NỘI DUNG CHI TIẾT
NHỮNG NGƯỜI MUÔN NĂM CŨ...
6/23/2017

                                                         Dư Hồng Quảng

Người ta hay nói về “tri ngộ”, không biết câu chuyện của tôi có gọi được như vậy không? Nhưng lần đầu tiên bước chân đến Đài PTTH Vĩnh Phú thi tuyển cách đây 20 năm, tôi vẫn nhớ như mới hôm qua. Và trong tôi, tình người từ “cái thuở ban đầu thương mến ấy” sẽ chẳng bao giờ lạt phai.

Ngày đó ứng viên không vào phòng thi làm bài như học sinh phổ thông. Bài thi chọn phóng viên thông qua làm những tác phẩm báo chí. Vì camera còn hiếm, lãnh đạo Phòng Thông tấn yêu cầu tôi xuống huyện Vĩnh Tường làm bài phát thanh về chuyển đổi cơ cấu kinh tế. Tôi mạnh dạn thưa rằng chuyển đổi cơ cấu kinh tế của một huyện là vấn đề lớn, tôi xin làm về chuyển đổi cơ cấu mùa vụ ở một xã tiêu biểu thôi. May thay, đề xuất của tôi được chấp thuận. Trước đây, tôi chỉ viết lách theo cảm hứng tự nhiên, không theo thể loại gì, không theo khuôn phép nào. Gặp bài khá khẩm một chút thì các tòa soạn cho đăng báo. Nay phải viết theo chỉ định, viết để phát trên đài, câu chuyện đã khác hẳn. Nhưng là con của một gia đình nông dân, đề tài về mùa vụ, ít ra tôi cũng thấy có gì đó gần gụi, có thể xoay xỏa được.

Sau khi hoàn thành mấy bài được giao, lãnh đạo phòng bảo trong hồ sơ thấy tôi có biết chút tiếng Anh, nên riêng tôi sẽ phải làm thêm một bài kiểm tra tiếng Anh nữa. Tôi nhớ đã được đưa vào một phòng hẹp, một mình tôi với đoạn băng thu bản tin của CNN nói về xung đột Israel - Palestin. Có một từ “isolation” (cô lập, cách li) tôi thấy giống hoàn cảnh của mình quá, bây giờ nghĩ lại, vẫn thấy buồn cười.

Sau 2 tháng, phát được vài bài, lại đăng được thêm dăm ba bài báo in, tôi được nhận về Đài PTTH Vĩnh Phú, làm việc tại Phòng Thông tấn (sau đổi tên là Phòng Thời sự, Đài PTTH Phú Thọ). Không biết có phải vì bài đầu tiên tôi viết về nông nghiệp cũng ổn hay vì nhìn tôi nông dân một cục nên lãnh đạo phân công tôi phụ trách mảng nông - lâm nghiệp. Hóa ra lại rất hay vì tôi suốt ngày bám rừng, bám ruộng với người dân, thi thoảng kiếm được những đề tài độc đáo, gần dân mà đồng nghiệp của tôi không chọn.

Nhân có chai rượu đồng bào dân tộc tặng, tôi mạnh dạn lần đầu tiên đến thăm nhà Giám đốc Đài Nguyễn Bá Tích. Bác Tích tóc bạc trắng nhưng phong thái rất thanh niên, tướng tá đạo mạo nhưng lại không quan cách. Anh em nhà đài nói bác Tích là người tài hoa và yêu mến người tài, một giám đốc dễ gần. Bác Tích bảo tôi sang bên kia đường, mua bơ lạc luộc về cùng uống rượu của đồng bào. Qua câu chuyện tôi mới biết bác Tích và tôi cùng học Khoa Văn, ĐH Sư phạm 1 Hà Nội. Bác Tích đã từng dạy học trên vùng biên ải, bên dòng Nậm Thi cùng nhà văn Ma Văn Kháng. Vui chuyện, bác Tích cao hứng đọc: “Nậm Thi hóa rượu cho ta uống/ Ta tỉnh, phố phường nghiêng ngả say”.

