NỘI DUNG CHI TIẾT
V. Hugo - người khiến nhà thờ Đức Bà Paris thêm vĩ đại và bất tử
9/11/2019

 

                                                                         TS. TRẦN THU DUNG (Paris)

Thế giới đã coi Victor Hugo là Đại văn hào, ông xứng đáng với sự tôn vinh lớn nhất ấy không chỉ bởi sự nghiệp đồ sộ thơ, kịch, tiểu thuyết, mà còn bởi đã phát hiện, bảo vệ và gìn giữ cho Paris, nước Pháp và thế giới một di sản tôn giáo - kiến trúc - văn hóa tầm cỡ - Nhà thờ Đức Bà Paris. (Câu chuyện này không lệ thuộc vào thời sự của vụ cháy tháng 4 vừa qua).

Một di sản văn hóa thế giới hàng năm thu hút hơn 13 triệu người đến thăm, bất ngờ gây rúng động nhân loại trước nguy cơ bị phá hủy, thất thoát. Nhà thờ Đức Bà Paris (Notre Dame de Paris) không chỉ một biểu tượng của kinh đô Ánh sáng, của Thiên Chúa giáo nước Pháp mà là nơi nảy sinh, hội tụ và lan tỏa tình yêu thương và cái đẹp trường tồn. Hiện công trình đang được trùng tu, như lời Tổng thống Pháp đương nhiệm E.Macron khẳng định: “Sẽ là một Nhà thờ Đức Bà Paris mang sức sống mới”. Sức sống không chỉ nhờ các doanh nhân và ngân sách Chính phủ, mà được khơi nguồn, nhấn mạnh, bừng sáng bởi Victor Hugo (1802 - 1885), người đã từ trần 134 năm vẫn còn hiện hữu với quyền năng kỳ diệu bởi tài năng và trái tim bác ái vĩ đại.

Đ

ược đào tạo ở Romania, Pháp, Bỉ và đã thực hiện công việc giảng dạy nhiều năm tại Hà Nội và Paris, đến giờ ở tuổi 63 sau hơn 30 năm định cư tại Pháp, sinh 4 đứa con trên đất Pháp, tôi càng lúc càng nhận ra, những giá trị văn hóa luôn gây cảm hứng và hấp dẫn tôi tìm hiểu, nghiên cứu và viết sách. Tôi coi đây như một sứ mệnh, để hàng năm trở về đất Mẹ yêu thương, trong vai trò nhà nghiên cứu, sứ giả, cầu nối văn hóa Việt Pháp (hiện là Chủ tịch Hội Aurore - Ánh sáng - tổ chức phi lợi nhuận chuyên xúc tiến nhiều cuộc trao đổi giao lưu văn hóa giữa Việt Nam và Pháp). Tôi đã từng ngạc nhiên và thấy thú vị khi làm công trình về Đạo Cao Đài Việt Nam, thấy Victor Hugo là một vị Thánh của đạo này.

Ít khách du lịch biết, Nhà thờ Đức Bà là điểm cây số không (0) của nước Pháp. Mấy hôm trước vụ cháy lịch sử, tôi còn dẫn nhà sử học Dương Trung Quốc đến, chỉ cho anh để chụp ảnh kỷ niệm trước cột số 0. Anh cũng đến nhiều lần, nhưng không để ý mốc cây số do Vua Louis thứ 15 đề nghị vào năm 1769. Năm 1786, Vua Louis thứ 16 đã ra sắc lệnh đặt cột mốc chính thức trước nhà thờ tại đó. Đến 1924, Tòa Thị chính Paris sau nhiều lần tranh cãi cũng đi đến quyết định đặt một tấm đồng hồng ở giữa. Nhiều người đứng chụp ảnh kỷ niệm làm cho miếng đồng mầu hồng bóng lên.

Nhà thờ Đức Bà xây dựng lâu nhất thời đó, 185 năm kể từ khi viên gạch đầu tiên được đặt năm 1163 do Đức Hoàng Alexandra 3, nên nhiều con chiên nói: “Tôi không thể sống hơn 100 năm để thấy nhà thờ khánh thành”. Nhà thờ này xây trên nền của 4 đền thờ nhỏ cũ.

