NỘI DUNG CHI TIẾT
Nhà thơ Kim Dũng trong góc nhìn bầu bạn văn chương
6/5/2019

                                                                                               Vũ Kim Liên

          Nhà thơ Kim Dũng – người con của làng Bạch Hạc – dải đất ven sông trù phú, nơi được thiên nhiên ưu đãi hút mật phù sa nuôi đất, nuôi người để mỗi người nông dân Bạch Hạc – trong đó có ông lớn lên, tồn sinh trong khó khăn mà vẫn đầy nghị lực, vượt lên trong đời sống. Phải chăng do trải qua những năm tháng chiến tranh ác liệt với bom rơi đạn nổ trong những tháng ngày giặc Mỹ leo thang đánh phá miền Bắc, tập trung hỏa lực phá hủy cầu Việt Trì và thành phố trung du - thành phố công nghiệp non trẻ của miền Bắc XHCN mà thầy giáo trẻ Kim Dũng thấy mình mắc nợ với quê hương, mắc nợ với những người thân của mình nơi  tuyến lửa bảo vệ Tổ quốc khi ông ở lại địa phương làm nghề dạy chữ, truyền thụ kiến thức cho lớp lớp học sinh mà trong lòng luôn canh cánh ân tình đáp đền, trả nghĩa non sông? Nỗi niềm suy tư luôn đầy ắp ấy cứ thôi thúc ông bật lên những câu thơ, lời thơ chan chứa nghĩa tình. Chỉ thế thôi, thuở ấy, ai dám nghĩ ông sẽ trưởng thành, trở thành nhà thơ như sau này? Sông có khúc, người có lúc, thời gian làm công việc “trồng người” không nhiều, ông kinh qua nhiều vai trò hoạt động khác trong các cơ quan văn hóa, báo chí... Nhưng cái hồn thơ, cái chất thơ thì cứ mỗi ngày thêm đậm đà, thêm sâu sắc, lúc thì ào ạt tuôn trào, lúc âm ỷ nung nấu, ngấm vào máu thịt làm nên một Kim Dũng đa dạng cảm xúc, phong phú sắc thái thi ca như bây giờ.

            Thơ Kim Dũng - qua cái nhìn đa chiều cùng thái độ đọc, hiểu nghiêm túc, trân trọng, Giáo sư Phong Lê đã khẳng định: “Trong tư cách của một nhà thơ, nhà giáo, nhà quản lý giáo dục, báo chí, văn hóa, văn nghệ ở địa phương - cái vốn trải nghiệm của Kim Dũng hẳn là rất phong phú - để qua thơ mà biết về một hồn thơ chắc không phải là chín muộn mà là được chuẩn bị sớm, nhưng quả bây giờ vẫn có những chùm mọng…”. Quả thực như vậy, đọc thơ Kim Dũng, độc giả nhận ra trước nhất quê hương Phú Thọ của ông cùng những dấu ấn đất Tổ với những địa chỉ riêng, vừa thiêng liêng vừa gần gũi là món quà quê ông dành tặng cuộc đời “Các Vua Hùng gieo nắm thóc nơi này/ Buổi dựng nước Vua tôi cùng cày cấy/ Làng Minh Nông có tên từ thuở ấy/ Hạt lúa xưa để giống đến bây giờ…” Phải nói rằng, thơ Kim Dũng đến từ nhiều nguồn cảm hứng, mà trước hết là cảm hứng lịch sử, cảm hứng thế sự, cảm hứng với các văn nhân, thi nhân và sâu xa hơn là những đúc kết, triết lý về cõi nhân sinh được rút ra từ những gì thẳm sâu nhất để cho mình có được niềm tin và chỗ dựa. Một đời làm thơ, chung thủy với nghiệp thơ, qua hơn chục tập thơ đã xuất bản là những đóng góp rất đáng trân trọng đối với một người làm thơ ở địa phương như Kim Dũng. Thơ ông có tình yêu tha thiết và sự gắn bó sâu sắc với đất Tổ cội nguồn với những liên tưởng xưa – nay nhuần nhuyễn “Đất nước thành hoa văn trên mặt Trống tượng hình/ Đàn chim Lạc buổi bình minh lịch sử/ Kỷ nguyên này có bàn tay lãnh tụ/ Nâng vóc tầm dân tộc bay lên…”. Bàn về thơ ông, nhà thơ Vũ Quần Phương cho rằng những rung động trong thơ Kim Dũng là niềm rung động hài hòa giữa cá nhân và cộng đồng, tình cảm đất nước và ý thức công dân tràn đầy trong mọi đề tài. Thơ Kim Dũng thuộc tạng tâm hồn, thuộc khuynh hướng cảm xúc nơi ông - đó là phẩm chất đôn hậu, đằm thắm, giàu tình nghĩa và thấm đẫm phong vị truyền thống dân tộc. Đó là dòng chảy của những tự sự, khát vọng đẹp của đời sống, chủ đề hình thành nên thơ ông có hai vệt cảm xúc trữ tình, đó là tự sự trữ tình và trữ tình thế sự, đôi khi sự hòa quyện giữa chúng lại đồng thời nói lên phong cách sáng tác của tác giả. Đọc thơ ông, ta thấy gợi lên triết lý tri âm, tri tình sâu nặng làm ta thấy nóng lên những cảm xúc nồng nàn, vừa lắng đọng vừa tự đầy lên… Mới đây, ông cho ra đời tập trường ca “Cánh Hạc bay” dành tặng quê hương – nơi chôn núm rau của mình. Tập trường ca phản ánh từng giai đoạn chiến đấu và xây dựng của không chỉ mảnh đất Bạch Hạc mà còn là thành phố Việt Trì trong chiều dài lịch sử đất nước. Ông yêu Bạch Hạc, nương theo dòng nước sông Hồng, nương theo ngọn gió đông sẫm buốt mặt người, nương theo cánh cò chở nắng lấp lánh trên cánh đồng quê và những ngọn khói lam chiều bay lên từ mỗi mái rạ xưa để tái hiện một Bạch Hạc thủy chung như nhất, kiên cường bám trụ, mãnh liệt tồn sinh xứng danh với “Ngã ba Hạc Phú” từ rất đỗi xa xưa mà Tiến sĩ Thượng thư Nguyễn Bá Lân đã say đắm tụng ca “Xinh thay ngã ba Hạc/ Lạ thay ngã ba Hạc/ Dưới hợp một dòng/ Trên chia ba ngác/ Ngóc ngách khôn đo rộng hẹp/ Dòng biếc lẫn dòng đào…”. Không màu mè, kiểu cách, “Cánh Hạc bay” cứ giản dị bay bằng những lời thơ, câu thơ chắt từ gan ruột nhà thơ theo từng nhịp sóng thời gian hay sự biến thiên của quê hương, đất nước. Từng câu thơ diễn tiến theo tiết tấu, theo cung bậc cảm xúc như những nốt nhạc khi trầm lắng lúc thăng hoa đầy biến ảo, song cũng đầy trải nghiệm để bạn đọc hiểu rõ hơn về một Bạch Hạc anh hùng, một Bạch Hạc từ gian khó mà trưởng thành!

