NỘI DUNG CHI TIẾT
“Không gian nhà Việt Nam” - sản phẩm du lịch văn hóa ấn tượng
8/1/2018

                            Thăng Long

Về với Quảng Nam mảnh đất hiện có tới 3 Di sản văn hóa phi vật thể thế giới được Unesco công nhận, có một điểm du lịch du khách không thể không tới tham quan đó là “KHÔNG GIAN NHÀ VIỆT NAM - VINAHOUSE SPACE” (xã Điện Minh, huyện Điện Bàn). Đây là sản phẩm du lịch khá độc đáo, góp phần làm phong phú thêm văn hóa xứ Quảng.

Trên diện tích hơn 11.000 m2, 18 nếp nhà cổ độc đáo của người Việt và 15 công trình kiến trúc được phục dựng kết hợp hài hòa với các khu vườn, ao chuôm tạo nên khung cảnh hữu tình, mang đậm bản sắc dân tộc của mỗi vùng miền. Đến đâu trong “Không gian nhà Việt Nam” du khách là người Việt Nam đều có thể dễ dàng cảm nhận sự thân quen như về với miền quê sinh ra mình. Đối với các du khách nước ngoài, cảm nhận từ các nếp nhà, vật dụng, làng nghề sẽ thấy được bề dày sâu lắng của văn hóa các dân tộc Việt Nam.

Dành nhiều sự chú ý của du khách trong đoàn tham quan đó là ngôi Nhà tam gian tứ hạ Quảng Nam (hai trăm tuổi). Cô gái nói giọng Bắc có tên gọi là Chi Lan nhân viên truyền thông của Công ty cho tôi biết: Đây là ngôi nhà cổ nguyên bản thuộc sở hữu của cụ bà Trần Thị Thao thôn Đại Phú, Đại Lộc, Quảng Nam. Đây cũng là căn nhà duy nhất tại Quảng Nam có kích thước lớn nhất, có số cột nhiều nhất - 108 cây cột, được xem là kiến trúc nhà ở cổ truyền lớn nhất ở Quảng Nam. Bên cạnh quy mô rộng lớn, ngôi nhà còn được điêu khắc gỗ công phu tỉ mỉ và tinh tế với những họa tiết cách điệu độc đáo bởi bàn tay của các nghệ nhân tài hoa hơn hai trăm năm trước.

Từ đường cái lớn vào có ba lối đi chính. Biết chúng tôi có ý tìm hiểu, Chi Lan cho biết 3 lối đó có tên gọi là: đông Bình Môn, tây Hưng Môn và Chính Môn. Đông Bình Môn được mô phỏng và cách điệu từ cổng của khu phố người Việt xưa như phố Hội An, phố Bắc Bộ hay còn được gọi bằng cái tên quen thuộc, giản dị là “cổng phố”. Đằng sau cổng là ngõ trúc với hai hàng trúc vàng hai bên. Nhà vọng nguyệt (ngắm trăng) kiểu Huế tại vị trí phía đông. Cửa tây được thiết kế theo mô típ của cổng tam quan, loại cổng thường xuất hiện trước những ngôi nhà quyền quý hoặc ở chốn tôn nghiêm như Từ đường, đình, chùa... Chính Môn được thiết kế với không gian rợp bóng cau xanh, hàng chè tàu chạy dài men theo lối đi. Cách bố trí “trước cau sau chuối” của lối vào Chính Môn tạo nên khung cảnh yên bình, gần gũi của làng quê  Việt nói chung và xứ Quảng nói riêng...

 Qua khỏi cổng tam quan là ngôi nhà tam gian nhị hạ đơn Quảng Nam, ta thường gọi là nhà ba gian hai chái, với chức năng là nhà thờ tổ. Đây là mẫu nhà duy nhất còn lại tại Quảng Nam được sưu tầm và phục dựng tương đối nguyên vẹn. Phía bên trái nhà thờ tổ là nhà chờ thuyền (Quảng Nam). Đường đi ra nhà chờ thuyền được cách điệu bằng cầu tre, hai bên phủ bóng trúc xanh mướt, phía trước nhà là hồ bạch liên với hình dáng độc đáo, kết hợp vật liệu ốp lát là những chiếc đĩa bát tiên quá hải, làm cho ngôi nhà dẫu cổ kính nhưng vẫn ấm áp, thơ mộng.

Khách tham quan chỉ cần biết một chút về “phong thủy” sẽ thấy thiết kế không gian như vậy là thuận theo tự nhiên và phù hợp với quan niệm về phong thủy của người Việt.

