NỘI DUNG CHI TIẾT
Chống cơ hội trong cổ phần hóa doanh nghiệp Nhà nước qua tiểu thuyết “Vùng xoáy” của nhà văn Vũ Quốc Khánh
5/22/2019

  

 

                                                                                                                                                    TRẦN LIÊN

Vũ Quốc Khánh là nhà văn có nhiều vốn sống trong quản lý doanh nghiệp. Các nhân vật của nhà văn hầu hết dựa trên những nguyên mẫu có thực ngoài đời. Tiểu thuyết “Vùng xoáy” được Hội Nhà văn cấp phép xuất bản tháng 3/2019 là tiểu thuyết thứ 4 và đứa con tinh thần thứ 7 về văn xuôi của nhà văn. Tập tiểu thuyết dày hơn 400 trang với 21 chương, viết về các giai đoạn đổi mới quản lý của đất nước ta qua các thời kỳ từ kế hoạch hóa tập trung, rồi giao quyền tự chủ sản xuất kinh doanh, đến cổ phần hóa và thoái vốn Nhà nước ở Công ty chè Bảo Đường, một doanh nghiệp quốc doanh từ những năm 1960 đến nay.

Nhân vật chính trong tiểu thuyết  “Vùng xoáy” là Giám đốc Cấn Tùng Lâm, một con người cơ hội, độc đoán, tham quyền, hám sắc. Mọi việc diễn ra với cuộc đời nhân vật này như một vùng xoáy, càng ngày càng bị xoáy sâu hơn. Thế lực tạo ra những vùng xoáy ấy là nhân vật trí thức lưu manh, Tiến sỹ Nguyễn Thế Hiệp, Vụ phó một vụ thuộc Bộ, được nhà văn xây dựng từ tiểu thuyết “Keo đỏ” trước đây của ông mang sang. Hai nhân vật này tạo thành cặp bài trùng xuyên suốt tiểu thuyết.

Bắt đầu là việc cô Trần Kiều Chung, y tá ở nhà máy có chửa. Cả nhà máy đồn rinh rang đó là sản phẩm của Giám đốc Cấn Tùng Lâm: “Phen này ông Lâm chết. Tội hủ hóa không ai tha”. Đúng dịp đó Nguyễn Thế Hiệp về khảo sát quy hoạch phát triển chè giống mới tại xí nghiệp. Biết chuyện, Hiệp đã sắp đặt cho lái xe của mình đưa Chung đi phá thai ở Hà Nội để không ai phát hiện ra, giải tỏa cái án kỷ luật cho Lâm. Rồi Hiệp điều động Hoàng Thy Xuân, cán bộ văn phòng thuộc một Viện nghiên cứu bị thất sủng, về làm Chánh văn phòng Công ty Bảo Đường, thỏa mãn nhu cầu háo sắc của Lâm.

Sau đó, Xí nghiệp Nông Công nghiệp chè Bảo Đường được Nhà nước giao cho quyền tự chủ về sản xuất kinh doanh, chấm dứt cơ chế xin cho của nền kinh tế kế hoạch hóa tập trung và chuyển sang mô hình Công ty. Có quyền tự chủ Giám đốc Cấn Tùng Lâm mừng như mở cờ trong bụng: “Từ nay ông là người thực sự có quyền lực trong công ty, không còn phải lo báo cáo cấp trên” nữa. Cấn Tùng Lâm thẳng tay thuyên chuyển, trù dập những cán bộ không thuộc vây cánh của ông dù họ tài giỏi, có bằng cấp, được đào tạo chính quy như Phó giám đốc Bùi Văn Năm, Quản đốc Phạm Xuân Lãm với những lý do không ai có thể chống lại được. Không những thế Lâm còn cất nhắc, nâng đỡ những người thân tín dù họ chỉ được đào tạo qua loa và kém cỏi như con trai Cấn Tùng Cán, con gái Cấn Thanh Ánh, em trai người tình Trần Văn Yêng, cho những người này nắm giữ những vị trí có nhiều bổng lộc trong công ty. Đặc biệt là Hoàng Thy Xuân, một giai nhân được Lâm ưu ái chuyển sang vị trí trọng trách, được cất nhắc lên Chủ tịch Công đoàn, Phó Bí thư Đảng ủy Công ty để Lâm dễ bề quan hệ luyến ái. Những chuyện ăn chơi sa đọa, bòn rút công quỹ, bỏ vợ cả, lấy vợ lẽ, mua nhà ở Hà Nội lấy chỗ cho Xuân sinh đẻ của Lâm cũng được phơi bày trong tiểu thuyết.

