ông cho bà đi ở với nó, lão tiêu pha ít nên cũng gom góp được món tiền khơ khớ. Không phải lão rỗi việc, mà ngứa mắt khi thấy nhà nào cũng ném rác ra vườn, ra đường. Mưa thì nổi lềnh bềnh khắp nơi. Nắng thì gió thổi bay tứ tung. Lão Lý nghiễm nhiên trở thành người dọn rác không công. Giờ thì người ta quen với cảnh lão lạch cạch kéo chiếc xe cải tiến dọc ngang trong làng, nhặt nhạnh rác rưởi mọi nơi, có khi còn to mồm quát nạt ai đó: “Rác bày ra thì chịu khó bỏ vào bao, vứt ở cổng ấy. Cứ ném lung tung ra vườn, ra đường là thế đếch nào?”. Chả ai cãi lại lão, người ta dần quen với suy nghĩ đó là việc làm, là trách nhiệm đương nhiên của ông già độc thân. Có đận lão đi thành phố thăm cháu mấy ngày, cả làng nháo nhác lên hỏi nhau. “Lão Lý đâu? Cái lão này hay nhỉ! Mấy ngày không dọn rác, bẩn quá đi!”.

Đội vệ sinh ngoài phố chợ, hàng tháng có lương dọn rác. Họ có xe tải với mấy nhân viên thu gom hàng ngày. Hàng phố mỗi tháng đóng 10 nghìn lệ phí rác, tiểu thương ở chợ thì 20 nghìn. Vậy nên đội vệ sinh mới có tiền nuôi nhau. Trong làng, lão Lý làm từ thiện, đúng ra là “cơm nhà vác tù và hàng tổng”. Nhưng lão thấy vui, đôi lúc còn thấy tự hào. Mình bỏ công sức ra chẳng bao nhiêu, mà dân làng được sạch sẽ, mát mẻ. Xưa người ta “bắc cầu, dựng quán”, nay mình đi dọn rác chắc cũng thế thôi.

 Bãi đất hoang cuối làng đương nhiên thuộc về lão Lý. Lão mất ối công phát cây, dọn đá, chia từng ô để đổ rác. Chỗ rác mới chưa lựa chọn, chỗ rác cũ cần tiêu hủy, nơi dành để đào hố chôn rác thải cứng, nơi để đốt rác thải mềm. Lão cứ tự đặt tên cho từng hạng mục theo hiểu biết cá nhân. Trong một buổi họp thôn, ban quản lý hành chính cùng dân làng chính thức giao bãi đất ấy cho lão Lý, chỉ có chưa đề nghị xã, huyện cấp sổ đỏ mà thôi.

Từ đầu năm ngoái, khi dự án khu công nghiệp Đồng Cạn, bãi rác lại nằm gần một nhà máy bột đá. Ông Trung là người hay hóng hớt, nên biết nhiều chuyện. Ông rỉ tai lão, hình như tay chủ doanh nghiệp Đại Thắng muốn đề nghị xã cấp đất cho xây khu nhà cho công nhân mà chưa chọn được địa điểm. Chắc nó nghía bãi rác của lão Lý thấy tiện quá. “Ông đừng dại! Giao cho nó bây giờ là mất, biết đổ rác vào đâu!”. Ông Trung xúi như vậy, nhưng lão Lý lại băn khoăn. Làng đã giao đất cho lão, thì dân làng sẽ quyết định trả hay không? Lão cũng chẳng tự ý được. Chờ mãi, một hôm cậu Hùng địa chính đích thân xuống trưởng thôn, rủ sang thăm nhà lão Lý. “Bác Lý vất vả quá! San lấp bãi đất ấy, khéo cũng mấy chục công?”. Lão Lý thấy hơi tự mãn vì cán bộ đến nhà mình, nên vui vẻ nói cười. “Vâng! Cũng đến cả tháng trời!”. “Bác ủng hộ xã nhà, ổn định lại quy hoạch đất cho khu công nghiệp. Công dọn dẹp bãi đất, chúng em sẽ quy ra tiền, mỗi ngày trăm rưởi. Bác cứ kê cụ thể rồi đưa cho trưởng thôn”. Lão Lý lưỡng lự. Nghe có tiền, cũng thích. Nếu tính ra công, chỗ ấy lão cũng được 4 - 5 triệu bạc. Nhưng mà... cũng lăn tăn một tẹo. Nhận tiền rồi, đổ rác vào đâu? Trưởng thôn mặt cũng khó đăm đăm. “Thôi ta cứ chấp hành chủ trương của trên bác ạ! Tôi sẽ tìm cho thôn một nơi đổ rác khác!”.