Góp thêm vào bộ sưu tập nhà Việt Nam này là nhà ngũ gian, hay còn được gọi với cái tên là nhà năm gian - một căn nhà sở hữu bộ vì kèo tam đoạn độc đáo nhất trong tất cả nhà cổ tại Quảng Nam. Nhà năm gian hai chái kép (Nhà ngũ gian nhị hạ) là một kiến trúc hiếm thấy trong số nhà cổ Việt Nam ở Quảng Nam, được bài trí gồm đông phòng và tây phòng, vừa sử dụng làm nơi ở, vừa bố trí để thờ tổ tiên. Ngôi nhà ba gian hai chái vỏ cua, được phục dựng lại từ phủ đường một vị quan ở Huế (Tôn Thất Đạm). Bên trong ngôi nhà còn lại án thờ sơn son thếp vàng và tấm hoành phi khá nguyên vẹn. Điểm nhấn của ngôi nhà là bộ cửa chính thượng song hạ bản, các tấm liên ba, các đầu đuôi kèo lồng ba được chạm trổ tỉ mỉ, công phu. Đây là kiểu nhà tam giang nhĩ hạ tiền đường tiêu biểu của Huế được các quan lại triều đình ưa chuộng, song hiện còn rất ít trong khu vực thành nội Huế.

Trong “Không gian nhà Việt Nam”, còn hiện hữu một số loại nhà với nhiều kiểu dáng kiến trúc và chất liệu khác nhau. Nhà tranh tre một gian hai chái mà theo khảo sát của Trung tâm Bảo tồn Di sản Di tích Quảng Nam thì đây là một trong ba nếp nhà còn lại ở Quảng Nam. Ngôi nhà này đã được phục chế trở lại và có niên đại 102 năm tuổi. Trong và ngoài nhà trưng bày rất nhiều nông cụ như thúng, bồ, cối xay, cối giã, giường tre, bếp nấu củi truyền thống của người Việt. Nhà nhất gian tứ hạ Quảng Trị có một cái tên rất bình dị là nhà Bánh Ú hay còn gọi là nhà chuồng cu - một căn nhà hiếm thấy trong số nhà ở dân gian tại Quảng Trị. Ngôi nhà rường một gian hai chái hiên - thiết kế rất rộng, ít cột, tạo không gian rộng rãi cho căn nhà. Đây là kiểu nhà ở rất phổ biến ở Quảng Bình. Nhà lá một gian hai chái, có hai tầng mái, (Một mái bằng tre ngâm đan đắp đất sét trộn rơm), đặc trưng ở Bình Định là căn nhà làm từ gỗ mít vườn. Nhà lục giác Nam Bộ là căn nhà với kết cấu đơn giản, mái lợp ngói vảy cá, thường đặt trong khuôn viên gia đình như là một nơi nghỉ mát. Nhà tứ giác Nam Bộ cũng là một kiến trúc đơn giản với mái lợp ngói vảy cá. Nhà bát giác Bắc Bộ có đầu đao trên mái là một đặc trưng của các đình, chùa ở đồng bằng Bắc Bộ. Nhà ba gian hai chái Bắc Bộ phổ biến khắp đồng bằng Bắc Bộ với công năng sử dụng như nhà ở hoặc nhà thờ tổ tiên. Nhà Thủy đình hồ bán nguyệt là loại hình kiến trúc độc đáo nhất ở Việt Nam, xuất hiện rất sớm từ thế kỷ XI (1030) trong quần thể kiến trúc Đền Lý Bát Đế (Đền Đô) tại làng Đình Bảng, huyện Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh. Nhà hình nón lá lớn (khu hội nghị) được làm từ các loại vật liệu truyền thống ở địa phương, thân thiện với môi trường, tạo cảm giác vừa thân quen, gần gũi mà thông thoáng.

Cùng xem, cùng suy ngẫm về mỗi công trình nhà gia dụng đại diện các vùng quê trong “Không gian nhà Việt Nam”, các sản phẩm chạm khắc gỗ tinh xảo, phục dựng các chi tiết của những căn nhà cổ từ những bàn tay tài hoa của người thợ xứ Quảng, chúng ta càng thấy thêm yêu, thêm quý những giá trị văn hóa mà cha ông ta để lại.

Đất Tổ - Phú Thọ nơi có tới 2 Di sản văn hóa phi vật thể là hát Xoan Phú Thọ và tín ngưỡng thờ cúng Hùng vương. Tại các địa phương trong tỉnh nhất là thành phố Việt Trì với khu Di tích lịch sử đặc biệt của Quốc gia và vùng phụ cận Lâm Thao, Phù Ninh, Tam Nông dày đặc dấu ấn văn hóa của buổi bình minh dựng nước. Đó là các yếu tố văn hóa - xã hội, điều kiện cần và đủ cho phát triển du lịch văn hóa.

