NỘI DUNG CHI TIẾT
Hát Xoan Phú Thọ trở thành Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại
1/12/2018

                                                                         Nguyễn Hồng - Tiến Lê

 

Có thể nói, không gì tả được niềm phấn khởi, tự hào khi Đảng bộ, chính quyền và nhân dân trong tỉnh khi biết được thông tin hát Xoan Phú Thọ đã chính thức được UNESCO đưa ra khỏi Danh sách Di sản văn hóa phi vật thể cần bảo vệ khẩn cấp và ghi danh tại Danh sách di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại. Hát Xoan Phú Thọ là trường hợp đầu tiên trên thế giới mà chưa có tiền lệ của UNESCO khi đưa một di sản từ Danh sách cần bảo vệ khẩn cấp sang Danh sách di sản đại diện. Theo Ủy ban liên chính phủ, Hát Xoan Phú Thọ đã đảm bảo 5 tiêu chí vào danh sách Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại theo tinh thần Công ước năm 2003 về bảo vệ di sản văn hóa phi vật thể. Trong Dự thảo Nghị quyết trình tại kỳ họp lần thứ 12 - Ủy ban liên chính phủ về bảo vệ di sản văn hóa phi vật thể của UNESCO cũng đã khẳng định rằng: “Hát Xoan không còn cần bảo vệ khẩn cấp nhờ những nỗ lực cố gắng trong 6 năm qua của chính quyền, cộng đồng địa phương đã phục hồi có hiệu quả sức sống của Hát Xoan Phú Thọ kể từ khi di sản được đưa vào Danh sách cần bảo bệ khẩn cấp năm 2011”. Điều đó đã chứng tỏ một điều là bằng sự nỗ lực, sự cố gắng không ngừng của toàn thể Đảng bộ, chính quyền nhân dân tỉnh Phú Thọ trong việc đẩy mạnh công tác bảo tồn, phát huy giá trị di sản văn hóa Hát Xoan của quê hương đất Tổ Vua Hùng.

Trong những ngày đầu tháng 12 năm 2017, khi tiết trời bắt đầu vào xuân, Đoàn đại biểu chủ chốt của tỉnh do đồng chí Hoàng Dân Mạc làm trưởng đoàn đã lên đường đến đảo Jeju - Hàn Quốc dự Hội nghị lần thứ 12 của Ủy ban liên chính phủ Công ước 2003 của UNESCO. Niềm vui vỡ òa, cảm xúc dâng trào lẫn niềm tự hào khôn tả khi các thành viên trong Đoàn Phú Thọ nghe thấy tiếng búa gõ vang lên của Chủ tịch Hội nghị lần thứ 12, Ủy ban liên chính phủ Công ước 2003 của UNESCO đồng ý đưa di sản Hát Xoan Phú Thọ từ danh sách cần bảo vệ khẩn cấp sang danh sách di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại. Thời khắc ấy điểm đúng 8 giờ 52 phút (giờ Việt Nam) ngày mùng 8 tháng 12 năm 2017. Những lá cờ đỏ sao vàng được các thành viên trong đoàn Phú Thọ giơ lên. Thật tự hào và vinh dự biết bao. Trong lời phát biểu tại Hội nghị lần thứ 12 của Ủy ban liên chính phủ Công ước 2003 của UNESCO, đồng chí Hoàng Dân Mạc - Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh Phú Thọ đã khẳng định: “Sáu năm qua, Đảng bộ, chính quyền nhân dân trong tỉnh Phú Thọ và cộng đồng 4 phường Xoan tại thành phố Việt Trì đã cố gắng để bảo vệ khẩn cấp Hát Xoan Phú Thọ với trách nhiệm cao và các giải pháp, bước đi có hiệu quả với các nội dung cụ thể, thiết thực, bám sát thực tế để Hát Xoan Phú Thọ chính thức trở thành di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại. Đây không chỉ là niềm vinh dự tự hào của nhân dân tỉnh Phú Thọ mà là vinh dự, tự hào của nhân dân cả nước, đáp ứng nguyện vọng của cộng đồng Xoan”. Nhân dịp này, đồng chí Bí thư Tỉnh ủy Hoàng Dân Mạc đã trân trọng gửi lời cảm ơn tới Chính phủ Việt Nam, Ủy ban UNESCO Việt Nam, các bộ, ban, ngành Trung ương đã hỗ trợ, tạo điều kiện để tỉnh Phú Thọ bảo tồn, phát huy di sản; tới Ủy ban liên chính phủ và các quốc gia thành viên của công ước đã ghi nhận sự cố gắng, biểu quyết đưa Hát Xoan ra khỏi tình trạng cần bảo vệ khẩn cấp, ghi danh vào Danh sách di sản phi vật thể đại diện của nhân loại năm 2017; tới các tổ chức phi chính phủ, các chuyên gia ở Việt Nam và quốc tế đã chia sẻ những kinh nghiệm quý báu về bảo vệ di sản trong đời sống đương đại hết sức có giá trị.

