NỘI DUNG CHI TIẾT
Chiến đấu kiên cường, đời thường tỏa sáng
9/11/2019

 

(Đọc tập truyện ký “Người đánh thức đồi Nghê” - Bùi Ngọc Quế Nxb Hội Nhà văn 2019)

                                                                 Vũ Thị Thanh Minh

 

Trong 5 năm liền (2015 - 2019), tác giả Bùi Ngọc Quế vừa viết văn, vừa đi khắp trong Nam, ngoài Bắc tìm những tư liệu quý hiếm về chiến trường xưa, về những người đồng đội cũ còn sống, và cả những người đã anh dũng chiến đấu hy sinh nằm lại chiến trường. Tháng 5/2019, tác giả đã cho xuất bản tập truyện và ký “Người đánh thức đội Nghê”, tập sách dày 402 trang, bao gồm 2 mảng đề tài:

- Những truyện và ký viết về đề tài chiến tranh vệ quốc của dân tộc Việt Nam.

- Những truyện và ký viết về đề tài xây dựng đất nước Việt Nam đương đại.

Đây là những tác phẩm đã được sử dụng in trên các sách, báo của Trung ương và địa phương.

Hình ảnh những người chiến sĩ Trung đoàn 88A chiến đấu ở miền Đông Nam Bộ trong thời kỳ chống Mĩ cứu nước hiện lên hết sức cao đẹp và bi hùng. Những người thanh niên tuổi 18, 20 đã đi theo tiếng gọi của non sông, đất nước, đi theo ánh sáng chân lý “Không có gì quý hơn độc lập, tự do”. Họ đã “Xẻ dọc Trường Sơn đi cứu nước”, hành quân đến điểm hẹn của dân tộc ta trong mùa xuân đại thắng ngày 30/4/1975. Khi đất nước có giặc xâm lăng, phẩm chất cao đẹp của người lính càng sáng ngời hơn bao giờ hết. Tác giả Bùi Ngọc Quế đã tập trung bút lực để ca ngợi những người chiến sĩ anh hùng đó. Họ là những con người đích thực, có tên tuổi, có nguồn gốc. Anh Trần Duy Quang, sinh năm 1943, quê xã Thạch Sơn, Lâm Thao, Phú Thọ. Bản thân anh bị thương nặng, nhưng trước sự hy sinh của đồng đội, một mình anh vẫn kiên cường chiến đấu giữ vững trận địa. Anh sử dụng 7 loại vũ khí, diệt được 50 tên giặc Mĩ. Anh đã cùng Tiểu đoàn 7, Trung đoàn 88A anh hùng bảo vệ Kênh Ngang, Kênh 62 của tỉnh Long An (Truyện “Ngọn lửa Kênh Ngang Anh hùng”). Anh hùng Quân đội, Trung đoàn trưởng, Liệt sĩ Nguyễn Văn Ty, sinh năm 1931, quê xã Ninh Sơn, huyện Việt Yên, tỉnh Hà Bắc (nay là tỉnh Bắc Giang). 18 tuổi, anh nhập ngũ. Trong một trận đánh ác liệt, Tiểu đội của anh bị thương vong gần hết, một mình anh đã xông lên, vượt qua lửa đạn, bất chấp hy sinh, liên tục đánh 9 quả bộc phá ống, quét sạch 9 lớp hàng rào kẽm gai, tạo điều kiện cho xung kích ta vượt qua cửa mở xung phong tiến lên tiêu diệt địch, làm chủ đồi A1, uy hiếp toàn bộ lực lượng địch tại cứ điểm Điện Biên Phủ. Anh bị thương nặng, hỏng mắt phải. Năm 1958, anh