NỘI DUNG CHI TIẾT
Nguyễn Vũ Hậu với hành trình đi tới “Tháng Chạp hình cánh cung” (Đọc tập thơ “Tháng Chạp hình cánh cung” - Nxb Văn học của Nguyễn Vũ Hậu)
10/5/2018

                                                                                            Đỗ Xuân Thu

 

Độc giả Phú Thọ và một số tỉnh Quân khu 2 khá quen thuộc với cái tên Nguyễn Vũ Hậu. Với gần 10 năm là phóng viên báo Quân khu 2, cộng tác viên của nhiều tờ báo khác, Nguyễn Vũ Hậu đã để lại trong lòng độc giả nhiều ấn tượng với những tác phẩm báo chí của mình, đặc biệt là ảnh nghệ thuật báo chí. Trở thành hội viên Hội Liên hiệp VHNT Phú Thọ dăm năm nay, anh đã có bước bứt phá trên con đường tìm kiếm cái Đẹp của mình. Một loạt ảnh nghệ thuật của anh đã được trưng bày, triển lãm ở khu vực, trong nước, quốc tế và đã khẳng định được những giá trị trên con đường sáng tạo nghệ thuật. Có thể kể ra đây những tác phẩm như: “Đòn quyết định”, “Một ý chí”, “Vượt cửa mở”, “Qua cầu”, “Mẹ sắp về”, “Ấp iu”, “Chuyển động vòng Xoan”, “Dâng lên từ đất”... Chỉ trong 2 năm (2015 - 2016) anh giành 3 giải cao của tỉnh (1A, 1B giải hàng năm của UBND tỉnh và 1 Nhì trong cuộc thi “Vẻ đẹp Du lịch Phú Thọ”). Cuối năm 2016 và đầu năm 2017, anh ẵm tiếp 2 giải cuộc thi "Vẻ đẹp Việt Nam" do Đài truyền hình Nhân dân tổ chức (giải Nhất “Chuyển động vòng Xoan” và giải Ba “Tuổi trăng rằm”). Cuối năm 2016, anh chính thức trở thành hội viên Hội nghệ sĩ Nhiếp ảnh Việt Nam, là hội viên sáng giá chuyên ngành Nhiếp ảnh của Hội Liên hiệp VHNT Phú Thọ.

Không chỉ thành công trong lĩnh vực nghệ thuật, Nguyễn Vũ Hậu còn để lại dấu ấn về lĩnh vực văn học, đặc biệt là thơ. Anh đã có riêng cho mình một tập thơ khá dày dặn với tên gọi “Tháng Chạp hình cánh cung” do Nhà xuất bản Văn học ấn hành. Đã đọc thơ anh rải rác trên các báo và tạp chí, trên trang blog và các trang mạng nhưng để hệ thống lại cho Nguyễn Vũ Hậu có dáng dấp một thi nhân thì “Tháng Chạp hình cánh cung” đã làm nên điều đó. Tên tập thơ lạ và hay. Tôi tò mò đọc và thực sự bị cuốn hút bởi mạch thơ rất lãng mạn của người nghệ sĩ đa tài này và dần hiểu ra cái lý để đặt tên cho đứa con tinh thần “Tháng Chạp hình cánh cung” của anh.

Tập thơ có 47 bài gồm các thể thơ khác nhau nhưng có tới gần hai chục bài viết về tâm trạng của tác giả trong những tháng khác nhau của năm. Có 4 bài chỉ đích danh tháng (Tháng năm, Chùm thơ xanh tháng Bảy, Đêm tháng Mười, Tháng Chạp hình cánh cung), 6 bài chỉ đích danh tên mùa (Xuân phù thủy, Mơ giấc trưa hè, Vào hạ,  Giọt thơ đêm hè, Dấu mùa thu, Thu trong chiều) và hơn chục bài nhắc đến tháng, đến mùa. Tất cả những bài thơ này đều hay cả về tứ và ý. Hình ảnh phong phú gợi nhiều liên tưởng. Từ láy lấp lánh câu thơ. Hình như sắc màu của ảnh nghệ thuật chưa đủ nói hết nỗi lòng của anh trước cái Đẹp nên Nguyễn Vũ Hậu đã đến với thơ ca, dùng con chữ để ngợi ca, tôn vinh cái Đẹp cuộc đời.