Hát Xoan là loại hình nghệ thuật trình diễn bao gồm hát, múa, gõ trống và phách. Hát Xoan gắn liền với việc thờ cúng Hùng Vương, một tín ngưỡng bắt nguồn từ việc thực hành thờ cúng tổ tiên của người Việt. Bên cạnh đó, Hát Xoan còn là nghệ thuật trình diễn cộng đồng, nuôi dưỡng sự hiểu biết văn hoá, sự gắn kết cộng đồng và tôn trọng lẫn nhau. Không những thế, Hát Xoan còn mang trong mình những huyền thoại đẹp đẽ, sinh động về vùng đất Tổ cội nguồn của dân tộc Việt Nam. Phải nói rằng, để đưa Xoan đến với cộng đồng như hiện nay là cả một sự nỗ lực cố gắng của tỉnh Phú Thọ. Kết quả thật đáng trân trọng với lúc ban đầu tỉnh Phú Thọ chỉ có 4 phường Xoan với gần 100 đào, kép, trong số đào kép nhiều người đã cao tuổi (trên 60 tuổi) hoạt động không liên tục, thường xuyên, đến nay trên địa bàn tỉnh Phú Thọ đã có trên dưới 200 đào kép với độ tuổi sung sức nhất, 60 nghệ nhận kế cận được đào tạo có khả năng truyền dạy các tiết mục Hát Xoan. Nhiều nghệ nhân được phong tặng nghệ nhân nhân dân, nghệ nhân ưu tú. Đặc biệt là những lớp nghệ nhân ấy đã đóng góp không nhỏ để đưa Xoan ra khỏi tình trạng khẩn cấp.

Trong niềm vui phấn khởi này, Nghệ nhân Lê Xuân Ngũ - 81 tuổi - trùm phường Xoan Phủ Đức xúc động nói: “Hát Xoan được UNESSCO đưa ra khỏi tình trạng bảo vệ khẩn cấp và trở thành Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại không chỉ riêng bản thân tôi mà tất cả những người hát Xoan, yêu Xoan đều vui mừng. Đây là thành quả của tất cả mọi người trong việc truyền dạy và phổ biến, quảng bá hát Xoan thời gian qua. Nó là niềm tự hào hạnh phúc, khi những cố gắng bao năm được đền đáp và được công nhận, không chỉ trong nước mà cả ở quốc tế. Đây cũng là cơ hội để quảng bá hát Xoan hơn nữa. Trong thời gian tới mong muốn nhận được sự quan tâm hơn nữa trong việc truyền dạy, thực hành hát Xoan trong phường Xoan Phủ Đức nói riêng và tỉnh Phú Thọ nói chung. Đặc biệt là những nghệ nhân cao tuổi cần được quan tâm hơn nữa”. Còn em Nguyễn Thị Hồng Nhung - Lớp 7 trường THCS Kim Đức vui vẻ nói: “Mới tham gia hát Xoan và biểu diễn chưa được lâu nhưng cháu thấy hát Xoan rất hay. Những làn điệu của Xoan từ lâu như một phần tất yếu, hàng tuần trên trường học được học hát Xoan, về nhà lại được tham gia các câu lạc bộ, phường Xoan tại địa phương là cơ hội cho cháu rèn luyện giọng hát. Hát Xoan là cách chúng cháu tạo cho bản thân thư thái sau những giờ học căng thẳng. Thời gian gần đây cháu được tham gia biểu diễn Xoan nhiều hơn. Đặc biệt là vào những dịp có đoàn khách đến thăm Kim Đức và muốn nghe hát Xoan. Như hôm vừa rồi, Hát Xoan Phú Thọ được UNESCO đưa ra khỏi tình trạng cần bảo vệ khẩn cấp thì cháu nghĩ mình cần phải nỗ lực hơn nữa để hát thật hay, biểu diễn thật tốt ạ”.

