NỘI DUNG CHI TIẾT
Hình ảnh người công nhân lao động trong thơ Đất Tổ
12/14/2018


                                                                                            KIM DŨNG


Cuộc thi sáng tác văn học đề tài: “Công nhân lao động Phú Thọ trong thời kỳ mới” do Tạp chí Văn nghệ Đất Tổ phối hợp với Liên đoàn Lao động tỉnh tổ chức, chỉ trong một thời gian ngắn (12/2017 - 10/2018) đã có 58 tác giả trong và ngoài tỉnh gửi đến Ban tổ chức với 189 tác phẩm dự thi. Trong đó có 45 tác giả làm thơ với 155 thi phẩm và 1 trường ca: “Đêm ca ba” gần 500 câu của nhà thơ Nguyễn Quang Thuyên. Nhiều tác giả gửi dự thi từng chùm từ 5 đến 10 bài thơ như: Nguyễn Hưng Hải, Nguyễn Đình Phúc, Đỗ Văn Từ, Nguyễn Văn Nghìn, Giang Châu, Hà Ngọc Hoàng, Nguyễn Văn Hiền, Lê Hoàng Thảo...

Cảm hứng chung của các tác giả là ngợi ca, chia sẻ với những người công nhân lao động, tuy còn nhiều khó khăn vất vả trong cuộc sống nhưng vẫn ánh lên một vẻ đẹp trong sáng trong tâm hồn họ. Đó là những người thợ xây, thợ hàn, lắp máy, lái cẩu, thợ điện, thợ sơn, trồng rừng, nuôi ong, người quét rác, tuần đường. Họ là những người lao động bình thường, khiêm nhường có mặt khắp trên công trường, nhà máy để mưu sinh và góp phần xây dựng Tổ quốc trong thời kỳ công nghiệp hóa đất nước.

“An cư mới lạc nghiệp”, người công nhân ở xa phải tìm thuê phòng trọ để đi làm. Đồng lương còn ít ỏi, căn phòng thuê chật hẹp, vài cái nồi xoong lỉnh kỉnh và chiếc xe đạp cà tàng. Nhà thơ Nguyễn Đình Phúc đã cảm thông, chia sẻ với: “Căn phòng em ở trọ” đến ngỡ ngàng:

“Không thể nhận ra căn phòng em ở trọ

Chỉ sáu mét vuông cho tất tật phơi bày

Lỉnh kỉnh nồi xoong, chiếu giường mét mốt

Chiếc xe đạp cà tàng có giá nhất ở đây”...

Tác giả Phạm Thị Thu Hà lại hướng về: “Xóm thợ công nhân”, từ các nơi tụ về, đủ các ngành nghề như một gia đình lớn, xanh màu áo thợ đông vui:

“Cư dân ở đây từ Lâm Thao, Yên Lập, Phù Ninh

Phòng nữ, phòng nam đủ cả

Người dệt may, người dây chuyền điện tử

Ca sáng, ca chiều màu áo công nhân”...

Người công nhân bây giờ được học hành, đào tạo để làm chủ kỹ thuật, không như những bà mẹ ngày xưa vất vả hơn nhiều, phải leo trèo lên những giàn giáo chênh vênh trên tầng cao, vôi vữa xấp ngửa mặt người:

“Con gái công trường đã khác ngày xưa

Mẹ hưu đã lâu rồi làm sao biết được

Giàn giáo bây giờ chẳng còn nhiều nút buộc

Áo bảo hộ cũng không còn bết vữa vôi”...

Dù sao, người mẹ vẫn đứng bên con gái với ký ức một thời đã qua, có thể nào quên được:

“Hưu làm sao được những vui buồn

Mẹ vẫn đứng cùng con trên giàn giáo

Chỗ mẹ đứng ngày xưa con xin làm dây chão

Buộc lại thời con gái mẹ từng xây”...

               (Nguyễn Hưng Hải - Buộc lại thời con gái)

Vào thăm Nhà máy nghiên đá HTD, nhà thơ Nguyễn Đình Phúc bị cuốn theo người giám đốc trẻ trong vòng quay của công nghệ với tốc độ chóng mặt, nghe đinh tai, nhức óc. Ngôn ngữ giao tiếp phải diễn đạt bằng tay thay lời, vì công việc phải thao tác rất khẩn trương và nhịp thở cũng cuốn theo guồng máy:

“Tôi bị cuốn theo anh

Tiếng đá nghiền đinh tai, nhức óc

Nhồn nhột mồ hôi da tóc

Anh diễn đạt bằng tay

Tôi hiểu bằng trực giác

Bột đá tuôn tràn đóng bao...”