Sau đó, Nhà nước có chủ trương cổ phần hóa doanh nghiệp, Cấn Tùng Lâm được Vụ phó Nguyễn Thế Hiệp bầy cho cách lợi dụng kẽ hở của Nhà nước trong việc thanh lý, bán chác tài sản Công ty để chiếm đoạt tiền vàng chia nhau. Với mưu mô của mình, Lâm đã khéo léo vơ vét cho mình số cổ phiếu lớn, giá trị gần 5 tỷ đồng để nắm giữ được vị trí đứng đầu công ty.

Khi Nhà nước có chủ trương thoái vốn, Hiệp dẫn dắt Lâm cùng nhau mưu toan thôn tính khối lượng giá trị tài sản còn lại của Nhà nước tại công ty. Giám đốc Cấn Tùng Lâm tiếp tục sa vào vòng xoáy lợi ích nhóm, nhào nặn các hợp đồng kinh tế mua bán sản phẩm, mua chuộc phóng viên, o ép công nhân, lừa dối tổ chức, tìm người giả danh nhà đầu tư chiến lược với mưu mô độc chiếm công ty.

Nhưng cuối cùng cơ quan công an cũng phát hiện ra. Giám đốc Cấn Tùng Lâm đã đánh mất tất cả hạnh phúc, gia đình, danh vọng, tiền bạc, lương tâm và trách nhiệm, tự đẩy mình vào vòng lao lý, tù tội. Còn Nguyễn Thế Hiệp vẫn ung dung tồn tại. Việc đó như một tiếng chuông cảnh tỉnh mà tác giả muốn nhắc nhở cho mọi người biết rằng, trong xã hội chúng ta dù tốt đẹp đến đâu, vẫn còn những kẻ xấu đang tồn tại, cần phải đề phòng.

Bên cạnh những nhân vật phản diện đó, nhà văn Vũ Quốc Khánh cũng xây dựng được tuyến nhân vật chính diện làm nên thành công cho tiểu thuyết. Hình tượng Chính trị viên Nguyễn Hồng Lam nhận trách nhiệm ở lại chặn địch và hy sinh để các đồng chí của anh rút lui an toàn, thể hiện phẩm chất cao quý vì nhân dân quên mình của anh bộ đội Cụ Hồ. Hình tượng Trưởng phòng Công an tỉnh Hà Tuấn Quang lăn lộn đi tìm hài cốt của liệt sỹ Nguyễn Hồng Lam quy tập về quê hương, lại chăm lo đến đời sống vật chất tinh thần của vợ con anh, thể hiện đạo lý uống nước nhớ nguồn của dân tộc ta. Hà Tuấn Quang còn thể hiện phẩm chất của người chiến sỹ Công an Nhân dân khi thông minh và quyết đoán đấu tranh vạch trần bộ mặt của kẻ ác trong vụ án Tòng giết Sùng, trong vụ Yêng biển thủ tiền điện cho Lâm, trong vụ Lâm thuê phóng viên Minh Tuân viết báo, trong việc Công ty Trường Phát và Kim Thành chậm thanh toán tiền bán hàng cho Công ty Bảo Đường, trong việc tìm ra kẻ đóng giả Phan Lịch làm nhà đầu tư chiến lược. Hình tượng Bí thư Huyện ủy Bùi Trần Huấn luôn đau đáu lo toan cho những người dân lao động khi cổ phần hóa thể hiện tâm thế của người lãnh đạo trong công cuộc đổi mới. Hình tượng của Phó Giám đốc Công ty Bùi Văn Năm, kỹ sư Phạm Xuân Lãm, Phó Giám đốc Sở Thương mại tỉnh Seo La là những người năng động, có kinh nghiệm trong chỉ đạo sản xuất, trong kinh doanh thể hiện trách nhiệm của người trí thức. Đấy là những hình ảnh đẹp, đối chọi với những việc làm của lũ người thoái hóa biến chất, là những luồng ánh sáng lấp lánh, làm sáng lên phẩm chất của những con người chân chính. Chính họ đã tìm ra cách thức sáng tạo, vì lợi ích của người lao động các thế hệ trong Công ty chè Bảo Đường, thực hiện có hiệu quả chủ trương của Nhà nước trong công cuộc Cổ phần hóa doanh nghiệp.