được phong danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân, cấp trên giữ anh lại công tác ngoài Bắc, nhưng anh kiên quyết xin đi B để đánh giặc. Đời thường, anh Ba Ty sống bình dị như một người nông dân, luôn vui vẻ, tếu táo với cán bộ và chiến sĩ đơn vị. Đặc biệt anh chú ý tới những người có năng khiếu thơ văn như tác giả. Trong chiến đấu, anh Ba Ty luôn  dũng cảm, kiên cường. Đảm nhiệm chức Trung đoàn trưởng Trung đoàn 88A nhưng anh rất gương mẫu, tiên phong, sẵn sàng xả thân vì Tổ quốc. Ngày 05/2/1972, anh đã anh dũng chiến đấu hy sinh trong trận đánh giải phóng cho nhân dân xã Mỹ Thiện, huyện Cái Bè, tỉnh Mỹ Tho. Noi gương và trả thù cho anh, đồng đội đã biến đau thương thành hành động, tiến lên tiêu diệt kẻ thù (Truyện “Nhớ người Trung đoàn trưởng anh hùng”). Liệt sĩ Nguyễn Văn Thích, quê xã Sơn Vi, huyện Lâm Thao, tỉnh Phú Thọ. Anh đã anh dũng hy sinh lúc vừa tròn 20 tuổi trong trận đánh tàu chiến trên sông Vàm Cỏ Tây, rạch Long Khốt. Trong trận đánh anh đã sử dụng súng, B41 bắn cháy 01 tàu chiến của địch và dùng súng AK tiêu diệt tiếp những tên giặc còn sống sót đang bơi trên sông. Tác giả Bùi Ngọc Quế đã miêu tả cái chết oanh liệt, vẻ vang của liệt sĩ Thích chỉ bằng vài dòng chữ: “Tôi chạy đến nhìn Thích qua ánh lửa rực cháy trên đồng cỏ, tôi thấy đôi mắt anh vẫn mở và miệng như cười đầy mãn nguyện, tự hào...” (Truyện “Dòng máu anh hùng). Không chỉ có những người chiến sĩ trực tiếp cầm súng bảo vệ quê hương mà còn có nhiều nhà văn nổi tiếng như: nhà văn Văn Lê, đã cùng sống và chiến đấu với các chiến sĩ Trung đoàn 88A. Đặc biệt hình ảnh tác giả, nhân vật “tôi” trong các tác phẩm viết về ký ức chiến tranh hết sức đậm nét. Tác giả không đề cao mình, nhưng chỉ qua một vài chi tiết, tôi đã hiểu thêm về tác giả. Ông không những là một chiến sĩ trinh sát dũng cảm, sẵn sàng cùng đồng đội chiến đấu hy sinh đến hơi thở cuối cùng để bảo vệ nhân dân và Tổ quốc thân yêu, mà ông còn có khát vọng cháy bỏng được học tập các nhà văn để viết, viết để tri ân đồng đội đã ngã xuống trên chiến trường xưa và những đồng đội còn sống. Từ thực tế chiến đấu ấy, bằng tình cảm của người lính đã từng trực tiếp cầm súng tham gia chiến đấu, nay trở về đời thường, phẩm chất người lính Cụ Hồ trong ông vẫn còn nguyên vẹn, nên ông đã viết được những tác phẩm hấp dẫn, rung động trái tim của các chiến sĩ và nhân dân cả nước. Trong cuộc chiến đấu vệ quốc vĩ đại ấy, rất nhiều người đã hy sinh, nhiều người bị thương và nhiều người còn sống trở về.

