NỘI DUNG CHI TIẾT
“Đếm sao” thi phẩm vượt trội trong hành trình thơ Kim Dũng
8/12/2019

 

(Nhân đọc bài thơ “Đếm sao” trong tập thơ “Lục bát tôi yêu” của nhà thơ Kim Dũng                      Nxb Hội Nhà văn)

                                                                                            HỒNG TRUNG

 

Thường thường sự thăng hoa trong sáng tác văn học nghệ thuật tỷ lệ thuận với nền tảng trải nghiệm văn hóa có được của tác giả, nếu sự trải nghiệm văn hóa của tác giả thâm sâu thì tác phẩm mới có hồn, mới đem đến khoái cảm cho người đọc, ngược lại thì tác phẩm rất dễ là cái nửa vời, thậm chí chỉ là con số không. Trải nghiệm văn hóa nói đây không chỉ riêng chuyện chữ nghĩa mà là nói về một trải nghiệm, vốn sống, cái kho trải nghiệm cần có để sáng tạo, từ sự sống hết mình của mọi cung bậc tình đời, đó là phong độ, màu sắc, nội hàm tri thức kiến văn tích tụ từ cuộc đời để nhà thơ làm nên mình, làm nên tác phẩm. Ở bài thơ “Đếm sao” cảm hứng sáng tạo nội tâm sự lựa chọn đề tài định hướng, sự đam mê với một tình yêu nghệ thuật cháy bỏng khi ngồi viết.

Trên trời muôn vạn vì sao

Sao thấp thì sáng sao cao thì mờ

Có ngôi sao thật bất ngờ

Trong màn đêm ấy tình cờ mọc lên

Tôi nhìn sao mãi thành quen

Những ngôi sao mọc đua chen giữa trời

Có ngôi sao ngỡ sáng ngời

Qua đêm mưa gió tắt rồi còn đâu

Trời cao như có phép màu

Thiên hà biến hóa trong bầu trời riêng

Có ngồi sau cứ lặng yên

Tự mình phát sáng, mọi miền thảnh thơi

Một, hai, ba, bốn... chín mươi

Tuổi thơ mẹ dạy tôi ngồi đếm sao

Nhìn trời tôi hát nghêu ngao

“Sao thấp thì sáng sao cao thì mờ”

Đếm sao một là thú chơi văn hóa của tuổi thơ, bên cạnh các thú chơi khác như thả diều, đánh đu, chơi ô ăn quan, nhảy dây... mỗi người Việt Nam đều có trong ký ức tuổi thơ của mình cái thú đếm sao. Trong những đêm hè, đêm thu ngồi quây quần với anh em, chị em, mẹ con, bà cháu trên sân nhà trong chiếc chiếu hoặc cái nong để chơi đếm sao, tìm hiểu cái đẹp, cái lung linh huyền ảo của trời sao. Nhà thơ đã khai thác đề tài theo cách của văn nghệ dân gian nên tạo được cái thế rất vững trong sáng tạo.

Bài thơ “Đếm sao” là một tác phẩm nghệ thuật soi chiếu hiện thực nhưng không trùng khít hiện thực 100%, chúng ta đọc bài thơ cái quạt của nhà thơ lớn Hồ Xuân Hương có những câu: “Chành ra ba cái da còn thiếu/ Khép lại đôi bên thịt vẫn thừa/ Mát mặt anh hùng khi tắt gió/ Che đầu quân tử lúc sa mưa”.

Thơ nói về cái quạt nhưng không chỉ nói cái quạt, mà còn nói cái khác nữa. Thơ là hiện thực được lập mã để tạo ẩn dụ, tạo liên tưởng mang ý nghĩa xã hội, mang lý tưởng thẩm mỹ của nhà thơ. Điều đó người đọc cũng thấy ở những câu thơ trong “Đếm sao” nhà thơ sử dụng thủ pháp nhân cách hóa khiến cho những ngôi sao cần có hoàn cảnh riêng, những tình thế riêng.

“Có vì sao thật bất ngờ/ Trong màn đêm ấy tình cờ mọc lên/ Tôi nhìn sao mãi thành quen/ Những ngôi sao mọc đua chen giữa trời”.

Ngôi sao như cũng có số phận riêng, cứ ngỡ là sáng nhưng rồi lại vụt tắt không còn tồn tại: “Có ngôi sao ngỡ sáng ngời/ Qua đêm mưa gió tắt rồi còn đâu”.

Và cũng có những ngôi sao tự tin, bình thản: “Hữu xạ tự nhiên hương”, tự mình phát sáng dưới bầu trời thảnh thơi: “Có ngôi sao cứ lặng yên/ Tự mình phát sáng mọi miền thảnh thơi”.

Các ngôi sao cũng có tính cách riêng, hai lần tác giả nhắc lại câu: “Sao thấp thì sáng, sao cao thì mờ” như một điểm nhấn, gây ấn tượng với bạn đọc.

Đếm sao nhưng người đọc có thể liên tưởng đến xã hội nhân quần, và đặt câu hỏi rồi tự mình suy ngẫm: “Sao thấp thì sáng, sao cao thì mờ”?...