Nhà văn Vũ Quốc Khánh rất dụng công và khéo léo làm nổi bật những vấn để nổi cộm trong thời kỳ đổi mới các phương thức quản lý kinh tế, từ mô hình kế hoạch hóa tập trung, mô hình giao quyền tự chủ sản xuất kinh doanh, đến mô hình cổ phần hóa, rồi thoái vốn Nhà nước. Ông cũng có những chương viết về tình yêu đôi lứa giữa Quang và Seo La, giữa Huấn và Phiên đầy xúc cảm làm cho độc giả đọc tiểu thuyết bớt đi sự căng thẳng.

Những trang tiểu thuyết đầy vốn sống, với nghệ thuật xây dựng hình tượng nhân vật, bằng các chi tiết sống động đã vạch trần âm mưu, thủ đoạn của những kẻ lợi dụng kẽ hở của Nhà nước để trục lợi, tạo nên “Vùng xoáy” khiến người đọc phải suy ngẫm về nhân tình thế thái.

“Vùng xoáy” là cuốn tiểu thuyết về cổ phần hóa doanh nghiệp, một đề tài không dễ viết và hầu như chưa có tác giả nào dấn thân vào thử sức. Ở trong tác phẩm, những khái niệm về kế hoạch hóa tập trung, giao quyền tự chủ sản xuất kinh doanh, cổ phần hóa, thoái vốn Nhà nước, rồi chứng khoán và thị trường chứng khoán là khái niệm đôi khi còn là mới mẻ với một số bạn đọc. Tuy nhiên vì đã kinh qua công tác quản lý nên nhà văn vẫn trình bày những khái niệm này một cách dễ hiểu. Đó là một ưu điểm đáng quý của tác phẩm.

 “Vùng xoáy” được xây dựng trên nền thời gian dài, nhiều sự kiện nhưng do nhà văn biết khi nào dùng giải pháp dựng truyện, khi nào dùng giải pháp kể chuyện, khi nào cần giải pháp đồng hiện nên tiểu thuyết không bị sa đà vào những tình tiết vụn vặt, dễ thu hút được người đọc, làm cho độc giả am hiểu được những khái niệm phức tạp một cách đơn giản.

Tuy nhiên chính vì vậy có những chương tác giả chưa đẩy đến tận cùng số phận và tính cách nhân vật. Dù sao đó cũng chỉ là ý kiến tham khảo. Hy vọng tác giả sẽ có nhiều tác phẩm mới, đóng góp vào sự phát triển nền văn học của chúng ta.

Thật khách quan và công tâm mà đánh giá, “Vùng xoáy” là một tiểu thuyết thành công của nhà văn Vũ Quốc Khánh trên văn đàn hiện nay, lột tả được những vấn đề trầm kha trong cổ phần hóa và đề xuất những ý tưởng và giải pháp thực hiện đáng suy ngẫm. 