            Trong suốt cuộc đời mình, nhà thơ Kim Dũng luôn đau đáu thương, đau đáu yêu với gia đình, thân tộc của mình, ông còn nâng niu, xót xa cho những cảnh đời éo le khác mà bỗng nhiên một ngày ông bắt gặp ở đâu đó ngoài đời. Nói đến tính chuyên nghiệp trong thơ Kim Dũng, nhà thơ Hữu Thỉnh nhận xét “Thơ Kim Dũng có sự tìm tòi, đổi mới trên nền thơ truyền thống, sở trường của Kim Dũng là thơ lục bát mà ông lại rất thành công với thể lục bát ký thác nỗi niềm gửi gắm về cái sự rủi may của mỗi số phận người để ta suy ngẫm…”. Đó là những câu thơ “…Trên trời muôn vạn vì sao/ Sao thấp thì sáng sao cao thì mờ/ Có ngôi sao thật tình cờ/ Trong đêm hôm ấy bất ngờ mọc lên…” hay “…. Mưa rơi/ tầm tã/ mưa rơi/ Áo em lạnh ít/ tim tôi lạnh nhiều…”… Văn chương không đùa với khách thơ. Đó chính là tư duy thường trực trong đầu ông, khi cầm bút là cầm trách nhiệm trên tay, cầm lên, nắm lấy và từ tốn giãi bày bằng bản lĩnh – đó mới thực sự là người thơ!

            Sinh ra trên quê hương của các Vua Hùng, nhà thơ Kim Dũng đã được tắm mát trong dòng chảy thi ca của dân tộc qua những lời ru của bà, của mẹ để từ đó lớn lên và có những trải nghiệm từ những gian khổ mà chắt chiu thương nhớ, chắt chiu hạnh phúc cho cuộc đời bằng chính những nỗ lực cày cấy trên cánh đồng văn chương. Suốt chặng đường thơ đầy gian nan ấy, Kim Dũng đã gặt hái được khá nhiều thành công. Ông luôn thao thiết, gắn bó với quê hương, với mảnh đất cội nguồn dân tộc, từng trải qua nhiều biến cố thăng trầm của đời sống, đời thơ mà luôn giữ được những nét riêng khác biệt. Kim Dũng thanh đạm, chân chất và lắng đọng. Chính những điều đó đã tạo nên cá tính riêng, phong cách riêng trên con đường sáng tạo văn chương của ông “Câu ca mẹ ru tôi bay mãi cánh cò/ Bao mùa lúa mọc trong câu tục ngữ/ Tôi lớn lên học cày học chữ/ Củ khoai bùi hạt gạo trắng nuôi tôi…”

            Đã ở vào độ tuổi bát tuần “xưa nay hiếm” nhưng bằng những nỗi niềm, những dự cảm chan chứa tình đất, tình người, tình quê, nhà thơ Kim Dũng đã và vẫn không ngừng thăng hoa cảm xúc sáng tạo để cống hiến, dâng tặng cho đời những thi phẩm giá trị. Sự nghiệp mà ông đã đóng góp cho nền thi ca đương đại nước nhà và nền văn học nghệ thuật đất Tổ là không thể phủ nhận./.