Còn đây là những người công nhân phân xưởng lưu huỳnh ở Công ty Supe phốt phát Lâm Thao rất vui vì công việc của mình đã làm chủ kỹ thuật:

“Chúng anh đây là những công nhân

Cũng thừa biết lưu huỳnh khô khét

Tiếp xúc lâu ám vào da thịt

Xà phòng thơm cũng chịu bó tay...”

(Đỗ Văn Từ - Bài ca công nhân xếp dỡ lưu huỳnh)

Nhiều cây bút thơ hướng về truyền thống tốt đẹp của người công nhân trong niềm tự hào nối tiếp các thế hệ trong một gia đình thật là đáng quý:

“Cha tôi xưa làm thợ nề đen

(Nghề xây lót các công trình hóa chất)

Tỉ mỉ chuyên cần và chính xác

Đã làm nên cốt cách cha tôi

Và bây giờ: “Tổ nề đen - tên xưa vẫn gọi

Giờ kèm theo tên gọi cha tôi”...

               (Nguyễn Văn Nghìn - Tổ nề đen)

Trọn một đời bố mẹ làm công nhân trong sạch để lại lý lịch cho con cháu là một tấm gương trong sáng soi vào. Đấy là niềm hạnh phúc của cha mẹ trước khi nhắm mắt xuôi tay được thanh thản. Đây là những lời di huấn thiêng liêng, cảm động cho con một “mã vạch”:

“Trọn một đời bố mẹ làm công nhân

Tài sản cho con chỉ là trang lý lịch

Đời soi vào tin tưởng nơi con

Dẫu mai này đất nước 4.0

Trang lý lịch trở thành cổ tích

Bố mẹ vẫn vui trước khi nhắm mắt

Vì sản phẩm dâng đời sáng mã vạch là con”...

                               (Đỗ Văn Từ - Mã vạch)

Còn đây là lời: “Tâm sự người thợ kiểm lâm” sống với môi trường thiên nhiên trong sạch, thơ mộng, hãy giữ cho tâm hồn mình trong sáng, trẻ trung:

“Tôi sống bên suối ngàn trong vắt

Hư hảo mờ sương, mây trắng bay

Tiếng chân ấm bên cây, tiếng chim gọi bạn

Như thấy mình trẻ lại tuổi thơ ngây”...

Và hình ảnh người kiểm lâm khiêm nhường lặng lẽ, chung thủy với rừng cây, ấm áp tình người:

“Tôi như cây xanh lặng lẽ

Biết phận mình bền bỉ bám nơi đây

Thăng trầm cùng lâm trường thời trai trẻ

Nghe lá hát bốn mùa những nốt chai tay”...

(Nguyễn Văn Hiền - Người thợ kiểm lâm)

(Câu: “Nghe lá hát bốn mùa những nốt chai tay” là một câu thơ hay, có phát hiện: “Những nốt chai tay” của người thợ như những nốt nhạc trầm, sâu lắng, hồn người, hồn cây cảm thông vui buồn chia sẻ).

Từ một góc nhìn cận cảnh, tác giả Nguyễn Thanh Bình lại đặc tả chân dung cô gái trồng rừng trong vẻ đẹp khỏe mạnh mà mơ màng, kín đáo với gam màu xanh trẻ trung, duyên dáng: “Quần áo màu xanh/ Giầy xanh/ Khăn che màu xanh/ Bầu trời cũng màu xanh” và tác giả thơ thật thà bộc lộ: “Có gì đó như mà mách bảo/ Đây là gương mặt đẹp/ Tôi bỗng nhìn rất rõ/ Vẻ đẹp trong mắt trong” (Nguyễn Thanh Bình - Góc nhìn).

Tác giả thơ Giang Châu, nguyên là cán bộ có thâm niên trong công tác Công đoàn ở Công ty lắp máy, gắn bó với anh em công nhân khắp các công trường, nên vốn sống khá phong phú về những người thợ. Đây là cảnh sinh hoạt “dã chiến” của người thợ đường dây trong dòng lục bát tự sự trữ tình:

“Bốn mùa dựng cột kéo dây

Lá gồi tre nứa, phên quây thành nhà

Đêm đêm ngắm ánh sao xa

Võng đưa giấc ngủ, gió qua lành phành”...