                                                                    T.L


HỌC TẬP VÀ LÀM THEO TẤM GƯƠNG ĐẠO ĐỨC HỒ CHÍ MINH

Đảng bộ và nhân dân các dân tộc tỉnh Phú Thọ làm theo lời Bác!
Nghệ sĩ nhiếp ảnh Phan Đinh: Gia tài lớn nhất đời tôi là những tấm ảnh Bác Hồ
Tạp chí Văn nghệ Đất Tổ với cuộc vận động học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh
Trường Tiểu học thị trấn Thanh Ba học tập và làm theo gương Bác
50 năm thực hiện Di chúc của Chủ tịch Hồ Chí Minh: Nghĩ về 5 lời thề
Bí thư Đoàn năng động
Tuổi trẻ huyện Lâm Thao học tập và làm theo lời Bác
HỘI THẢO VỀ TÁC PHẨM “ĐỜI SỐNG MỚI” CỦA CHỦ TỊCH HỒ CHÍ MINH
Văn nghệ sỹ Phú Thọ với Chủ tịch HỒ CHÍ MINH
HÌNH ẢNH NGƯỜI CỘNG SẢN TRONG TÔI
HỌC BÁC VỀ TINH THẦN TRÁCH NHIỆM
LÀM THEO LỜI BÁC "DĨ CÔNG VI THƯỢNG"
TÂM LÒNG CỦA BÁC HỒ VỚI PHỤ NỮ VIỆT NAM
Tư tưởng Hồ Chí Minh về phong cách nêu gương
Nêu gương
Tiên tri của Bác
Một vài suy nghĩ về quan điểm thế giới quan Hồ Chí Minh
Cán bộ, đảng viên phải gương mẫu rèn luyện, học tập và làm theo tấm gương đạo đức Bác Hồ
Xây dựng và chỉnh đốn Đảng dưới ánh sáng Tư tưởng Hồ Chí Minh
Xây dựng và chỉnh đốn Đảng dưới ánh sáng Tư tưởng Hồ Chí Minh
Triển lãm Thư pháp thơ chữ Hán của Chủ tịch Hồ Chí Minh
Kỷ niệm 123 năm ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/1890 - 19/5/2013) Có một nền giáo dục thân dân
Bác Hồ với bảo tồn, tôn tạo phát huy di tích Đền Hùng
HỒI ỨC NHỮNG LẦN ĐƯỢC GẶP BÁC HỒ
CÓ MỘT SỰ THẬT ĐÁNG SUY NGHĨ
HÌNH ẢNH BẬC HIỀN TRIẾT HỒ CHÍ MINH QUA THƠ CHẾ LAN VIÊN
QUÁN TRIỆT NGHỊ QUYẾT TRUNG ƯƠNG IV, ĐẠI HỘI LẦN THỨ XI CỦA ĐẢNG
CHÌA KHÓA MỌI THÀNH CÔNG
KỶ NIỆM 23 NĂM NGÀY THÀNH LẬP HỘI CỰU CHIẾN BINH VIỆT NAM (6/12/1989 - 6/12/2012)
LỜI BÁC ĐẾN HÔM NAY VẪN CHƯA HỀ CŨ
NHỮNG ĐẶC TRƯNG PHẨM CHẤT VỀ GIÁ TRỊ NHÂN VĂN TRONG SÁNG TÁC CỦA HỒ CHÍ MINH
NGHỊ QUYẾT CỦA Ý ĐẢNG, LÒNG DÂN
HỌC TẬP NGHỊ QUYẾT TW 4 NHỚ LỜI BÁC DẠY - ĐOÀN HẢI HƯNG
Nét nổi bật của Chủ tịch Hồ Chí Minh là rất coi trọng phẩm chất con người - Bùi công bính
GIỮ LẤY ĐỨC TIN - Lê Phan Nghị
SÁNG THÊM NHỮNG CHI TIẾT VỀ BÁC HỒ QUA CÁI NHÌN CỦA CÁC NHÀ VĂN

TẠP CHÍ VĂN HỌC

Năm 2017
Năm 2014
Năm 2007
Năm 2009
Năm 2013
Năm 2012
Năm 2011
Năm 2010
Năm 2008

QUẢNG CÁO

















THÔNG BÁO

THỂ LỆ CUỘC THI THƠ, NHẠC Chủ đề: “Biển, đảo Việt Nam”

Thông tin liên hệ:
Tạp chí Văn nghệ Đất tổ - 160 Phố Lê Quý Đôn - Phường Gia Cẩm - TP Việt Trì - Tỉnh Phú Thọ
Điện thoại: 0210. 3816945 - 3811984
Email: tapchivannghedatto@gmail.com
Bản quyền thuộc về Tạp chí Văn nghệ Đất tổ
Ghi rõ nguồn khi phát hành lại thông tin từ Website này.