Thời kỳ công xã Paris, một số cuộc cách mạng đã tàn phá Nhà thờ Đức Bà, một biểu tượng của nhà thờ giữa Paris. Nhiều ý kiến tán thành phá bỏ nhà thờ để chứng minh một nước Cộng hòa Pháp đã tách khỏi ảnh hưởng nhà thờ, và xây dựng trên nền tảng Tự Do - Bình Đẳng - Bác Ái, một nền giáo dục hoàn toàn khách quan, dân chủ, phi tôn giáo. Nhà thờ trở nên hoang tàn. Thật may mắn nhờ có Victor Hugo (1802 - 1885), nhà thờ được tồn tại. Kiệt tác Nhà thờ Đức Bà ra đời năm 1831, đã cứu thánh đường. V.Hugo đã viết: “Chắc chắn, nhà thờ Đức Bà không chỉ hôm nay mà mãi mãi là thánh đường sang trọng tuyệt vời”..

Tiểu thuyết Nhà thờ Đức Bà với nhân vật nổi tiếng thằng gù Quasimodo và cô gái du mục luôn nhảy múa trước quảng trường trước Nhà thờ Đức Bà. Quasimodo, mang thân hình xấu xí, bị bỏ rơi khi mới ra đời, sống suốt đời nương cửa nhà thờ làm người rung chuông, chính là người mang tâm hồn cao thượng sẵn sàng, dù phải nhảy vào lửa để cứu cô gái du mục. Esmeralda tượng trưng cho tự do, cho nghệ thuật. Nàng hiện thân cho ánh sáng văn hóa tự do lung linh Paris. Hy sinh vì nàng là hy sinh vì tự do vì nghệ thuật.

Tiểu thuyết tầm vóc mang đầy ý nghĩa nhân văn, thu hút vô vàn độc giả. Khi tác phẩm nổi danh, Tòa Thị chính Paris đã quyết định trùng tu lại Nhà thờ Đức Bà năm 1843, dưới sự chỉ huy của hai nhà kiến trúc Eugène Viollet-le-Duc và Jean Baptiste - Antoine Lassus. Thật tuyệt vời, nhờ tác phẩm văn học mà một công trình lịch sử trên thế giới được cứu sống. Mỗi tác phẩm hay là một vũ khí hữu ích vì nhân loại. Tác phẩm được dựng phim, và đặc biệt dựng thành nhạc kịch (Opéra) ở nhiều quốc gia.

Victor Hugo được coi là vị cứu tinh của Nhà thờ Đức Bà. Tác giả của Những người khốn khổ đã thức tỉnh nhân loại lòng vị tha như Chúa. Cây đèn nến đã thức tỉnh tâm hồn Jean Valjean. Đấy là Ánh sáng của Chúa. Nhà thờ là nơi cưu mang những người khát tìm tự do đến xin tị nạn. Esmeralda thoát chết vì được Quasimodo cứu đem vào nhà thờ với danh nghĩa tị nạn. Từ Nhà thờ Đức Bà đi xuyên qua khu cổ Latinh đến Vườn Luxembourg (quận 6), nơi nhân vật Marius và Codette đến đây tình tự. Nhà văn và tác phẩm của Hugo đã vinh danh bất tử cho những địa danh hấp dẫn của Paris. Ngay trong Bảo tàng Cống ngầm Paris, Victor Hugo được lưu danh với tiểu thuyết Những người khốn khổ (1862), cùng bức tranh Jean Valjean cứu Marius khỏi bãi chiến Công xã Paris. Những nơi đại văn hào sống đều trở thành bảo tàng, vương quốc Luxembourg nơi ông bị đi đày, ngôi nhà xưa của ông trở thành nơi triển lãm thu hút khách du lịch. Tượng của Hugo được đặt ngay bên dòng sông thơ mộng.

