NỘI DUNG CHI TIẾT
KỶ NIỆM 101 NĂM CÁCH MẠNG THÁNG MƯỜI NGA (7/11/1917 - 7/11/2018)
11/5/2018


    Tư tưởng của Lênin về                            

         “Xây dựng nền văn hóa dân tộc”

                                                                  NGUYỄN VĂN THANH

 

Nhận thức một cách sâu sắc vai trò văn hóa trong quá trình lịch sử, nhất là trong tiến trình cách mạng xã hội chủ nghĩa; ngay sau khi Cách mạng tháng Mười, V.I.Lênin đã chủ trương xây dựng một quốc gia bình đẳng, với một nền văn hóa vô sản vừa mang tính dân tộc vừa kế thừa và phát huy bản sắc dân tộc, vừa tiếp thu có chọn lọc những tinh hoa văn hóa nhân loại, tạo ra năng lực nội sinh cho phát triển. Do không hiểu hoặc cố tình không hiểu điều đó, phái “văn hóa vô sản” Nga đã nhân danh “văn hóa vô sản”, nhân danh “tương lai của toàn nhân loại” tuyên chiến với tất cả các nền văn hóa trong lịch sử.

Trước tình hình đó, để cứu nước Nga ra khỏi nguy cơ tự đánh mất bản sắc văn hóa dân tộc của mình, đồng thời tạo điều kiện cho nhân dân Nga xây dựng nền văn hóa hiện đại dựa trên những giá trị văn hóa truyền thống (mà tiêu biểu là những di sản tinh thần Pu-skin, Tôn-xtôi, Đốt-xtôi-ép-xki, Tsê-khốp, Tuốc-ghê-nhi-ép. v.v...); V.I.Lênin đã đưa ra và áp dụng những tư tưởng đặc sắc về tính đảng, tính dân tộc và tính nhân dân trong văn hóa - nghệ thuật. V.I.Lênin cho rằng việc xây dựng nền văn hóa vô sản hiện đại thấm đượm tính dân tộc, tính nhân dân sâu sắc là một bộ phận không thể tách rời trong toàn bộ sự nghiệp của giai cấp vô sản; rằng trong cuộc đấu tranh giai cấp “tính đảng là bạn đường, là kết quả của cuộc đấu tranh giai cấp phát triển theo cao độ và ngược lại vì quyền lợi của cuộc đấu tranh công khai, rộng rãi, cần phải phát triển tính đảng nghiêm ngặt”.

V.I.Lênin từng khẳng định, nếu chúng ta không kế thừa và tiếp thu những di sản, thành tựu văn hóa, khoa học kỹ thuật của nhân loại và đặc biệt là chủ nghĩa tư bản thì "Chúng ta không có vật liệu nào khác”. Nhưng chính V.I. Lênin cũng đã kịch liệt phê phán những quan điểm sai lầm về vấn đề kế thừa, tiếp thu văn hóa theo kiểu chủ nghĩa dân tộc, chủ nghĩa hư vô. Biểu hiện của chủ nghĩa dân tộc là quá đề cao văn hóa truyền thống, phủ nhận sự du nhập thành quả văn hóa tiến bộ của thế giới. Còn biểu hiện của chủ nghĩa hư vô là phủ nhận văn hóa quá khứ - truyền thống. V.I. Lênin đã nhấn mạnh, chúng ta phải tiếp thu toàn bộ nền văn hóa do chủ nghĩa tư bản để lại và dùng nền văn hóa đó để xây dựng chủ nghĩa xã hội. Và V.I.Lênin đã kịch liệt phê phán những người theo phái Văn hóa vô sản, họ muốn xây dựng một nền văn hóa hoàn toàn mới, phủ định sạch trơn, không kế thừa bất cứ thành tựu nào của xã hội trước. Chính V.I.Lênin cho đây là một điều ngu ngốc. Chính vì vậy,  Người yêu cầu giai cấp vô sản phải  “thấu hiểu” những điều ấy, phải biết “thu lượm” những giá trị văn hóa quá khứ và biến nó thành nguồn năng lượng để xây dựng nền văn hóa - nghệ thuật xã hội chủ nghĩa.

Trong suốt cuộc đời hoạt động cách mạng của mình, V.I.Lênin luôn coi nhân dân Nga là cội nguồn vô tận của nền văn hóa, dân tộc và chính họ là lực lượng giữ gìn và phát huy tốt nhất bản sắc văn hóa dân tộc. Việc giải phóng người lao động, nhất là quan tâm một cách thiết thực đến lợi ích vật chất và tinh thần của họ luôn là mối quan tâm hàng đầu của những người cộng sản Nga.

