NỘI DUNG CHI TIẾT
Vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh trong công tác bồi dưỡng đạo đức nhà giáo hiện nay
9/13/2019

 

                                                                                            Chu Thị Hảo

 

Đạo đức là hệ thống các quy tắc, chuẩn mực xã hội mà nhờ đó con người tự giác điều chỉnh hành vi của mình cho phù hợp với lợi ích của cộng đồng, của xã hội” (1). Đối với nhà giáo, đạo đức nghề nghiệp là thước đo nhân cách, phẩm giá của người thầy - người sẽ khai tâm, khai trí cho học trò góp phần nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo nước nhà. Trong bối cảnh đổi mới giáo dục hiện nay, nhiều nhà giáo tâm huyết, trách nhiệm đã hoàn thành sứ mệnh vẻ vang của mình, xứng danh với nghề cao quý mà xã hội tôn vinh, nhưng đâu đó vẫn còn nhà giáo tha hóa về đạo đức gây bức xúc trong dư luận và xã hội. Nâng cao chất lượng đạo đức nhà giáo để nhà giáo thực sự là người mẫu mực về đạo đức, lối sống là trách nhiệm của Đảng, Nhà nước và ngành Giáo dục, trong đó có các cơ sở giáo dục. Từ thực tiễn, bài viết Vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh trong công tác bồi dưỡng đạo đức nhà giáo hiện nay cho thấy. 

Đạo đức nhà giáo theo tư tưởng Hồ Chí Minh bao gồm những phẩm chất cơ bản: hết lòng phục vụ Tổ quốc, phục vụ nhân dân; thương yêu học trò, yêu nghề; yêu lao động và quý trọng người lao động chân tay, có tinh thần trách nhiệm, đoàn kết, giúp đỡ nhau cùng tiến bộ. Người đề cao vai trò của đạo đức, sứ mệnh của người thầy giáo. Người viết: “Có gì vẻ vang hơn là nghề đào tạo những thế hệ sau này tích cực góp phần xây dựng chủ nghĩa xã hội và chủ nghĩa cộng sản. Người thầy giáo tốt - thầy giáo xứng đáng là thầy giáo - là người vẻ vang nhất..., những người thầy giáo tốt là những anh hùng vô danh” (2).

Thực trạng đạo đức nhà giáo:

Thực hiện Di huấn của Người, Đảng và Nhà nước ta luôn quan tâm đến giáo dục, coi giáo dục và đào tạo là quốc sách hàng đầu; quán triệt và thực hiện các chủ trương, chính sách xây dựng và nâng cao chất lượng đội ngũ nhà giáo. Do vậy, “đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục các cấp đã phát triển nhanh về số lượng, chất lượng ngày càng được nâng cao, trong đó đa số có phẩm chất chính trị tốt, đạo đức, lối sống trong sáng, mẫu mực, hết lòng vì học sinh thân yêu” (3).

Hẳn người đọc không quên hình ảnh ông giáo của trẻ thiệt thòi giữa lòng Phố Cảng được báo chí ca ngợi tháng 01/03/2018. Đó là ông giáo già Hoàng Ánh Hưng hơn 25 năm qua miệt mài gieo chữ, giúp cho những trẻ em thiệt thòi thoát khỏi tình trạng mù chữ. Trên trang fanpage Tôi yêu Bách khoa lan tỏa hình ảnh thầy Bùi Quý Lực, người thầy mặc đồng phục bệnh nhân, miệt mài trên bục giảng. Mái tóc thầy đã bạc một nửa, gương mặt nhân hậu thu hút hàng nghìn like của các bạn sinh viên nhiều thế hệ. Hình ảnh đẹp của thầy giáo Phạm Nguyễn Quốc Nguyên - giáo viên toán Trường THPT Huỳnh Thúc Kháng - Tiên Phước - Quảng Nam đang giảng bài tập hình học bị mất điện đã mượn đèn dầu giảng nốt bài cho học trò trước kì thi THPT Quốc gia 2016 đã thu hút sự quan tâm, chia sẻ của cộng đồng mạng. Hay hành trình đầy tình yêu thương của cô Huỳnh Thị Thùy Dương - giáo viên tiếng Anh Trường Tiểu học Võ Thị Sáu - Đăknang - Krông nô - Đắklăk vận động quyên góp mua xe đạp đã níu giữ cơ hội đến trường cho hơn 200 học sinh người dân tộc thiểu số. Câu chuyện xúc động về người thầy mang quân hàm xanh - Thượng úy Trần Đình Phục chiến thắng bệnh tật tình nguyện đến đảo Hòn Chuối - Thị trấn Sông Đốc - Cà Mau. Mười năm gắn bó với lớp học tình thương Hòn Chuối, thầy đã chắp cánh ước mơ cho nhiều học sinh ở đảo vào đất liền tiếp tục chinh phục tri thức. Từ tình yêu thương, thầy đã truyền cảm hứng học tập cho các học sinh trên đảo.