Còn đây là tâm sự của anh: “Thợ hàn”, tự hào với đặc trưng nghề nghiệp của mình trong bộ đồ bảo hiểm rất vui tính:

“Nghề nào cũng lắm gian nan

Đằng sau cái mặt nạ hàn là tôi

Nóng như lửa hắt lên trời

Bộ quần áo bạt với đôi găng giầy!”

Các khu công nghiệp bây giờ đã giảm đi cái nắng nhức mắt những đường bê tông, sắt thép. Vì đã có những hàng cây xanh rợp mát. Tiếng chim về hót líu lo, nên thơ làm ta thêm yêu cuộc sống những khu chế xuất định hình:

“Anh yêu tiếng chim càng thêm yêu em

Nghe ríu rít chuyền cành mỗi sáng

Khu chế xuất vòm xanh mát bóng

Gọi ban mai lảnh lót hót trước nhà”...

(Điền Bình Bình - Tiếng chim khu chế xuất)

Công nghiệp về làng, các cô gái quê làm hợp đồng phơi gỗ với nhà máy trong niềm vui phơi phới dưới ánh nắng vàng phơi là một hình ảnh đẹp giữa cảnh và tình:

“Em người nữ công nhân

Hợp đồng đã ba mùa vụ

Phơi phới niềm vui

Vân tay chạm vào vân gỗ

Gặp nhau giữa dòng đời nắng ấm vàng phơi!

                         (Nguyễn Xuân Đạt - Phơi gỗ)

(Câu: “Vân tay chạm vào vân gỗ” là một câu thơ đẹp ấm áp tình người, tình đời, tình cây như một cuộc tái ngộ trong niềm vui cùng chia sẻ, tự nhiên mà đến).

Đại hội Công đoàn toàn quốc lần thứ XII như một luồng gió mới thổi đến người công nhân lao động trên quê hương Đất Tổ - Đó là sự vui mừng đón nhận, mong mỏi Nghị quyết của Đại hội đề ra đi vào cuộc sống đối với người lao động còn nhiều khó khăn đó là điều mơ ước:

“Hàng hiên Fibrô chợt sôi nổi chiều nay

Chị cán bộ Công đoàn dự Đại hội về kể:

“Các khu công nghiệp sẽ thí điểm thành lập

mạng lưới công đoàn”

Anh em công nhân sôi nổi luận bàn

Mong tiền lương phần nào cải thiện

Em chờ không xa có nhà trẻ gửi con

Những ước mơ đêm trung du xóm thợ

Vằng vặc trăng treo sáng khắp vùng đồi”...

                         (Phạm Thị Thu Hà - Xóm thợ)

Có thể nói “cuộc thi thơ về đề tài “Công nhân lao động trong thời kỳ mới” mà Tạp chí Văn nghệ Đất Tổ phối hợp với Liên đoàn Lao động tỉnh tổ chức đã thành công tốt đẹp! Ấy là thơ viết về công nhân đã có bước chuyển động mạnh mẽ, mang hơi thở nóng hổi của cuộc sống sôi động đã và đang diễn ra trên quê hương Đất Tổ vào thơ. Đồng thời phát hiện thêm những cây bút mới bổ sung cho đội ngũ thơ đất Tổ.

Những bài thơ chất lượng là những bài thơ cảm xúc chân thành, có phát hiện tìm tòi bằng hình tượng, nghệ thuật của ngôn từ, đồng thời phải gửi tới bạn đọc một ý tưởng, một thông điệp gì mới mẻ, có ý nghĩa đối với cuộc sống để bạn đọc suy ngẫm, hướng con người tới chân, thiện, mỹ.

Những tác phẩm gửi tới dự thi, tuy chưa phải là những tác phẩm tiêu biểu trong đời sáng tác của tác giả nhưng những tác phẩm dự thi đó là tâm thế, trăn trở nỗi niềm của các tác giả gửi tới chia sẻ, đồng cảm với những công nhân lao động thời kỳ mới, còn nhiều khó khăn vất vả, phải phấn đấu vượt lên vì cuộc sống, vì tương lai, hạnh phúc của gia đình.

Phải nói, nhờ có cuộc thi sáng tác văn học, đã đưa được hình ảnh người công nhân lao động in dấu vào nền thơ ca Đất Tổ mà lâu nay còn vắng bóng. Đó là một thành công của Ban tổ chức và niềm hạnh phúc của những người cầm bút trên quê hương Đất Tổ đã đóng góp tác phẩm vào cuộc thi này thành công tốt đẹp!