Tôi nói trước khi về đài thi tuyển, tôi có xem phóng sự “Đi tìm thành hoàng” của Đài PTTH Vĩnh Phú, nhớ nhất lời bình “Ở vùng quê này, không cây gì mọc được ngoài cây ăng-ten”. Giờ gặp mới biết bác Tích chính là tác giả. Bác chia sẻ chuyện làm phim phóng sự đó. Trong tôi vẫn còn hình dung cảnh một vùng quê làm ngói Hương Canh (Vĩnh Phúc) trong những năm 90 của thế kỷ trước. Câu thơ lãng mạn của một thời “Ai về mua vại Hương Canh/ Ai lên mình gửi cho anh với nàng” xem ra không còn phù hợp với miền quê này. Ăng-ten truyền hình mọc san sát trên các nóc nhà, trên nền hình xám xịt của đất, của ngói, của bụi, của khói. Không hề có màu xanh cây lá. Những cây hồng xiêm, cây nhãn lá cháy khô vì khói lò gạch, lò ngói. Những hình ảnh đó được dẫn dắt bởi lời bình: “Ở vùng quê này, không cây gì mọc được ngoài cây ăng-ten”.

 Thời điểm đó, ở những vùng quê người đông, ruộng ít, chỉ nơi nào có làng nghề mới khá giả, dân mới có nhiều ti-vi đến thế. Nhưng giàu có mà ngột ngạt. Ngày đó người ta chưa nói nhiều đến ô nhiễm môi trường làng nghề, nhưng vấn nạn ô nhiễm đã gióng lên hồi chuông cảnh báo trong phóng sự của bác Tích. Theo phong tục xưa, người có công được thờ làm thành hoàng của làng. Từ những chi tiết sinh động, phim phóng sự của bác Tích nêu ý tưởng độc đáo: ai giải quyết được mâu thuẫn giữa phát triển kinh tế với ô nhiễm môi trường ở Hương Canh sẽ được tôn làm thành hoàng. Lúc đó, tôi chưa học truyền hình, vẫn làm báo kiểu amateur. Giám đốc đài đã khai phóng những bài học vỡ lòng cho tôi khi theo đòi nghề bút - nghiệp máy.

Sau này, nhớ từng chi tiết trong phóng sự của bác Tích nên khi học Cao học chính quy tập trung tại Khoa Phát thanh - Truyền hình (Học viện Báo chí & Tuyên truyền), tôi đã làm bài luận “Chi tiết trong phóng sự truyền hình”. Bài này sau được một số tạp chí chuyên ngành đăng tải, được nhiều đồng nghiệp chia sẻ và sinh viên báo chí trích dẫn. Phần thưởng lớn đó sẽ không có nếu thiếu sự dìu dắt của bác Tích và những người thày đáng kính của tôi ở Học viện Báo chí & Tuyên truyền. 20 năm qua, tôi chưa quên chi tiết nhỏ về cây ăng-ten trong phim “Đi tìm thành hoàng” của Giám đốc Đài Nguyễn Bá Tích (Huy chương Vàng tại Liên hoan Truyền hình Toàn quốc 1993). Có lẽ sau 20 năm nữa, câu chuyện ô nhiễm môi trường như thế này ở đâu đó vẫn sẽ còn thời sự.

Trở lại chuyện đêm ấy, từ nhà bác Tích về khu tập thể của Đài, tôi rất vui. Nhớ lại lời bác, tôi thấy tự tin hơn. Bác Tích bảo đã xem hết các bài thi của tôi, xem cả các bài báo của tôi gửi kèm trong túi hồ sơ. Bác động viên rằng văn tôi nhanh, có thể làm báo nói, báo hình được. Tiếc thương thay, gần 2 năm sau, bác Tích đột ngột ra đi vì bị cảm. Sau này, tôi còn được nhiều cô bác, anh chị ở Đài dìu dắt và bao nhiêu tình người từ cái thuở ban đầu thương mến ấy còn vẹn nguyên mãi trong tôi.