Tác giả viết về những thương binh, CCB đã vươn lên làm giàu, xóa nghèo bền vững trong thời kỳ đất nước đổi mới. Đó là những tấm gương của CCB Luân Xuân Nghiêm, ở thị xã Phú Thọ. Trong chiến đấu ông là dũng sĩ diệt Mĩ, hiện tại là thương binh ¼ hỏng cả hai mắt, sức khỏe yếu. Trong phong trào xây dựng nông thôn mới, ông đã tình nguyện hiến 178 m2 và chặt hạ các cây trồng, phá bỏ tường rào xây trên đất để làm đường giao thông nông thôn. Thị xã Phú Thọ là nơi đất có giá trị, “tấc đất, tấc vàng”. Ông tâm sự: “Quý bằng hai con mắt và tuổi đời thanh xuân mà tôi còn hiến dâng cho Cách mạng, huống hồ một chút đất đai, cây cối này có gì phải tiếc mà không dám hiến”. CCB, Thương binh Trần An Tá, CCB thị xã Phú Thọ, làm giàu từ mô hình VAC. Ông đã hiến 910 m2 để làm đường giao thông nông thôn. Ông nói: “Tôi thấy mình sau cuộc chiến tranh ác liệt, còn sống trở về, có được cuộc sống hạnh phúc như thế này là quý lắm rồi, so với các đồng đội, đồng chí đã hy sinh nằm lại chiến trường, chúng ta thật quá may mắn, phải tích cực góp phần tham gia xây dựng gia đình và quê hương mỗi ngày thêm giàu đẹp” (Truyện “Tỏa sáng giữa đời thường”). Trong số những người CCB, thương binh làm kinh tế giỏi, nổi bật là hình ảnh ông Triệu Quang Vũ. Ông Vũ sinh năm 1946, quê xã Sơn Vi, huyện Lâm Thao, tỉnh Phú Thọ. Khi phục viên, gia đình ông gặp khó khăn chồng chất, là thương binh nên không lao động nặng được, đói nghèo đeo bám. Ông đã làm đủ mọi việc nhưng vẫn không đủ ăn. Ông phải bán dần đồ đạc kỷ niệm của đời lính từ chiếc mũ cối, chiếc đài bán dẫn, bộ quần áo Tô Châu, đến chiếc khung xe đạp... Sau nhờ có chính sách “Khoán 100” của Nhà nước, ông Vũ đã mạnh dạn nhận thầu khoán 3 ha đất đồi Nghê, 7 ha đất ruộng chiêm trũng xung quanh. Với đôi bàn tay và khối óc của mình, ông Vũ đã “Đánh thức đồi Nghê” hoang hóa, khô cằn trở thành khu đồi đầy sức sống, ao hồ thả cá san sát, đêm đêm điện sáng lung linh. Khu đồi Nghê trở thành trung tâm kinh tế mới của địa phương. Nhưng chưa hết, ông Vũ còn học thêm nghề Đông y, xây dựng cơ sở khám chữa bệnh hơn 15 tỷ đồng. Ông đã khám chữa bệnh miễn phí cho người nghèo, tích cực đóng góp xây dựng làng, xã, các tổ chức Hội: CCB, NCT, Hội Nông dân với số tiền tương đối lớn. Năm 2016, ông vinh dự được Chủ tịch nước Trương Tấn Sang tặng Kỷ niệm chương. Năm 2017, ông lại vinh dự được Chủ tịch nước gặp mặt tại Phủ Chủ tịch. Năm 2018, ông vinh dự được Hội Y dược Việt Nam tặng giải thưởng Lê Hữu Trác... (Truyện “Người đánh thức đồi Nghê”).

Ngoài những tấm gương thương binh, CCB vươn lên xóa đói giảm nghèo, làm kinh tế giỏi, tác giả còn xây dựng được nhiều hình tượng người phụ nữ làm giàu chính đáng. Họ vốn là những “Người đàn bà nhặt rác”, “Người đàn bà bắt ốc”, người đàn bà không may lấy phải người chồng nghiện hút, buôn bán ma túy bị sốc thuốc đột tử (Truyện “Phong lan rừng cọ”). Những người đàn bà “dưới đáy” xã hội ấy đã dũng cảm, năng động, sáng tạo trong thời đại giao lưu hội nhập. Họ trở thành những chủ trang trại, chủ doanh nghiệp, có số vốn nhiều tỷ đồng. Điều đáng trân trọng ở những người phụ nữ này là dù trong hoàn cảnh nào, họ vẫn giữ được phẩm chất tốt đẹp, truyền thống. Nhiều người đàn ông quen biết họ đều ngợi ca họ như những đóa hoa phong lan. Khi đọc truyện “Người đàn bà bắt ốc”, tôi cũng rất khâm phục, có thể gọi nhân vật Duyên là “bông sen” thơm ngát “Gần bùn mà chẳng hôi tanh mùi bùn”.