                                                K.D


HỌC TẬP VÀ LÀM THEO TẤM GƯƠNG ĐẠO ĐỨC HỒ CHÍ MINH

50 năm thực hiện Di chúc của Chủ tịch Hồ Chí Minh: Nghĩ về 5 lời thề
Bí thư Đoàn năng động
Tuổi trẻ huyện Lâm Thao học tập và làm theo lời Bác
HỘI THẢO VỀ TÁC PHẨM “ĐỜI SỐNG MỚI” CỦA CHỦ TỊCH HỒ CHÍ MINH
Văn nghệ sỹ Phú Thọ với Chủ tịch HỒ CHÍ MINH
HÌNH ẢNH NGƯỜI CỘNG SẢN TRONG TÔI
HỌC BÁC VỀ TINH THẦN TRÁCH NHIỆM
LÀM THEO LỜI BÁC "DĨ CÔNG VI THƯỢNG"
TÂM LÒNG CỦA BÁC HỒ VỚI PHỤ NỮ VIỆT NAM
Tư tưởng Hồ Chí Minh về phong cách nêu gương
Nêu gương
Tiên tri của Bác
Một vài suy nghĩ về quan điểm thế giới quan Hồ Chí Minh
Cán bộ, đảng viên phải gương mẫu rèn luyện, học tập và làm theo tấm gương đạo đức Bác Hồ
Xây dựng và chỉnh đốn Đảng dưới ánh sáng Tư tưởng Hồ Chí Minh
Xây dựng và chỉnh đốn Đảng dưới ánh sáng Tư tưởng Hồ Chí Minh
Triển lãm Thư pháp thơ chữ Hán của Chủ tịch Hồ Chí Minh
Kỷ niệm 123 năm ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/1890 - 19/5/2013) Có một nền giáo dục thân dân
Bác Hồ với bảo tồn, tôn tạo phát huy di tích Đền Hùng
HỒI ỨC NHỮNG LẦN ĐƯỢC GẶP BÁC HỒ
CÓ MỘT SỰ THẬT ĐÁNG SUY NGHĨ
HÌNH ẢNH BẬC HIỀN TRIẾT HỒ CHÍ MINH QUA THƠ CHẾ LAN VIÊN
QUÁN TRIỆT NGHỊ QUYẾT TRUNG ƯƠNG IV, ĐẠI HỘI LẦN THỨ XI CỦA ĐẢNG
CHÌA KHÓA MỌI THÀNH CÔNG
KỶ NIỆM 23 NĂM NGÀY THÀNH LẬP HỘI CỰU CHIẾN BINH VIỆT NAM (6/12/1989 - 6/12/2012)
LỜI BÁC ĐẾN HÔM NAY VẪN CHƯA HỀ CŨ
NHỮNG ĐẶC TRƯNG PHẨM CHẤT VỀ GIÁ TRỊ NHÂN VĂN TRONG SÁNG TÁC CỦA HỒ CHÍ MINH
NGHỊ QUYẾT CỦA Ý ĐẢNG, LÒNG DÂN
HỌC TẬP NGHỊ QUYẾT TW 4 NHỚ LỜI BÁC DẠY - ĐOÀN HẢI HƯNG
Nét nổi bật của Chủ tịch Hồ Chí Minh là rất coi trọng phẩm chất con người - Bùi công bính
GIỮ LẤY ĐỨC TIN - Lê Phan Nghị
SÁNG THÊM NHỮNG CHI TIẾT VỀ BÁC HỒ QUA CÁI NHÌN CỦA CÁC NHÀ VĂN

TẠP CHÍ VĂN HỌC

Năm 2017
Năm 2014
Năm 2007
Năm 2009
Năm 2013
Năm 2012
Năm 2011
Năm 2010
Năm 2008

QUẢNG CÁO

















THÔNG BÁO

THỂ LỆ CUỘC THI THƠ, NHẠC Chủ đề: “Biển, đảo Việt Nam”

Thông tin liên hệ:
Tạp chí Văn nghệ Đất tổ - 160 Phố Lê Quý Đôn - Phường Gia Cẩm - TP Việt Trì - Tỉnh Phú Thọ
Điện thoại: 0210. 3816945 - 3811984
Email: tapchivannghedatto@gmail.com
Bản quyền thuộc về Tạp chí Văn nghệ Đất tổ
Ghi rõ nguồn khi phát hành lại thông tin từ Website này.