Cách đây 10 năm, tôi có làm phim tài liệu “50 năm Phát thanh - Truyền hình Phú Thọ”. Giờ xem lại, trong phim có người còn, người mất. Một câu hỏi chợt trào dâng trong tôi: “Những người muôn năm cũ, hồn ở đâu bây giờ?”.                                                                         

                                            D.H.Q


HỌC TẬP VÀ LÀM THEO TẤM GƯƠNG ĐẠO ĐỨC HỒ CHÍ MINH

HỘI THẢO VỀ TÁC PHẨM “ĐỜI SỐNG MỚI” CỦA CHỦ TỊCH HỒ CHÍ MINH
Văn nghệ sỹ Phú Thọ với Chủ tịch HỒ CHÍ MINH
HÌNH ẢNH NGƯỜI CỘNG SẢN TRONG TÔI
HỌC BÁC VỀ TINH THẦN TRÁCH NHIỆM
LÀM THEO LỜI BÁC "DĨ CÔNG VI THƯỢNG"
TÂM LÒNG CỦA BÁC HỒ VỚI PHỤ NỮ VIỆT NAM
Tư tưởng Hồ Chí Minh về phong cách nêu gương
Nêu gương
Tiên tri của Bác
Một vài suy nghĩ về quan điểm thế giới quan Hồ Chí Minh
Cán bộ, đảng viên phải gương mẫu rèn luyện, học tập và làm theo tấm gương đạo đức Bác Hồ
Xây dựng và chỉnh đốn Đảng dưới ánh sáng Tư tưởng Hồ Chí Minh
Xây dựng và chỉnh đốn Đảng dưới ánh sáng Tư tưởng Hồ Chí Minh
Triển lãm Thư pháp thơ chữ Hán của Chủ tịch Hồ Chí Minh
Kỷ niệm 123 năm ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/1890 - 19/5/2013) Có một nền giáo dục thân dân
Bác Hồ với bảo tồn, tôn tạo phát huy di tích Đền Hùng
HỒI ỨC NHỮNG LẦN ĐƯỢC GẶP BÁC HỒ
CÓ MỘT SỰ THẬT ĐÁNG SUY NGHĨ
HÌNH ẢNH BẬC HIỀN TRIẾT HỒ CHÍ MINH QUA THƠ CHẾ LAN VIÊN
QUÁN TRIỆT NGHỊ QUYẾT TRUNG ƯƠNG IV, ĐẠI HỘI LẦN THỨ XI CỦA ĐẢNG
CHÌA KHÓA MỌI THÀNH CÔNG
KỶ NIỆM 23 NĂM NGÀY THÀNH LẬP HỘI CỰU CHIẾN BINH VIỆT NAM (6/12/1989 - 6/12/2012)
LỜI BÁC ĐẾN HÔM NAY VẪN CHƯA HỀ CŨ
NHỮNG ĐẶC TRƯNG PHẨM CHẤT VỀ GIÁ TRỊ NHÂN VĂN TRONG SÁNG TÁC CỦA HỒ CHÍ MINH
NGHỊ QUYẾT CỦA Ý ĐẢNG, LÒNG DÂN
HỌC TẬP NGHỊ QUYẾT TW 4 NHỚ LỜI BÁC DẠY - ĐOÀN HẢI HƯNG
Nét nổi bật của Chủ tịch Hồ Chí Minh là rất coi trọng phẩm chất con người - Bùi công bính
GIỮ LẤY ĐỨC TIN - Lê Phan Nghị
SÁNG THÊM NHỮNG CHI TIẾT VỀ BÁC HỒ QUA CÁI NHÌN CỦA CÁC NHÀ VĂN

TẠP CHÍ VĂN HỌC

Năm 2017
Năm 2014
Năm 2007
Năm 2009
Năm 2013
Năm 2012
Năm 2011
Năm 2010
Năm 2008

QUẢNG CÁO

















THÔNG BÁO

THỂ LỆ CUỘC THI THƠ, NHẠC Chủ đề: “Biển, đảo Việt Nam”

Thông tin liên hệ:
Tạp chí Văn nghệ Đất tổ - 160 Phố Lê Quý Đôn - Phường Gia Cẩm - TP Việt Trì - Tỉnh Phú Thọ
Điện thoại: 0210. 3816945 - 3811984
Email: tapchivannghedatto@gmail.com
Bản quyền thuộc về Tạp chí Văn nghệ Đất tổ
Ghi rõ nguồn khi phát hành lại thông tin từ Website này.