Những truyện ký của tác giả Bùi Ngọc Quế có tác dụng sâu đậm trong đời sống nhân dân. Nhờ tác phẩm của tác giả được in rộng rãi trên các sách, báo của Trung ương và địa phương như: “Ký ức người lính”, “Một thời kháng chiến”, “Văn nghệ TP Hồ Chí Minh”, “Văn nghệ Đất Tổ” nên nhiều đồng đội còn sống đã tìm đến với nhau, giúp đỡ nhau tìm thêm hài cốt của các liệt sĩ Tiểu đoàn 7, Trung đoàn 88A đã chiến đấu, hy sinh ở miền Trung Nam Bộ thời kháng chiến chống Mĩ. Thân nhân của liệt sĩ Nguyễn Văn Thích đã tìm đến tác giả hỏi chuyện chiến đấu cũ, nơi an táng và cất bốc được hài cốt của liệt sĩ về quy tập tại Nghĩa trang liệt sĩ quê hương. Một câu chuyện khác hết sức cảm động. Qua truyện ký “Ngọn lửa Kênh Ngang anh hùng” của tác giả mà đồng đội đã tìm thêm được hàng trăm hài cốt của các liệt sĩ Tiểu đoàn 7, Trung đoàn 88A đánh ở Kênh Ngang ngày 06/2/1970. Ông nông dân Nguyễn Văn Đùng cùng nhân dân huyện Tân Hưng, tỉnh Long An khi khai phá rừng tràm ở Kênh Ngang, Kênh 62 đã phát hiện thêm 17 hài cốt Liệt sĩ bàn giao cho chính quyền địa phương. Gia đình ông Hai Quảng đã hiến 2.500 m2 đất ruộng để xây đền thờ. UBND tỉnh Long An đã trao quyết định công nhận Khu tưởng niệm Liệt sĩ D7/E88A là “Di tích lịch sử văn hóa cấp tỉnh”. Trung tá Ong Thế Huệ, thương binh 2/4, hoàn cảnh gia đình đặc biệt khó khăn nhưng ông luôn thực hiện lời dạy của Bác Hồ “Thương binh tàn nhưng không phế”. Ông đã sử dụng đồng lương ít ỏi của mình đi khắp các chiến trường xưa, sưu tầm danh sách các liệt sĩ của các đơn vị mình đã tham gia chiến đấu để tổ chức dựng bia và xây nhà lưu niệm truyền thống “Tưởng niệm các liệt sĩ Trung đoàn 88 - Tu Vũ anh hùng”. Ông Huệ đã sưu tầm và cung cấp danh sách họ tên, tuổi, quê quán của 4.090 liệt sĩ của các đơn vị chiến đấu từ thời kháng chiến chống Pháp, từ các chiến trường miền Đông Nam Bộ, Trung Nam Bộ và Tây Nguyên thời kháng chiến chống Mĩ để kịp thời dựng bia tại khu lưu niệm truyền thống của Trung đoàn (Truyện “Người hát mãi bài ca không quên”).

Nguồn kinh phí xây ngôi đền tưởng niệm khoảng 10 tỷ đồng do Nhà nước và nhân dân cùng làm. Đền tưởng niệm đã làm xúc động nhiều trái tim của cán bộ và nhân dân cả nước. Không chỉ nhân dân nhớ ơn những anh hùng liệt sĩ đã hy sinh vì nước, mà nhân dân còn biết ơn những CCB, thương binh đã chữa trị bệnh giúp cho họ. Trong nhà thầy lang Triệu Quang Vũ, xã Sơn Vi (Lâm Thao, Phú Thọ) lúc nào cũng đông người từ mọi miền đất nước đến khám chữa bệnh. Nhiều người tỏ lòng biết ơn ông đã chữa trị cho mình thoát khỏi căn bệnh hiểm nghèo. Hay CCB, Tiến sĩ Nguyễn Văn Niên, xã Tứ Xã, Lâm Thao, Phú Thọ đã góp phần xây dựng quê hương đạt chuẩn nông thôn mới. Ngoài ra, ông còn xây dựng thêm các công trình phúc lợi thuộc hạ tầng cơ sở, các công trình văn hóa tâm linh tặng lại cho nhân dân địa phương. Đọc tác phẩm “Người con quê hương” của tác giả Bùi Ngọc Quế, nhiều người đã tìm đến xã Tứ Xã để tham quan và du lịch. Ông Nguyễn Văn Niên đã đầu tư 200 tỉ đồng để xây dựng chợ Tứ Xã trở thành trung tâm thương mại nổi tiếng của huyện Lâm Thao, tỉnh Phú Thọ.