Như vậy, ngay khi Cách mạng Tháng Mười, V.I.Lênin đã đặt ra và giải quyết vấn đề dân tộc và bản sắc văn hóa dân tộc trên lập trường của giai cấp vô sản. Dân tộc xã hội chủ nghĩa là một kiểu dân tộc độc lập, bình đẳng, tự do, và luôn luôn có sự giao lưu, ảnh hưởng tích cực lẫn nhau giữa các dân tộc. Còn văn hóa - nghệ thuật trong xã hội không phải là một lĩnh vực khép kín, mà mỗi dân tộc trong quá trình phát triển cần giữ gìn bản sắc văn hóa của mình, đồng thời luôn xích lại gần nhau, cởi mở và biết làm giàu thêm nền văn hóa của mình bằng những tinh hoa nhân loại.

Tư tưởng của V.I.Lênin và Cách mạng tháng Mười về văn hóa - nghệ thuật là kim chỉ nam cho nền văn hóa cách mạng của nhiều dân tộc trong thế kỷ XX, hôm nay và mai sau. Trong suốt quá trình lãnh đạo cách mạng, Đảng ta và Bác Hồ luôn luôn vận dụng sáng tạo tư tưởng V.I.Lênin  và Cách mạng Tháng Mười vào thực tiễn xây dựng nền văn hóa - nghệ thuật nước nhà.

Ngày nay, nhân loại bước vào thế kỷ giao lưu và hội nhập quốc tế, nguy cơ đồng hóa cũng như nguy cơ sa sút đời sống tinh thần của xã hội có nguồn gốc từ sự mất gốc, từ sự đánh mất nền văn hóa của mình. Do vậy, phát huy tinh thần Nghị quyết Trung ương lần thứ năm (khóa VIII), Văn kiện Đại hội đại biểu lần thứ X, Đảng ta tiếp tục khẳng định: “Phát triển kinh tế là trung tâm, xây dựng Đảng là then chốt, phát triển văn hóa là nền tảng tinh thần của xã hội”. Đại hội đại biểu lần thứ XI của Đảng ta lại một lần nữa khẳng định: “Phát triển toàn diện, đồng bộ các lĩnh vực văn hóa, vừa phát huy những giá trị tốt đẹp của dân tộc, vừa tiếp thu những tinh hoa văn hoá nhân loại, xử lý tốt mối quan hệ giữa kinh tế và văn hoá để văn hoá thực sự là nền tảng tinh thần của xã hội, là một động lực phát triển kinh tế  - xã hội và hội nhập quốc tế. Tập trung xây dựng đời sống, lối sống và môi trường văn hóa lành mạnh; coi trọng văn hoá trong lãnh đạo, quản lý văn hoá trong kinh doanh và văn hoá trong ứng xử. Chú trọng xây dựng nhân cách con người Việt Nam về lý tưởng, trí tuệ, đạo đức, lối sống, thể chất, lòng tự tôn dân tộc, trách nhiệm xã hội, ý thức chấp hành pháp luật, nhất là trong thế hệ trẻ. Xây dựng nền văn hóa tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc; gia đình ấm no, tiến bộ, hạnh phúc”.

Riêng Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XII của Đảng ta đã nâng lên tầm cao mới - ngắn gọn mà bao quát tất cả những vấn đề của thực tiễn đặt ra của quan điểm về văn hóa và  khẳng định rằng: “Phát triển bền vững văn hóa, xã hội; gắn kết chặt chẽ, hài hòa giữa phát triển kinh tế với phát triển văn hóa và thực hiện tiến bộ, công bằng xã hội, nâng cao đời sống nhân dân”.

                                            N.V.T

Tài liệu tham khảo:

1. V.I.Lênin, Toàn tập, tập 29, Nxb Tiến bộ, Maxtcơva, 1981.

2. V.I.Lênin, Toàn tập, tập 38, Nxb Tiến bộ, Mátxcơva, 1997.

3. Nghị quyết Trung ương lần thứ năm (khóa VIII).

4. Đảng Cộng sản Việt Nam: Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VIII, Nxb CTQG, Hà Nội.1996.