Một tuyệt tác văn học mang tính nhân văn cao đã cứu một di sản văn hóa quốc tế, đã cứu sống nhà thờ Đức Bà cách đây hơn hai thế kỷ cho đến bây giờ. Để nhắc đến trách nhiệm của mỗi người đối với di sản văn hóa thế giới, sau vụ cháy 24 giờ, Đài Truyền hình Pháp cho phát ngay tác phẩm nhạc kịch lừng danh Nhà thờ Đức Bà với những danh ca thượng hạng.

Ngay cống ngầm, tưởng là nơi hôi thối, nhờ Victor Hugo trở thành bảo tàng thu hút du lịch. Người đọc cảm hứng thích thú với nhân vật của V.Hugo đã tò mò đến xem. Sức quyến rũ của tác phẩm mạnh đến nỗi, một giáo sư Văn khoa đại học Sư phạm, bạn đồng nghiệp của tôi lần đầu tiên qua Paris nằn nì dẫn đi xem đầu tiên là cống ngầm Paris, và theo dấu vết các nhân vật đi thăm quan tiếp Nhà thờ Đức Bà và vườn hoa Luxembourg.Vai trò văn hóa và người cầm bút đối với di sản văn hóa rất quan trọng, không chỉ thu hút đông khách du lịch mà còn có chức năng bảo tồn văn hóa. Nhờ Victor Hugo, cả thế giới biết đến Paris với Nhà thờ Đức Bà, Cống ngầm Paris, Vườn hoa Luxembourg... Khi Nhà thờ cháy, nhân loại đồng loạt nhắc nhớ Victor Hugo. Khá đông độc giả nuối tiếc đã từng đọc Victor Hugo mà chưa từng được đặt chân đến Paris, chưa tham quan Nhà thờ Đức Bà. Chỉ một ngày khi nhà thờ bị cháy và hủy hoại bên trong, tháp đổ, đã có hơn 700 triệu euros của các tài phiệt sẵn sàng chi để trùng tu di tích văn hóa. Đây là ước nguyện, tâm huyết của những người mang tâm hồn văn hóa. Ngay sau đó một bài thơ vô danh được truyền đi 24 ngàn người đọc, nói lên khát vọng một di sản văn hóa tồn tại mãi với nhân loại:

“Bà chỉ là phụ nữ/ Nhưng là của chúng tôi/ Dưới ngọn lửa hung tàn/ Đó là lỗi chúng tôi/ Tôi không phải con chiên/ Nhưng tôi không dửng dưng/ Trước ngọn lửa cháy bùng/ Xin bà, đừng sụp ngã/ Lời nguyện cầu độc nhất/ Là điều ước của tôi/ Bà là người cao quý/ Sống mãi với chúng tôi”.

Nhà thờ Đức Bà còn là biểu tượng của niềm tin trong cuộc sống. Không phải ngẫu nhiên mà trong Hội nghị 4 bên tại Paris năm 1969, một người chắc phải đặc công tinh nhuệ mới trèo lên nóc tháp cao nhất Nhà thờ Đức Bà Paris treo lá cờ với ý nghĩa hội nghị nhất định thành công. Hôm sau, trực thăng Pháp phải thả người đu dây mới gỡ được ra.

Khách du lịch mến mộ V.Hugo đến thăm địa danh theo tiểu thuyết chính là hình thức bảo tồn di sản. Victor Hugo không chỉ cứu Nhà thờ Đức Bà một lần, lần thứ hai mà mãi mãi.