Bài “Tháng năm” anh dùng thể lục bát và chỉ có 4 cặp lẻ một câu lục thôi nhưng rất ám ảnh. 6 cặp từ láy (phành phạch, thập thò, táy máy, ngật ngưỡng, ngần ngật, nồng nỗng) được anh sử dụng khá đắc địa. “Tháng năm phành phạch quạt mo/ Con cua táy máy thập thò cửa hang/ Bồ câu ngật ngưỡng ra ràng/ Cỏ gà xoăn tít hai hàng dậu thưa/ Tháng năm ngần ngật ban trưa... Con chim tu hú lại nồng nỗng bay”. Rồi “cam lên múi”, “mơ vừa nhú lông”, “lựu ngả sắc hồng”. Đọc đến đâu, tôi tưởng tượng ra đến đấy và gật gù cùng tác giả với những hình ảnh anh vẽ về tháng Năm. Cùng về tháng Năm này anh còn bài “Giọt thơ đêm hè” nữa cũng với màu sắc, hình ảnh thật sống động.

Bài “Chùm thơ xanh tháng Bảy” anh viết về đề tài thương binh liệt sĩ nhưng rất kín và gửi nhiều ý tứ. Bài thơ này lạ và ấn tượng lắm. Không đi vào lối mòn của các tác giả khác là cứ viết về chủ đề này là phải què cụt, mất mát, đau thương, là tự hào, hãnh diện, Nguyễn Vũ Hậu cũng viết về nỗi đau nhưng đầy tính nghệ thuật. Nó kín đáo, đầy chất thơ. Từ khi đôi trai gái “Gặp nhau không có kịch bản/ Hóng hớt nói cười/ gieo vần câu ngô câu khoai/ Hềnh hệch nắng” rồi đến khi “Con thuyền đòng đưa lá răm/ Liếc sóng vào tinh khôi kỷ niệm/ Yêu nhau từ thuở khoai hà/ Trên cánh đồng mồ hôi...” để rồi chia tay người yêu ra trận “Có bước chân bịn rịn quá đầu làng/ Bấm vào đất một lời hẹn ước/ Đất tạc vào lòng giấc mơ/ Chiếc khăn tay gấp vuông câu thơ/ Cho anh làm nỗi nhớ”. “Chiếc khăn tay gấp vuông câu thơ” thì quá hình ảnh còn gì. Và khi người lính ngã xuống, Nguyễn Vũ Hậu cũng chỉ vẽ bằng 7 dòng thơ ngắt dòng, gãy ý: “Gió xẻ nách đêm hành quân rừng già/ Về nơi tiếng súng sạn trời/ Mang theo chùm thơ xanh chát/ Thao láo bóng người/ gục ngã.../ Trong khoảnh khắc rực hồng/ Chùm thơ rụng vào đất”. Để rồi 40 năm sau “Hội làng Yên tháng Bảy xênh xang/.../ Một bà cụ còn lần hồi/ chùm thơ/ gói trong chiếc khăn tay/ màu đỏ”. Hình ảnh “Chiếc khăn tay gấp vuông câu thơ” cứ ám ảnh tôi mãi.

Bài thơ “Đêm tháng Mười” Nguyễn Vũ Hậu vẽ Tân Sơn thật đẹp. “Tân Sơn như tráp lễ cầu hôn/ Thèn thẹn nụ cười con gái/ Thắc thỏm mùa trăng/ Người con gái Mường địu trăng qua dốc Mịn/ sông Bứa bồng bềnh/ Hơ hớ trong/ Đêm tháng Mười chênh chao vòng tay/ Lung liêng ngực áo/ Cúc cài khuy lỗi nhịp/ Kìa ai nếm nụ cười nếp nương”.“Tân Sơn như tráp lễ cầu hôn”, rồi “địu trăng qua dốc Mịn”, “Sông Bứa bồng bềnh/ Hơ hớ trong”, “nếm nụ cười nếp nương” quả thực là tài và thi vị lắm. Và đây là đoạn thơ cuối của bài: “Đêm tháng mười chênh chao mùa sương/ Quàng khăn núi Cút/ Người đàn bà quẩy sương qua dốc Vèo/ Hạt rơi thánh thót/ Giọt theo người về”. Từ “Người con gái địu trăng”, giờ đã thành “Người đàn bà quẩy sương”, chỉ có vài từ thôi mà anh vẽ được cả sự biến đổi đời người rất là thơ.

Cùng viết về miền núi của tỉnh, anh còn có bài “Đường lên xóm Thượng” chỉ 8 câu thơ thôi nhưng vẽ được rất nhiều hình ảnh thơ mộng của một miền quê đang từng ngày thay đổi. “Vắt vẻo cầu bương bắc chéo khe/ Đường vào xóm Thượng nắng vàng hoe/ Liêu phiêu gió vịn ngang sườn núi/ Lãng đãng mây giăng ngược lối về/ Chạp mới nghiêng be còn hội ngộ/ Giêng tàn đặt cút đã sơn khê...”. Đúng là như một bức tranh thủy mặc núi rừng. Ngoài ra còn có bài “Đôi mắt Vô Tranh” viết về trận lũ quét lịch sử cũng rất ám ảnh.