Các tác phẩm viết về ký ức chiến tranh của tác giả ngồn ngộn, tươi mới chất liệu cuộc sống. Viết về các nhân vật người lính, văn phong mạnh mẽ linh hoạt, khi kính phục, tự hào, ngợi ca, hùng tráng, khi uất hận, căm thù giặc trào dâng. Tác giả đã xây dựng được hình tượng những người lính, những người anh hùng mang phẩm chất chung của thời đại “Quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh”. Tác giả đã lựa chọn được những sự kiện cụ thể, những chi tiết tiêu biểu, những nhân vật điển hình. Cách viết chân thật, chân tình. Cốt truyện không cần hư cấu, đã có sức cảm hóa, rung động trái tim của độc giả, nhất là các CCB. Các tác phẩm viết về chiến tranh giàu chất sử thi, anh hùng và thấm đẫm tư tưởng nhân văn. Viết về cuộc sống đương đại, nhân vật chưa nổi rõ cá tính, nhiều đoạn văn còn kể lể, trùng lặp, văn phong chưa thật gọn gàng, trong sáng. Điều đáng trân trọng nhất của tập truyện ký “Người đánh thức đồi Nghê” của tác giả Bùi Ngọc Quế là đã truyền đến cho bạn đọc những nhận thức mới về cuộc đời và con người. Khoa học công nghệ thông tin phát triển như vũ bão đòi hỏi văn học phải đổi mới để theo kịp thời đại, nhưng những giá trị chân, thiện, mỹ vẫn là mục tiêu hướng tới muôn đời của văn học. Tác giả đã tái hiện lịch sử một cách chân thật, sinh động, khát vọng vươn tới tương lai tươi đẹp và đang trên hành trình tìm con người trong con người.

Tôi rất tâm đắc với kết luận trong lời giới thiệu cuốn sách này của nhà văn Nguyễn Hữu Nhàn: “Hy vọng tác giả Bùi Ngọc Quế tiếp tục sáng tác, để đóng góp nhiều hơn nữa cho nền Văn học đất Tổ. Tôi tin tưởng với phẩm chất của người CCB Việt Nam, anh sẽ phát huy thế mạnh vốn sống, chiến đấu của mình để viết tiếp “Vang mãi khúc quân hành” đáp ứng với mong mỏi của bạn đọc”.