Là một những văn nghệ sỹ đã có nhiều đóng góp trong việc sưu tầm, nghiên cứu về Hát Xoan, cùng với nhà nghiên cứu văn hóa dân gian Nguyễn Khắc Xương, thì nhà nghiên cứu Văn hóa dân gian Dương Huy Thiện cũng đã có nhiều công trình, nhiều bài viết về Hát Xoan chia sẻ rằng: “Ngay từ đầu, tôi đã có niềm tin là Hát Xoan Phú Thọ sẽ được ra khỏi tình trạng khẩn cấp, trở thành di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại nhưng khi nghe được thông tin là UNESCO công nhận Hát Xoan là di sản đại diện của nhân loại tôi vẫn không khỏi xúc động, tự hào vì bao cố gắng nỗ lực của tỉnh Phú Thọ đã được đền đáp. Tôi cũng mong muốn rằng, trong thời gian tới, Hát Xoan sẽ tiếp tục được bảo tồn, được phát huy giá trị để di sản này thực sự đến được với công chúng nhiều hơn nữa. Còn bản thân tôi, khi nghe được tin này, tôi cũng đã hồ hởi sáng tác ca cảnh mang tên “Vũ khúc Xoan tình” để thỏa niềm vui xúc động. Vở kịch này, tôi cùng với các ông bà trong Hội giáo chức phố Tân Việt (Tân Dân, Việt Trì) dàn dựng, luyện tập để trình diễn tuyên truyền ở khu dân cư”.

Trong niềm vui, phấn khởi, tự hào nhưng cũng là trọng trách không hề nhỏ, bởi lẽ để Hát Xoan Phú Thọ thực sự đi vào đời sống nhân dân thì cần phải tiếp tục được bảo tồn, phát huy giá trị để thực sự trở thành những di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại. Đồng chí Phó Chủ tịch UBND Hà Kế San cho biết: “Việc UNESCO đưa Hát Xoan ra khỏi Danh sách Di sản văn hóa phi vật thể cần bảo vệ khẩn cấp và ghi danh tại Danh sách di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại là một sự ghi nhận của cộng đồng Quốc tế đối với những nỗ lực của tỉnh Phú Thọ và cộng đồng quyết tâm thực hiện cam kết bảo vệ Di sản Hát Xoan trong tình trạng bảo vệ khẩn cấp suốt 6 năm qua. Bằng đề án, kế hoạch hành động cụ thể, sự đồng thuận của các cấp, các ngành, của nhân dân và của các cộng đồng Xoan, tỉnh Phú Thọ đã phục hồi và tạo sức sống cho di sản Hát Xoan. Di sản Hát Xoan ngày nay càng gắn bó chặt chẽ với Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương và thờ cúng tổ tiên của người Việt. Đây thực sự là niềm tự hào của Đảng bộ, chính quyền, nhân dân các dân tộc tỉnh Phú Thọ nói riêng và dân tộc Việt Nam nói chung. Vinh dự, tự hào cùng với nghĩa vụ và trách nhiệm cao cả là tỉnh Phú Thọ sẽ nguyện tiếp tục cố gắng để bảo vệ Di sản Hát Xoan theo tinh thần công ước 2003 của UNESCO đảm bảo cho di sản Hát Xoan Phú Thọ được bảo vệ và phát huy giá trị bền vững. Trước hết, chúng ta sẽ phải làm tốt công tác bảo tồn Hát Xoan Phú Thọ kể cả Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương cùng với đó là phải làm sao để giá trị này đến được với công chúng nhiều hơn và công chúng đến được với di sản. Đồng thời, chúng ta phải khai thác được cái riêng có của di sản để tạo ra được những sản phẩm du lịch đặc thù của văn hóa tâm linh ở trên vùng đất Tổ, qua đó, góp phần vào việc phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh nói chung và du lịch Phú Thọ nói riêng”.

Trong không khí mùa xuân với cái rét dịu ngọt, trước Điện Kính thiên trên đỉnh núi Nghĩa Lĩnh uy nghiêm, Tỉnh ủy, HĐND, UBND, Ủy ban MTTQ tỉnh đã tổ chức dâng hương kính cáo tổ tiên về việc UNESCO đưa Hát Xoan Phú Thọ ra khỏi Danh sách Di sản văn hóa phi vật thể cần bảo vệ khẩn cấp và ghi danh tại Danh sách di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại. Các đồng chí: Hoàng Dân Mạc - Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh, Bùi Minh Châu - Ủy viên Ban chấp hành Trung ương Đảng, Chủ tịch UBND tỉnh, Trưởng đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh; Bùi Văn Quang - Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy cùng lãnh đạo các sở, ban, ngành cùng đông đảo cán bộ, nhân dân, các phường Xoan gốc đã thắp hương kính cáo các Vua Hùng. Tại Điện Kính Thiên, Đoàn cán bộ chủ chốt của tỉnh tham dự phiên họp Ủy ban liên chính phủ công ước 2003 tại Jeju Hàn Quốc đã báo cáo kết quả đạt được trong chuyến công tác này từ ngày 3 - 9/12/2017 và nguyện hứa: Đảng bộ, chính quyền, nhân dân các dân tộc tỉnh Phú Thọ sẽ cùng đồng bào cả nước cố gắng hết sức mình để giữ gìn, tôn tạo, tủ bổ Đền Hùng ngày càng khang trang, to đẹp hơn gắn với việc bảo vệ hai di sản Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương và Hát Xoan Phú Thọ.