Theo hành trình tâm thức của thi sĩ, từ tháng “Giêng tàn đặt cút đã sơn khê” (Đường lên xóm Thượng) để “Em cứ ở lại với tháng ba/ bịn rịn, bâng khuâng, dền dứ.../ Ta liều bước tháng tư/ Tăng tẩy” (Như bước chân cuối cùng), qua tháng Năm, tháng Bảy, tháng Mười để tới tháng Chạp “nghiêng be hội ngộ” “Tháng Chạp hình cánh cung”. Vẽ tháng Chạp như thế khéo chỉ có Nguyễn Vũ Hậu. Bốn khổ thơ 5 chữ, câu mở đầu mỗi khổ đều “Tháng Chạp hình cánh cung” tạo ấn tượng cho độc giả. Khổ đầu cánh cung “Bắn trăng mũi tên bạc” để “Người lính vào phiên gác/ Nhặt trăng rơi trên thung”. Rất kiêu ngạo, đầy chất thơ. Khổ 2 “hình cánh cung” chính là “Rượu cần tay vấn vít/ Má hồng kề thật gần/ Mà tình như xa tít”. Đa tình thế đấy. Say thế đấy. Của người ta kề ngay đấy mà... tình thì xa tít là thế đấy. Tỉnh mà say, say mà tỉnh. Khổ 3 “hình cánh cung” chính là “bắn mũi tên eros” của “Người con trai lầm lì/ Bỗng nói lời thề thốt”. Vâng thần Tình ái dẫu có lầm lì đến mấy một khi đã say, đã ngắm thì sẵn sàng bắn “những lời thề thốt”. Khổ cuối “hiện nguyên hình” cái “Tháng Chạp hình cánh cung” đó chính là “Ngực em vạm vỡ”. Giời ạ! Ví như thế này thì chết người ta rồi còn gì! Anh “bắn” em, hay là em “bắn” anh đây? Đến đây thì rõ là khuôn ngực vạm vỡ hình cánh cung của em đã “bắn” tim anh vụn vỡ, gục ngã rồi!

Đúng là dồn tháng, dồn năm lại, để cho tháng chạp trở thành cánh cung bắn đi mũi tên tình ái hạ gục kẻ si tình. Có lẽ chỉ có tâm hồn thi sĩ của nhiếp ảnh gia, nghệ sĩ Nguyễn Vũ Hậu mới liên tưởng được như thế. Phải thế chăng mà tập thơ này mang cái tên “chết người” này?

Xoay quanh tâm thức thời gian năm tháng, tập thơ có khá nhiều bài về giấc mơ. “Mơ hoang”, “Đêm huyền thoại”, “Mơ giấc trưa hè”, “Những mảnh ghép giấc mơ” cùng những bài thơ tình, thế sự đã bật lên tâm hồn khắc khoải yêu thương, đau đáu về thân phận con người, về quê hương của Nguyễn Vũ Hậu. Bốn mươi bảy bài thơ như những lát cắt tâm trạng, những khoảng lặng tâm hồn của anh bật ra, run lên trước cái đẹp của cuộc sống. Anh dùng chủ yếu thể thơ tự do với sự chọn lựa câu từ khá đắt, mới lạ, tạo được hiệu quả suy ngẫm sâu xa sau từng con chữ. Một số bài thơ thể 5 chữ, 6 chữ giàu nhạc điệu, cỏ thể phổ nhạc như Trịnh Công Sơn (Ca từ không nhạc điệu, Mùa trăng lu, Về từ phía em, Mưa lang thang...). Tuy nhiên, mấy bài thể lục bát chưa thành công lắm so với sự tự do tung tẩy của anh trong các thể thơ kia.

Là nghệ sĩ nhiếp ảnh, tốt nghiệp đại học báo chí, hơn 10 năm làm phóng viên báo Quân khu 2, lên tới cấp thượng tá quân đội và năng khiếu trời cho, Nguyễn Vũ Hậu đã gặt hái được nhiều thành công trong sự nghiệp văn học nghệ thuật của mình. Hiện anh đã nghỉ hưu. Cho nên anh càng có điều kiện, thời gian tung tẩy trên con đường sáng tác, chinh phục những đỉnh cao nghệ thuật, văn học mới. Ảnh và thơ (anh còn sáng tác truyện ngắn, vẽ tranh nữa) đang chờ anh những tác phẩm mới. Tin chắc rằng “Tháng Chạp hình cánh cung” này sẽ giúp anh tiếp tục thăng hoa bắn trúng nhiều mục tiêu nghệ thuật mới. Chúc anh thành công.