                                            T.T.D


HỌC TẬP VÀ LÀM THEO TẤM GƯƠNG ĐẠO ĐỨC HỒ CHÍ MINH

Vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh trong công tác bồi dưỡng đạo đức nhà giáo hiện nay
Đảng bộ và nhân dân các dân tộc tỉnh Phú Thọ làm theo lời Bác!
Nghệ sĩ nhiếp ảnh Phan Đinh: Gia tài lớn nhất đời tôi là những tấm ảnh Bác Hồ
Tạp chí Văn nghệ Đất Tổ với cuộc vận động học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh
Trường Tiểu học thị trấn Thanh Ba học tập và làm theo gương Bác
50 năm thực hiện Di chúc của Chủ tịch Hồ Chí Minh: Nghĩ về 5 lời thề
Bí thư Đoàn năng động
Tuổi trẻ huyện Lâm Thao học tập và làm theo lời Bác
HỘI THẢO VỀ TÁC PHẨM “ĐỜI SỐNG MỚI” CỦA CHỦ TỊCH HỒ CHÍ MINH
Văn nghệ sỹ Phú Thọ với Chủ tịch HỒ CHÍ MINH
HÌNH ẢNH NGƯỜI CỘNG SẢN TRONG TÔI
HỌC BÁC VỀ TINH THẦN TRÁCH NHIỆM
LÀM THEO LỜI BÁC "DĨ CÔNG VI THƯỢNG"
TÂM LÒNG CỦA BÁC HỒ VỚI PHỤ NỮ VIỆT NAM
Tư tưởng Hồ Chí Minh về phong cách nêu gương
Nêu gương
Tiên tri của Bác
Một vài suy nghĩ về quan điểm thế giới quan Hồ Chí Minh
Cán bộ, đảng viên phải gương mẫu rèn luyện, học tập và làm theo tấm gương đạo đức Bác Hồ
Xây dựng và chỉnh đốn Đảng dưới ánh sáng Tư tưởng Hồ Chí Minh
Xây dựng và chỉnh đốn Đảng dưới ánh sáng Tư tưởng Hồ Chí Minh
Triển lãm Thư pháp thơ chữ Hán của Chủ tịch Hồ Chí Minh
Kỷ niệm 123 năm ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/1890 - 19/5/2013) Có một nền giáo dục thân dân
Bác Hồ với bảo tồn, tôn tạo phát huy di tích Đền Hùng
HỒI ỨC NHỮNG LẦN ĐƯỢC GẶP BÁC HỒ
CÓ MỘT SỰ THẬT ĐÁNG SUY NGHĨ
HÌNH ẢNH BẬC HIỀN TRIẾT HỒ CHÍ MINH QUA THƠ CHẾ LAN VIÊN
QUÁN TRIỆT NGHỊ QUYẾT TRUNG ƯƠNG IV, ĐẠI HỘI LẦN THỨ XI CỦA ĐẢNG
CHÌA KHÓA MỌI THÀNH CÔNG
KỶ NIỆM 23 NĂM NGÀY THÀNH LẬP HỘI CỰU CHIẾN BINH VIỆT NAM (6/12/1989 - 6/12/2012)
LỜI BÁC ĐẾN HÔM NAY VẪN CHƯA HỀ CŨ
NHỮNG ĐẶC TRƯNG PHẨM CHẤT VỀ GIÁ TRỊ NHÂN VĂN TRONG SÁNG TÁC CỦA HỒ CHÍ MINH
NGHỊ QUYẾT CỦA Ý ĐẢNG, LÒNG DÂN
HỌC TẬP NGHỊ QUYẾT TW 4 NHỚ LỜI BÁC DẠY - ĐOÀN HẢI HƯNG
Nét nổi bật của Chủ tịch Hồ Chí Minh là rất coi trọng phẩm chất con người - Bùi công bính
GIỮ LẤY ĐỨC TIN - Lê Phan Nghị
SÁNG THÊM NHỮNG CHI TIẾT VỀ BÁC HỒ QUA CÁI NHÌN CỦA CÁC NHÀ VĂN

TẠP CHÍ VĂN HỌC

Năm 2017
Năm 2014
Năm 2007
Năm 2009
Năm 2013
Năm 2012
Năm 2011
Năm 2010
Năm 2008

QUẢNG CÁO

















THÔNG BÁO

THỂ LỆ CUỘC THI THƠ, NHẠC Chủ đề: “Biển, đảo Việt Nam”

Thông tin liên hệ:
Tạp chí Văn nghệ Đất tổ - 160 Phố Lê Quý Đôn - Phường Gia Cẩm - TP Việt Trì - Tỉnh Phú Thọ
Điện thoại: 0210. 3816945 - 3811984
Email: tapchivannghedatto@gmail.com
Bản quyền thuộc về Tạp chí Văn nghệ Đất tổ
Ghi rõ nguồn khi phát hành lại thông tin từ Website này.