                                               N.H - L.T


HỌC TẬP VÀ LÀM THEO TẤM GƯƠNG ĐẠO ĐỨC HỒ CHÍ MINH

HỘI THẢO VỀ TÁC PHẨM “ĐỜI SỐNG MỚI” CỦA CHỦ TỊCH HỒ CHÍ MINH
Văn nghệ sỹ Phú Thọ với Chủ tịch HỒ CHÍ MINH
HÌNH ẢNH NGƯỜI CỘNG SẢN TRONG TÔI
HỌC BÁC VỀ TINH THẦN TRÁCH NHIỆM
LÀM THEO LỜI BÁC "DĨ CÔNG VI THƯỢNG"
TÂM LÒNG CỦA BÁC HỒ VỚI PHỤ NỮ VIỆT NAM
Tư tưởng Hồ Chí Minh về phong cách nêu gương
Nêu gương
Tiên tri của Bác
Một vài suy nghĩ về quan điểm thế giới quan Hồ Chí Minh
Cán bộ, đảng viên phải gương mẫu rèn luyện, học tập và làm theo tấm gương đạo đức Bác Hồ
Xây dựng và chỉnh đốn Đảng dưới ánh sáng Tư tưởng Hồ Chí Minh
Xây dựng và chỉnh đốn Đảng dưới ánh sáng Tư tưởng Hồ Chí Minh
Triển lãm Thư pháp thơ chữ Hán của Chủ tịch Hồ Chí Minh
Kỷ niệm 123 năm ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/1890 - 19/5/2013) Có một nền giáo dục thân dân
Bác Hồ với bảo tồn, tôn tạo phát huy di tích Đền Hùng
HỒI ỨC NHỮNG LẦN ĐƯỢC GẶP BÁC HỒ
CÓ MỘT SỰ THẬT ĐÁNG SUY NGHĨ
HÌNH ẢNH BẬC HIỀN TRIẾT HỒ CHÍ MINH QUA THƠ CHẾ LAN VIÊN
QUÁN TRIỆT NGHỊ QUYẾT TRUNG ƯƠNG IV, ĐẠI HỘI LẦN THỨ XI CỦA ĐẢNG
CHÌA KHÓA MỌI THÀNH CÔNG
KỶ NIỆM 23 NĂM NGÀY THÀNH LẬP HỘI CỰU CHIẾN BINH VIỆT NAM (6/12/1989 - 6/12/2012)
LỜI BÁC ĐẾN HÔM NAY VẪN CHƯA HỀ CŨ
NHỮNG ĐẶC TRƯNG PHẨM CHẤT VỀ GIÁ TRỊ NHÂN VĂN TRONG SÁNG TÁC CỦA HỒ CHÍ MINH
NGHỊ QUYẾT CỦA Ý ĐẢNG, LÒNG DÂN
HỌC TẬP NGHỊ QUYẾT TW 4 NHỚ LỜI BÁC DẠY - ĐOÀN HẢI HƯNG
Nét nổi bật của Chủ tịch Hồ Chí Minh là rất coi trọng phẩm chất con người - Bùi công bính
GIỮ LẤY ĐỨC TIN - Lê Phan Nghị
SÁNG THÊM NHỮNG CHI TIẾT VỀ BÁC HỒ QUA CÁI NHÌN CỦA CÁC NHÀ VĂN

TẠP CHÍ VĂN HỌC

Năm 2017
Năm 2014
Năm 2007
Năm 2009
Năm 2013
Năm 2012
Năm 2011
Năm 2010
Năm 2008

QUẢNG CÁO

















THÔNG BÁO

THỂ LỆ CUỘC THI THƠ, NHẠC Chủ đề: “Biển, đảo Việt Nam”

Thông tin liên hệ:
Tạp chí Văn nghệ Đất tổ - 160 Phố Lê Quý Đôn - Phường Gia Cẩm - TP Việt Trì - Tỉnh Phú Thọ
Điện thoại: 0210. 3816945 - 3811984
Email: tapchivannghedatto@gmail.com
Bản quyền thuộc về Tạp chí Văn nghệ Đất tổ
Ghi rõ nguồn khi phát hành lại thông tin từ Website này.