                                              Đ.X.T


HỌC TẬP VÀ LÀM THEO TẤM GƯƠNG ĐẠO ĐỨC HỒ CHÍ MINH

HỘI THẢO VỀ TÁC PHẨM “ĐỜI SỐNG MỚI” CỦA CHỦ TỊCH HỒ CHÍ MINH
Văn nghệ sỹ Phú Thọ với Chủ tịch HỒ CHÍ MINH
HÌNH ẢNH NGƯỜI CỘNG SẢN TRONG TÔI
HỌC BÁC VỀ TINH THẦN TRÁCH NHIỆM
LÀM THEO LỜI BÁC "DĨ CÔNG VI THƯỢNG"
TÂM LÒNG CỦA BÁC HỒ VỚI PHỤ NỮ VIỆT NAM
Tư tưởng Hồ Chí Minh về phong cách nêu gương
Nêu gương
Tiên tri của Bác
Một vài suy nghĩ về quan điểm thế giới quan Hồ Chí Minh
Cán bộ, đảng viên phải gương mẫu rèn luyện, học tập và làm theo tấm gương đạo đức Bác Hồ
Xây dựng và chỉnh đốn Đảng dưới ánh sáng Tư tưởng Hồ Chí Minh
Xây dựng và chỉnh đốn Đảng dưới ánh sáng Tư tưởng Hồ Chí Minh
Triển lãm Thư pháp thơ chữ Hán của Chủ tịch Hồ Chí Minh
Kỷ niệm 123 năm ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/1890 - 19/5/2013) Có một nền giáo dục thân dân
Bác Hồ với bảo tồn, tôn tạo phát huy di tích Đền Hùng
HỒI ỨC NHỮNG LẦN ĐƯỢC GẶP BÁC HỒ
CÓ MỘT SỰ THẬT ĐÁNG SUY NGHĨ
HÌNH ẢNH BẬC HIỀN TRIẾT HỒ CHÍ MINH QUA THƠ CHẾ LAN VIÊN
QUÁN TRIỆT NGHỊ QUYẾT TRUNG ƯƠNG IV, ĐẠI HỘI LẦN THỨ XI CỦA ĐẢNG
CHÌA KHÓA MỌI THÀNH CÔNG
KỶ NIỆM 23 NĂM NGÀY THÀNH LẬP HỘI CỰU CHIẾN BINH VIỆT NAM (6/12/1989 - 6/12/2012)
LỜI BÁC ĐẾN HÔM NAY VẪN CHƯA HỀ CŨ
NHỮNG ĐẶC TRƯNG PHẨM CHẤT VỀ GIÁ TRỊ NHÂN VĂN TRONG SÁNG TÁC CỦA HỒ CHÍ MINH
NGHỊ QUYẾT CỦA Ý ĐẢNG, LÒNG DÂN
HỌC TẬP NGHỊ QUYẾT TW 4 NHỚ LỜI BÁC DẠY - ĐOÀN HẢI HƯNG
Nét nổi bật của Chủ tịch Hồ Chí Minh là rất coi trọng phẩm chất con người - Bùi công bính
GIỮ LẤY ĐỨC TIN - Lê Phan Nghị
SÁNG THÊM NHỮNG CHI TIẾT VỀ BÁC HỒ QUA CÁI NHÌN CỦA CÁC NHÀ VĂN

TẠP CHÍ VĂN HỌC

Năm 2017
Năm 2014
Năm 2007
Năm 2009
Năm 2013
Năm 2012
Năm 2011
Năm 2010
Năm 2008

QUẢNG CÁO

















THÔNG BÁO

THỂ LỆ CUỘC THI THƠ, NHẠC Chủ đề: “Biển, đảo Việt Nam”

Thông tin liên hệ:
Tạp chí Văn nghệ Đất tổ - 160 Phố Lê Quý Đôn - Phường Gia Cẩm - TP Việt Trì - Tỉnh Phú Thọ
Điện thoại: 0210. 3816945 - 3811984
Email: tapchivannghedatto@gmail.com
Bản quyền thuộc về Tạp chí Văn nghệ Đất tổ
Ghi rõ nguồn khi phát hành lại thông tin từ Website này.