Từ không gian nhà Việt xứ Quảng nhìn về mới thấy cái cách mà chúng ta bảo tồn và phát huy văn hóa của vùng đất phát tích cội nguồn dân tộc tại Phú Thọ còn chưa được bao nhiêu. Chính bởi sự phát huy văn hóa độc đáo của đất phát tích còn nhiều hạn chế, chưa có các sản phẩm văn hóa du lịch ấn tượng, do vậy mong muốn nơi đây trở thành điểm đến của du khách trong các hành trình du lịch về với cội nguồn dân tộc còn hết sức xa vời.

                                            T.L


HỌC TẬP VÀ LÀM THEO TẤM GƯƠNG ĐẠO ĐỨC HỒ CHÍ MINH

HỘI THẢO VỀ TÁC PHẨM “ĐỜI SỐNG MỚI” CỦA CHỦ TỊCH HỒ CHÍ MINH
Văn nghệ sỹ Phú Thọ với Chủ tịch HỒ CHÍ MINH
HÌNH ẢNH NGƯỜI CỘNG SẢN TRONG TÔI
HỌC BÁC VỀ TINH THẦN TRÁCH NHIỆM
LÀM THEO LỜI BÁC "DĨ CÔNG VI THƯỢNG"
TÂM LÒNG CỦA BÁC HỒ VỚI PHỤ NỮ VIỆT NAM
Tư tưởng Hồ Chí Minh về phong cách nêu gương
Nêu gương
Tiên tri của Bác
Một vài suy nghĩ về quan điểm thế giới quan Hồ Chí Minh
Cán bộ, đảng viên phải gương mẫu rèn luyện, học tập và làm theo tấm gương đạo đức Bác Hồ
Xây dựng và chỉnh đốn Đảng dưới ánh sáng Tư tưởng Hồ Chí Minh
Xây dựng và chỉnh đốn Đảng dưới ánh sáng Tư tưởng Hồ Chí Minh
Triển lãm Thư pháp thơ chữ Hán của Chủ tịch Hồ Chí Minh
Kỷ niệm 123 năm ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/1890 - 19/5/2013) Có một nền giáo dục thân dân
Bác Hồ với bảo tồn, tôn tạo phát huy di tích Đền Hùng
HỒI ỨC NHỮNG LẦN ĐƯỢC GẶP BÁC HỒ
CÓ MỘT SỰ THẬT ĐÁNG SUY NGHĨ
HÌNH ẢNH BẬC HIỀN TRIẾT HỒ CHÍ MINH QUA THƠ CHẾ LAN VIÊN
QUÁN TRIỆT NGHỊ QUYẾT TRUNG ƯƠNG IV, ĐẠI HỘI LẦN THỨ XI CỦA ĐẢNG
CHÌA KHÓA MỌI THÀNH CÔNG
KỶ NIỆM 23 NĂM NGÀY THÀNH LẬP HỘI CỰU CHIẾN BINH VIỆT NAM (6/12/1989 - 6/12/2012)
LỜI BÁC ĐẾN HÔM NAY VẪN CHƯA HỀ CŨ
NHỮNG ĐẶC TRƯNG PHẨM CHẤT VỀ GIÁ TRỊ NHÂN VĂN TRONG SÁNG TÁC CỦA HỒ CHÍ MINH
NGHỊ QUYẾT CỦA Ý ĐẢNG, LÒNG DÂN
HỌC TẬP NGHỊ QUYẾT TW 4 NHỚ LỜI BÁC DẠY - ĐOÀN HẢI HƯNG
Nét nổi bật của Chủ tịch Hồ Chí Minh là rất coi trọng phẩm chất con người - Bùi công bính
GIỮ LẤY ĐỨC TIN - Lê Phan Nghị
SÁNG THÊM NHỮNG CHI TIẾT VỀ BÁC HỒ QUA CÁI NHÌN CỦA CÁC NHÀ VĂN

TẠP CHÍ VĂN HỌC

Năm 2017
Năm 2014
Năm 2007
Năm 2009
Năm 2013
Năm 2012
Năm 2011
Năm 2010
Năm 2008

QUẢNG CÁO

















THÔNG BÁO

THỂ LỆ CUỘC THI THƠ, NHẠC Chủ đề: “Biển, đảo Việt Nam”

Thông tin liên hệ:
Tạp chí Văn nghệ Đất tổ - 160 Phố Lê Quý Đôn - Phường Gia Cẩm - TP Việt Trì - Tỉnh Phú Thọ
Điện thoại: 0210. 3816945 - 3811984
Email: tapchivannghedatto@gmail.com
Bản quyền thuộc về Tạp chí Văn nghệ Đất tổ
Ghi rõ nguồn khi phát hành lại thông tin từ Website này.