 

                                                                                                  VKL

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 


HỌC TẬP VÀ LÀM THEO TẤM GƯƠNG ĐẠO ĐỨC HỒ CHÍ MINH

Nghệ sĩ nhiếp ảnh Phan Đinh: Gia tài lớn nhất đời tôi là những tấm ảnh Bác Hồ
Tạp chí Văn nghệ Đất Tổ với cuộc vận động học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh
Trường Tiểu học thị trấn Thanh Ba học tập và làm theo gương Bác
50 năm thực hiện Di chúc của Chủ tịch Hồ Chí Minh: Nghĩ về 5 lời thề
Bí thư Đoàn năng động
Tuổi trẻ huyện Lâm Thao học tập và làm theo lời Bác
HỘI THẢO VỀ TÁC PHẨM “ĐỜI SỐNG MỚI” CỦA CHỦ TỊCH HỒ CHÍ MINH
Văn nghệ sỹ Phú Thọ với Chủ tịch HỒ CHÍ MINH
HÌNH ẢNH NGƯỜI CỘNG SẢN TRONG TÔI
HỌC BÁC VỀ TINH THẦN TRÁCH NHIỆM
LÀM THEO LỜI BÁC "DĨ CÔNG VI THƯỢNG"
TÂM LÒNG CỦA BÁC HỒ VỚI PHỤ NỮ VIỆT NAM
Tư tưởng Hồ Chí Minh về phong cách nêu gương
Nêu gương
Tiên tri của Bác
Một vài suy nghĩ về quan điểm thế giới quan Hồ Chí Minh
Cán bộ, đảng viên phải gương mẫu rèn luyện, học tập và làm theo tấm gương đạo đức Bác Hồ
Xây dựng và chỉnh đốn Đảng dưới ánh sáng Tư tưởng Hồ Chí Minh
Xây dựng và chỉnh đốn Đảng dưới ánh sáng Tư tưởng Hồ Chí Minh
Triển lãm Thư pháp thơ chữ Hán của Chủ tịch Hồ Chí Minh
Kỷ niệm 123 năm ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/1890 - 19/5/2013) Có một nền giáo dục thân dân
Bác Hồ với bảo tồn, tôn tạo phát huy di tích Đền Hùng
HỒI ỨC NHỮNG LẦN ĐƯỢC GẶP BÁC HỒ
CÓ MỘT SỰ THẬT ĐÁNG SUY NGHĨ
HÌNH ẢNH BẬC HIỀN TRIẾT HỒ CHÍ MINH QUA THƠ CHẾ LAN VIÊN
QUÁN TRIỆT NGHỊ QUYẾT TRUNG ƯƠNG IV, ĐẠI HỘI LẦN THỨ XI CỦA ĐẢNG
CHÌA KHÓA MỌI THÀNH CÔNG
KỶ NIỆM 23 NĂM NGÀY THÀNH LẬP HỘI CỰU CHIẾN BINH VIỆT NAM (6/12/1989 - 6/12/2012)
LỜI BÁC ĐẾN HÔM NAY VẪN CHƯA HỀ CŨ
NHỮNG ĐẶC TRƯNG PHẨM CHẤT VỀ GIÁ TRỊ NHÂN VĂN TRONG SÁNG TÁC CỦA HỒ CHÍ MINH
NGHỊ QUYẾT CỦA Ý ĐẢNG, LÒNG DÂN
HỌC TẬP NGHỊ QUYẾT TW 4 NHỚ LỜI BÁC DẠY - ĐOÀN HẢI HƯNG
Nét nổi bật của Chủ tịch Hồ Chí Minh là rất coi trọng phẩm chất con người - Bùi công bính
GIỮ LẤY ĐỨC TIN - Lê Phan Nghị
SÁNG THÊM NHỮNG CHI TIẾT VỀ BÁC HỒ QUA CÁI NHÌN CỦA CÁC NHÀ VĂN

TẠP CHÍ VĂN HỌC

Năm 2017
Năm 2014
Năm 2007
Năm 2009
Năm 2013
Năm 2012
Năm 2011
Năm 2010
Năm 2008

QUẢNG CÁO

















THÔNG BÁO

THỂ LỆ CUỘC THI THƠ, NHẠC Chủ đề: “Biển, đảo Việt Nam”

Thông tin liên hệ:
Tạp chí Văn nghệ Đất tổ - 160 Phố Lê Quý Đôn - Phường Gia Cẩm - TP Việt Trì - Tỉnh Phú Thọ
Điện thoại: 0210. 3816945 - 3811984
Email: tapchivannghedatto@gmail.com
Bản quyền thuộc về Tạp chí Văn nghệ Đất tổ
Ghi rõ nguồn khi phát hành lại thông tin từ Website này.