                                           V.T.T.M


HỌC TẬP VÀ LÀM THEO TẤM GƯƠNG ĐẠO ĐỨC HỒ CHÍ MINH

Vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh trong công tác bồi dưỡng đạo đức nhà giáo hiện nay
Đảng bộ và nhân dân các dân tộc tỉnh Phú Thọ làm theo lời Bác!
Nghệ sĩ nhiếp ảnh Phan Đinh: Gia tài lớn nhất đời tôi là những tấm ảnh Bác Hồ
Tạp chí Văn nghệ Đất Tổ với cuộc vận động học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh
Trường Tiểu học thị trấn Thanh Ba học tập và làm theo gương Bác
50 năm thực hiện Di chúc của Chủ tịch Hồ Chí Minh: Nghĩ về 5 lời thề
Bí thư Đoàn năng động
Tuổi trẻ huyện Lâm Thao học tập và làm theo lời Bác
HỘI THẢO VỀ TÁC PHẨM “ĐỜI SỐNG MỚI” CỦA CHỦ TỊCH HỒ CHÍ MINH
Văn nghệ sỹ Phú Thọ với Chủ tịch HỒ CHÍ MINH
HÌNH ẢNH NGƯỜI CỘNG SẢN TRONG TÔI
HỌC BÁC VỀ TINH THẦN TRÁCH NHIỆM
LÀM THEO LỜI BÁC "DĨ CÔNG VI THƯỢNG"
TÂM LÒNG CỦA BÁC HỒ VỚI PHỤ NỮ VIỆT NAM
Tư tưởng Hồ Chí Minh về phong cách nêu gương
Nêu gương
Tiên tri của Bác
Một vài suy nghĩ về quan điểm thế giới quan Hồ Chí Minh
Cán bộ, đảng viên phải gương mẫu rèn luyện, học tập và làm theo tấm gương đạo đức Bác Hồ
Xây dựng và chỉnh đốn Đảng dưới ánh sáng Tư tưởng Hồ Chí Minh
Xây dựng và chỉnh đốn Đảng dưới ánh sáng Tư tưởng Hồ Chí Minh
Triển lãm Thư pháp thơ chữ Hán của Chủ tịch Hồ Chí Minh
Kỷ niệm 123 năm ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/1890 - 19/5/2013) Có một nền giáo dục thân dân
Bác Hồ với bảo tồn, tôn tạo phát huy di tích Đền Hùng
HỒI ỨC NHỮNG LẦN ĐƯỢC GẶP BÁC HỒ
CÓ MỘT SỰ THẬT ĐÁNG SUY NGHĨ
HÌNH ẢNH BẬC HIỀN TRIẾT HỒ CHÍ MINH QUA THƠ CHẾ LAN VIÊN
QUÁN TRIỆT NGHỊ QUYẾT TRUNG ƯƠNG IV, ĐẠI HỘI LẦN THỨ XI CỦA ĐẢNG
CHÌA KHÓA MỌI THÀNH CÔNG
KỶ NIỆM 23 NĂM NGÀY THÀNH LẬP HỘI CỰU CHIẾN BINH VIỆT NAM (6/12/1989 - 6/12/2012)
LỜI BÁC ĐẾN HÔM NAY VẪN CHƯA HỀ CŨ
NHỮNG ĐẶC TRƯNG PHẨM CHẤT VỀ GIÁ TRỊ NHÂN VĂN TRONG SÁNG TÁC CỦA HỒ CHÍ MINH
NGHỊ QUYẾT CỦA Ý ĐẢNG, LÒNG DÂN
HỌC TẬP NGHỊ QUYẾT TW 4 NHỚ LỜI BÁC DẠY - ĐOÀN HẢI HƯNG
Nét nổi bật của Chủ tịch Hồ Chí Minh là rất coi trọng phẩm chất con người - Bùi công bính
GIỮ LẤY ĐỨC TIN - Lê Phan Nghị
SÁNG THÊM NHỮNG CHI TIẾT VỀ BÁC HỒ QUA CÁI NHÌN CỦA CÁC NHÀ VĂN

TẠP CHÍ VĂN HỌC

Năm 2017
Năm 2014
Năm 2007
Năm 2009
Năm 2013
Năm 2012
Năm 2011
Năm 2010
Năm 2008

QUẢNG CÁO

















THÔNG BÁO

THỂ LỆ CUỘC THI THƠ, NHẠC Chủ đề: “Biển, đảo Việt Nam”

Thông tin liên hệ:
Tạp chí Văn nghệ Đất tổ - 160 Phố Lê Quý Đôn - Phường Gia Cẩm - TP Việt Trì - Tỉnh Phú Thọ
Điện thoại: 0210. 3816945 - 3811984
Email: tapchivannghedatto@gmail.com
Bản quyền thuộc về Tạp chí Văn nghệ Đất tổ
Ghi rõ nguồn khi phát hành lại thông tin từ Website này.