Bài thơ “Đếm sao” đến với người đọc một cách hứng thú, tín hiệu thẩm mỹ ở đây được khai thác từ kho tàng văn hóa dân gian, vì vậy rất gần gũi với mọi người, khiến cho sự cảm thụ của công chúng dấy lên mạnh mẽ và gắn với phẩm chất chân, thiện, mỹ. Cảm nhận cái hay từ trực cảm (thị giác) nhưng gây ấn tượng phong phú về nội hàm, lý trí. Nhà thơ vẫn sử dụng thủ pháp thơ truyền thống chủ yếu là nhân cách hóa, ít sử dụng thủ pháp cách tân hiện đại nhưng vẫn tạo được sử dụng cân bằng giữa tả thực và những biến thái tinh tế huyền diệu... để lại trong lòng người đọc với cảm nhận về một bài thơ hay vượt trội, thăng hoa trong hành trình thơ của nhà thơ Kim Dũng.

                                            H.T


HỌC TẬP VÀ LÀM THEO TẤM GƯƠNG ĐẠO ĐỨC HỒ CHÍ MINH

Vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh trong công tác bồi dưỡng đạo đức nhà giáo hiện nay
Đảng bộ và nhân dân các dân tộc tỉnh Phú Thọ làm theo lời Bác!
Nghệ sĩ nhiếp ảnh Phan Đinh: Gia tài lớn nhất đời tôi là những tấm ảnh Bác Hồ
Tạp chí Văn nghệ Đất Tổ với cuộc vận động học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh
Trường Tiểu học thị trấn Thanh Ba học tập và làm theo gương Bác
50 năm thực hiện Di chúc của Chủ tịch Hồ Chí Minh: Nghĩ về 5 lời thề
Bí thư Đoàn năng động
Tuổi trẻ huyện Lâm Thao học tập và làm theo lời Bác
HỘI THẢO VỀ TÁC PHẨM “ĐỜI SỐNG MỚI” CỦA CHỦ TỊCH HỒ CHÍ MINH
Văn nghệ sỹ Phú Thọ với Chủ tịch HỒ CHÍ MINH
HÌNH ẢNH NGƯỜI CỘNG SẢN TRONG TÔI
HỌC BÁC VỀ TINH THẦN TRÁCH NHIỆM
LÀM THEO LỜI BÁC "DĨ CÔNG VI THƯỢNG"
TÂM LÒNG CỦA BÁC HỒ VỚI PHỤ NỮ VIỆT NAM
Tư tưởng Hồ Chí Minh về phong cách nêu gương
Nêu gương
Tiên tri của Bác
Một vài suy nghĩ về quan điểm thế giới quan Hồ Chí Minh
Cán bộ, đảng viên phải gương mẫu rèn luyện, học tập và làm theo tấm gương đạo đức Bác Hồ
Xây dựng và chỉnh đốn Đảng dưới ánh sáng Tư tưởng Hồ Chí Minh
Xây dựng và chỉnh đốn Đảng dưới ánh sáng Tư tưởng Hồ Chí Minh
Triển lãm Thư pháp thơ chữ Hán của Chủ tịch Hồ Chí Minh
Kỷ niệm 123 năm ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/1890 - 19/5/2013) Có một nền giáo dục thân dân
Bác Hồ với bảo tồn, tôn tạo phát huy di tích Đền Hùng
HỒI ỨC NHỮNG LẦN ĐƯỢC GẶP BÁC HỒ
CÓ MỘT SỰ THẬT ĐÁNG SUY NGHĨ
HÌNH ẢNH BẬC HIỀN TRIẾT HỒ CHÍ MINH QUA THƠ CHẾ LAN VIÊN
QUÁN TRIỆT NGHỊ QUYẾT TRUNG ƯƠNG IV, ĐẠI HỘI LẦN THỨ XI CỦA ĐẢNG
CHÌA KHÓA MỌI THÀNH CÔNG
KỶ NIỆM 23 NĂM NGÀY THÀNH LẬP HỘI CỰU CHIẾN BINH VIỆT NAM (6/12/1989 - 6/12/2012)
LỜI BÁC ĐẾN HÔM NAY VẪN CHƯA HỀ CŨ
NHỮNG ĐẶC TRƯNG PHẨM CHẤT VỀ GIÁ TRỊ NHÂN VĂN TRONG SÁNG TÁC CỦA HỒ CHÍ MINH
NGHỊ QUYẾT CỦA Ý ĐẢNG, LÒNG DÂN
HỌC TẬP NGHỊ QUYẾT TW 4 NHỚ LỜI BÁC DẠY - ĐOÀN HẢI HƯNG
Nét nổi bật của Chủ tịch Hồ Chí Minh là rất coi trọng phẩm chất con người - Bùi công bính
GIỮ LẤY ĐỨC TIN - Lê Phan Nghị
SÁNG THÊM NHỮNG CHI TIẾT VỀ BÁC HỒ QUA CÁI NHÌN CỦA CÁC NHÀ VĂN

TẠP CHÍ VĂN HỌC

Năm 2017
Năm 2014
Năm 2007
Năm 2009
Năm 2013
Năm 2012
Năm 2011
Năm 2010
Năm 2008

QUẢNG CÁO

















THÔNG BÁO

THỂ LỆ CUỘC THI THƠ, NHẠC Chủ đề: “Biển, đảo Việt Nam”

Thông tin liên hệ:
Tạp chí Văn nghệ Đất tổ - 160 Phố Lê Quý Đôn - Phường Gia Cẩm - TP Việt Trì - Tỉnh Phú Thọ
Điện thoại: 0210. 3816945 - 3811984
Email: tapchivannghedatto@gmail.com
Bản quyền thuộc về Tạp chí Văn nghệ Đất tổ
Ghi rõ nguồn khi phát hành lại thông tin từ Website này.