Dân làng không ai biết việc này. Mấy hôm liền họ thấy lão Lý lọc cọc kéo xe rác về vườn nhà, thì sinh nghi. Chẳng lẽ lão bị rồ hoa mướp. Chở rác về cho ô nhiễm vườn nhà ra à? Hay lão phát hiện trong rác có của quý? Xì xầm thế, nhưng chẳng ai nỡ nói với lão. Thôi kệ! Báu gì mớ rác thải. May mắn thì chọn được mấy vỏ lon bia, chai nhựa, còn thì toàn túi ni lon đen, trắng đủ thứ mùi cá thối, thịt ươn. Có lúc còn đỏ loe loét băng vệ sinh hay vàng xộm bỉm con nít.

Nhưng đến khi xe máy ầm ĩ san ủi bãi rác cuối làng, mọi người mới ngã ngửa, hiểu tại sao lão Lý lại kéo rác về đổ trong vườn. Gớm thật, mấy tay nhà thầu làm âm thầm như ma xó, đến khi động sự mới lên tiếng. Thế mà chẳng thấy lão Lý nói gì. Ông Trung là “cây thời sự” cũng im tịt luôn. Thực ra lão Lý có đem hết chuyện tâm sự với ông Trung, ông ta suy nghĩ một hồi, uống hết ba chén rượu rồi mới gật gù. “Chết nỗi bãi ấy là đất công, xã có quyền trưng dụng. Thôi mình là người hiểu biết, cứ chấp hành ông ạ. Tôi nghĩ lại rồi, lần trước xui ông đừng giao đất, dại!”. Nhưng ông Trung nói sẽ có ý định khác. Ông quyết vận động mấy người nữa làm đơn yêu cầu xã cấp đất cho thôn làm bãi rác. Không nhẽ cứ để lão Lý hàng ngày chở rác về đổ quanh nhà. Nhưng đơn chưa kịp gửi, đã có thông báo tìm được địa điểm bãi rác mới. Đó là khe núi Voi ở đầu làng. Chỗ ấy hẹp hơn bãi đất cuối làng nhưng xa khu dân cư. Lão Lý lạ gì khe núi ấy, ngày nhỏ thả trâu, chơi trận giả lão thuộc từng hòn đá, bãi mua. Bãi ấy bề ngang khéo chỉ bốn chục nhảng chân, lổn nhổn đá đứng, đá ngồi, chẳng trồng được cây gì nên vẫn để hoang. Giờ muốn thành bãi rác còn phải cải tạo ốm. Trưởng thôn lại đến tận nhà, giao cho lão bốn triệu rưởi tiền công dọn bãi rác cũ, như lời hứa của cậu Hùng địa chính. Lão bỏ ra năm trăm nghìn mua chiếc đài mới có thẻ nhớ nghe nhạc, còn thì thuê người đào đất, lăn đá đắp cái bờ ngăn cuối khe núi, không cho rác tràn xuống bên dưới mấy bãi ngô, sắn của dân. Mở một đoạn đường nhỏ vừa lọt bánh xe cải tiến, vào thẳng bãi rác.

Ông Trung mang sang biếu lão một bình rượu chuối hột, màu vàng sậm. “Ngon lắm! Uống cho đỡ nhức xương cốt. Thằng rể tôi nó biếu đấy. Nay mai họp thôn, tôi nhất quyết phải đưa ra ý kiến này. Dân làng mỗi nhà đóng lệ phí rác năm nghìn một tháng, cho ông còn có tiền mà bồi dưỡng, sửa sang xe cộ chứ. Thời buổi nào rồi mà cứ đi làm không công mãi”. Lão Lý cảm động, gãi đầu. “Thì... tôi có đòi hỏi gì đâu! Cũng là việc làng việc nước cả mà”.

                                   (Xem tiếp trang 41)

Chiều hạ nắng xiên khoai, rát rạt. Bãi rác mới, chả mấy ngày đã ngồn ngộn rác, mùi hôi nồng nặc. Lão Lý trật chiếc nón lá ra sau lưng, chùi vội dòng mồ hôi trên mặt. Phải cố phân loại rồi xử lý cho xong đống rác này, không mai nắng nữa thì bố ai chịu được. Toe toe toe! Tiếng còi xe máy dưới đường thôn, thằng Long bưu tá giơ tờ giấy gì vẫy vẫy. Hay lại giấy báo nhận tiền con gái gửi? Nó mới gửi nửa tháng nay mà. Mẹ con nhà nó bao nhiêu lần lời nặng tiếng nhẹ, khuyên lão tránh xa bãi rác mà lòng lão không chuyển. Công việc trở thành niềm vui hàng ngày, khó bỏ. Vậy mà nó vẫn không giận, vẫn gửi tiền về. Lão bước vội, chân vấp liên tiếp vào mấy hòn đá nhỏ. “Giấy lĩnh tiền hả chú?”. Không phải! Là giấy mời lão đi dự hội nghị tuyên dương nông dân lao động giỏi của huyện. “Hơ hơ! Chú mày nhầm ai với tao rồi!”. Lão Lý trả lại tờ giấy. Thằng Long gắt. “Bố già lẩm cẩm vừa thôi! Họ tên bố rõ ràng, địa chỉ rõ ràng, còn định đổ cho ai. Đi mà dự họp, có phần thưởng đấy!”.