Trải dọc chiều dài đất nước, còn biết bao nhiêu nhà giáo không tên, âm thầm, lặng lẽ mang nặng nỗi lo trước học trò của mình. Ghi nhận những đóng góp tích cực của các nhà giáo trong sự nghiệp giáo dục, ngày 18/11/2018, tại Văn Miếu Quốc Tử Giám, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã tổ chức vinh danh 183 tấm gương nhà giáo tiêu biểu toàn quốc, đại diện cho 1,3 triệu giáo viên tài năng, tâm huyết, sáng tạo từ mầm non đến đại học.

Nhưng thời gian gần đây, đã xảy ra tình trạng một số giáo viên vi phạm đạo đức nhà giáo làm ảnh hưởng đến uy tín, hình ảnh nhà giáo, gây bức xúc trong ngành và dư luận xã hội. Cô Lê Thị Thu Thảo - giáo viên dạy âm nhạc Trường tiểu học Võ Văn Mùi - Đức Tân - Tân Trụ - Long An đánh học sinh trong giờ lên lớp vì con bị bệnh, bị mất tiền. Dư luận từng bàng hoàng trước việc cô Nguyễn Thị Minh Hương - giáo viên chủ nhiệm lớp 3A5 Trường tiểu học An Đồng - An Đồng - An Dương - TP Hải Phòng bắt một học sinh nói chuyện riêng trong lớp uống nước “vắt ra từ giẻ lau bảng”. Câu chuyện cô Nguyễn Thị Phương Thủy - giáo viên Trường THCS Duy Ninh - Quảng Ninh - Quảng Bình bắt học trò tát bạn 230 cái chưa kịp lắng xuống lại xảy ra vụ việc cô giáo ở Trường Tiểu học Quang Trung - Hà Nội cho học sinh tát bạn 50 cái. Gần đây, dư luận nóng lên hiện tượng cô giáo 3 tháng không giảng bài ở TP Hồ Chí Minh, gian lận trong thi cử ở Hà Giang, Sơn La, Hòa Bình; thầy dâm ô với học trò và một vài vụ việc khác...

Những hành vi vi phạm đạo đức nhà giáo trong thời gian qua không quá nhiều về số lượng so với hơn một triệu giáo viên của cả nước, nhưng là dấu hiệu báo động sự xuống cấp đạo đức của một bộ phận nhà giáo làm ảnh hưởng lớn đến uy tín của nhà giáo và ngành giáo dục. Hành vi thiếu chuẩn mực của người thầy khiến niềm tin của xã hội đối với người thầy và ngành giáo dục bị lung lay, mất đi cái nhìn thiện cảm của học trò đối với người thầy vốn được xem là “khuôn vàng, thước ngọc”.  

Có nhiều nguyên nhân dẫn đến sự tha hóa của người thầy:

Về chủ quan, nhà giáo chưa nhận thức đầy đủ trách nhiệm, đạo đức nhà giáo, chưa thực sự tâm huyết với nghề, yêu nghề; thiếu kiến thức xã hội, kỹ năng nghề nghiệp, kỹ năng tư vấn tâm lý học đường, kỹ năng giáo dục học sinh có hành vi không mong đợi, kỹ năng xã hội,... Bản thân nhà giáo chưa tự ý thức tầm quan trọng của công tác bồi dưỡng, tự bồi dưỡng đạo đức nghề nghiệp.