5. Đảng Cộng sản Việt Nam: Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IX, Nxb CTQG, Hà Nội. 2001.

6. Đảng CSVN, Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ X, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội, 2006.

7. Đảng CSVN, Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội, 2011.

8. Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XII, Văn phòng Trung ương Đảng, Hà Nội, 2016.

 


HỌC TẬP VÀ LÀM THEO TẤM GƯƠNG ĐẠO ĐỨC HỒ CHÍ MINH

HỘI THẢO VỀ TÁC PHẨM “ĐỜI SỐNG MỚI” CỦA CHỦ TỊCH HỒ CHÍ MINH
Văn nghệ sỹ Phú Thọ với Chủ tịch HỒ CHÍ MINH
HÌNH ẢNH NGƯỜI CỘNG SẢN TRONG TÔI
HỌC BÁC VỀ TINH THẦN TRÁCH NHIỆM
LÀM THEO LỜI BÁC "DĨ CÔNG VI THƯỢNG"
TÂM LÒNG CỦA BÁC HỒ VỚI PHỤ NỮ VIỆT NAM
Tư tưởng Hồ Chí Minh về phong cách nêu gương
Nêu gương
Tiên tri của Bác
Một vài suy nghĩ về quan điểm thế giới quan Hồ Chí Minh
Cán bộ, đảng viên phải gương mẫu rèn luyện, học tập và làm theo tấm gương đạo đức Bác Hồ
Xây dựng và chỉnh đốn Đảng dưới ánh sáng Tư tưởng Hồ Chí Minh
Xây dựng và chỉnh đốn Đảng dưới ánh sáng Tư tưởng Hồ Chí Minh
Triển lãm Thư pháp thơ chữ Hán của Chủ tịch Hồ Chí Minh
Kỷ niệm 123 năm ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/1890 - 19/5/2013) Có một nền giáo dục thân dân
Bác Hồ với bảo tồn, tôn tạo phát huy di tích Đền Hùng
HỒI ỨC NHỮNG LẦN ĐƯỢC GẶP BÁC HỒ
CÓ MỘT SỰ THẬT ĐÁNG SUY NGHĨ
HÌNH ẢNH BẬC HIỀN TRIẾT HỒ CHÍ MINH QUA THƠ CHẾ LAN VIÊN
QUÁN TRIỆT NGHỊ QUYẾT TRUNG ƯƠNG IV, ĐẠI HỘI LẦN THỨ XI CỦA ĐẢNG
CHÌA KHÓA MỌI THÀNH CÔNG
KỶ NIỆM 23 NĂM NGÀY THÀNH LẬP HỘI CỰU CHIẾN BINH VIỆT NAM (6/12/1989 - 6/12/2012)
LỜI BÁC ĐẾN HÔM NAY VẪN CHƯA HỀ CŨ
NHỮNG ĐẶC TRƯNG PHẨM CHẤT VỀ GIÁ TRỊ NHÂN VĂN TRONG SÁNG TÁC CỦA HỒ CHÍ MINH
NGHỊ QUYẾT CỦA Ý ĐẢNG, LÒNG DÂN
HỌC TẬP NGHỊ QUYẾT TW 4 NHỚ LỜI BÁC DẠY - ĐOÀN HẢI HƯNG
Nét nổi bật của Chủ tịch Hồ Chí Minh là rất coi trọng phẩm chất con người - Bùi công bính
GIỮ LẤY ĐỨC TIN - Lê Phan Nghị
SÁNG THÊM NHỮNG CHI TIẾT VỀ BÁC HỒ QUA CÁI NHÌN CỦA CÁC NHÀ VĂN

TẠP CHÍ VĂN HỌC

Năm 2017
Năm 2014
Năm 2007
Năm 2009
Năm 2013
Năm 2012
Năm 2011
Năm 2010
Năm 2008

QUẢNG CÁO

















THÔNG BÁO

THỂ LỆ CUỘC THI THƠ, NHẠC Chủ đề: “Biển, đảo Việt Nam”

Thông tin liên hệ:
Tạp chí Văn nghệ Đất tổ - 160 Phố Lê Quý Đôn - Phường Gia Cẩm - TP Việt Trì - Tỉnh Phú Thọ
Điện thoại: 0210. 3816945 - 3811984
Email: tapchivannghedatto@gmail.com
Bản quyền thuộc về Tạp chí Văn nghệ Đất tổ
Ghi rõ nguồn khi phát hành lại thông tin từ Website này.