Họp với hành, mất việc. Lão mà đi đâu một ngày, rác trong thôn chả ngập đến mắt cá chân.

                                                                   P.P.Q


HỌC TẬP VÀ LÀM THEO TẤM GƯƠNG ĐẠO ĐỨC HỒ CHÍ MINH

HỘI THẢO VỀ TÁC PHẨM “ĐỜI SỐNG MỚI” CỦA CHỦ TỊCH HỒ CHÍ MINH
Văn nghệ sỹ Phú Thọ với Chủ tịch HỒ CHÍ MINH
HÌNH ẢNH NGƯỜI CỘNG SẢN TRONG TÔI
HỌC BÁC VỀ TINH THẦN TRÁCH NHIỆM
LÀM THEO LỜI BÁC "DĨ CÔNG VI THƯỢNG"
TÂM LÒNG CỦA BÁC HỒ VỚI PHỤ NỮ VIỆT NAM
Tư tưởng Hồ Chí Minh về phong cách nêu gương
Nêu gương
Tiên tri của Bác
Một vài suy nghĩ về quan điểm thế giới quan Hồ Chí Minh
Cán bộ, đảng viên phải gương mẫu rèn luyện, học tập và làm theo tấm gương đạo đức Bác Hồ
Xây dựng và chỉnh đốn Đảng dưới ánh sáng Tư tưởng Hồ Chí Minh
Xây dựng và chỉnh đốn Đảng dưới ánh sáng Tư tưởng Hồ Chí Minh
Triển lãm Thư pháp thơ chữ Hán của Chủ tịch Hồ Chí Minh
Kỷ niệm 123 năm ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/1890 - 19/5/2013) Có một nền giáo dục thân dân
Bác Hồ với bảo tồn, tôn tạo phát huy di tích Đền Hùng
HỒI ỨC NHỮNG LẦN ĐƯỢC GẶP BÁC HỒ
CÓ MỘT SỰ THẬT ĐÁNG SUY NGHĨ
HÌNH ẢNH BẬC HIỀN TRIẾT HỒ CHÍ MINH QUA THƠ CHẾ LAN VIÊN
QUÁN TRIỆT NGHỊ QUYẾT TRUNG ƯƠNG IV, ĐẠI HỘI LẦN THỨ XI CỦA ĐẢNG
CHÌA KHÓA MỌI THÀNH CÔNG
KỶ NIỆM 23 NĂM NGÀY THÀNH LẬP HỘI CỰU CHIẾN BINH VIỆT NAM (6/12/1989 - 6/12/2012)
LỜI BÁC ĐẾN HÔM NAY VẪN CHƯA HỀ CŨ
NHỮNG ĐẶC TRƯNG PHẨM CHẤT VỀ GIÁ TRỊ NHÂN VĂN TRONG SÁNG TÁC CỦA HỒ CHÍ MINH
NGHỊ QUYẾT CỦA Ý ĐẢNG, LÒNG DÂN
HỌC TẬP NGHỊ QUYẾT TW 4 NHỚ LỜI BÁC DẠY - ĐOÀN HẢI HƯNG
Nét nổi bật của Chủ tịch Hồ Chí Minh là rất coi trọng phẩm chất con người - Bùi công bính
GIỮ LẤY ĐỨC TIN - Lê Phan Nghị
SÁNG THÊM NHỮNG CHI TIẾT VỀ BÁC HỒ QUA CÁI NHÌN CỦA CÁC NHÀ VĂN

TẠP CHÍ VĂN HỌC

Năm 2017
Năm 2014
Năm 2007
Năm 2009
Năm 2013
Năm 2012
Năm 2011
Năm 2010
Năm 2008

QUẢNG CÁO

















THÔNG BÁO

THỂ LỆ CUỘC THI THƠ, NHẠC Chủ đề: “Biển, đảo Việt Nam”

Thông tin liên hệ:
Tạp chí Văn nghệ Đất tổ - 160 Phố Lê Quý Đôn - Phường Gia Cẩm - TP Việt Trì - Tỉnh Phú Thọ
Điện thoại: 0210. 3816945 - 3811984
Email: tapchivannghedatto@gmail.com
Bản quyền thuộc về Tạp chí Văn nghệ Đất tổ
Ghi rõ nguồn khi phát hành lại thông tin từ Website này.