Về khách quan, nhà giáo chịu nhiều áp lực từ việc hoàn thành nhiệm vụ, yêu cầu của cấp trên, kỳ vọng của xã hội, cha mẹ học sinh trong khi lương thấp, đời sống khó khăn buộc họ phải bươn chải, làm các nghề khác nhau nên không toàn tâm, toàn ý cho nghề dạy học. Hơn nữa, do đặc thù nghề nghiệp nên xã hội thường có cái nhìn khắt khe đối với các hành vi ứng xử của người thầy. Sự thờ ơ, im lặng của đồng nghiệp, cha mẹ học sinh và học sinh cũng là nguyên nhân đẩy người thầy dấn sâu vào sự tha hóa. Quan niệm môn chính, phụ trong cách chỉ đạo chuyên môn ở nhà trường và cha mẹ học sinh cũng gây tâm lý chán nản đối với giáo viên. Công tác đào tạo giáo viên ở trường sư phạm chú trọng quá nhiều vào việc truyền thụ kiến thức, các kỹ năng xã hội, thực hành rèn nghề, giáo dục đạo đức nghề nghiệp chưa được quan tâm đúng mức. Công tác bồi dưỡng nhà giáo ở các cơ sở giáo dục cũng chưa chú trọng nhiều đến việc phát triển phẩm chất đạo đạo đức nhà giáo.

Nâng cao chất lượng đạo đức nhà giáo

Để nhà giáo làm tròn sứ mệnh “đào tạo những thế hệ sau này tích cực góp phần xây dựng chủ nghĩa xã hội và chủ nghĩa cộng sản” như lời Chủ tịch Hồ Chí Minh đã từng căn dặn, người thầy giáo phải có phẩm chất đạo đức tốt. Muốn nâng cao phẩm chất đạo đức của nhà giáo cần thực hiện nhiều giải pháp đồng bộ.

Một là, nhà giáo phải ý thức được vai trò, vị trí của mình trong sự nghiệp đổi mới giáo dục, có ý thức tự bồi dưỡng, tự hoàn thiện bản thân.  

Hai là, Đảng và Nhà nước cần có chính sách cải thiện tiền lương cho nhà giáo thỏa đáng, tạo động lực cho nhà giáo phát huy khả năng và sự sáng tạo.

Ba là, xã hội cần có một cái nhìn khách quan hơn đối với nhà giáo, tạo cơ hội cho những thầy cô mắc sai lầm có cơ hội để sửa chữa.

Bốn là, các trường học cần chú trọng công tác tuyên truyền, giáo dục đạo đức nhà giáo, kiến thức pháp luật, trách nhiệm của nhà giáo trong việc xây dựng, thực hiện nền nếp, kỷ cương trường học; Trong công tác chỉ đạo chuyên môn không phân biệt môn chính, phụ nhằm đảm bảo sự phát triển hài hòa, toàn diện của học sinh, tránh tâm lý mặc cảm của giáo viên; cán bộ quản lý, đồng nghiệp, học sinh hãy phá vỡ sự im lặng, mạnh dạn lên tiếng khi giáo viên có dấu hiệu vi phạm, ngăn ngừa kịp thời hiện tượng xuống cấp về đạo đức.

Năm là, các cơ sở đào tạo giáo viên cần có sự đổi mới chương trình đào tạo, gia tăng nội dung giáo dục đạo đức nghề nghiệp, kỹ năng mềm cho sinh viên, sàng lọc sinh viên khi thi tuyển vào ngành sư phạm.

Sáu là, các cơ sở giáo dục có chức năng bồi dưỡng nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục cần đổi mới nội dung, chương trình, phương pháp, hình thức tổ chức các lớp bồi dưỡng nhà giáo và cán bộ quản lý. Cần tập trung biên soạn các chuyên đề bồi dưỡng đáp ứng chuẩn nghề nghiệp giáo viên hiện nay: Bồi dưỡng đạo đức, lối sống tác phong nhà giáo; Kỹ năng xây dựng môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh; Kỹ năng phát triển mối quan hệ giữa nhà trường, gia đình và xã hội; Trách nhiệm của nhà giáo trong việc giữ gìn truyền thống đạo đức nhà giáo; Bồi dưỡng kiến thức, kỹ năng xã hội cho nhà giáo. 

 Đạo đức là linh hồn của nhà giáo “Muốn cho học sinh có đức thì giáo viên phải có đức” như Bác Hồ đã dạy, nhà giáo phải thường xuyên trau dồi đạo đức nghề nghiệp để trở thành hình mẫu về đạo đức, nhân cách, trí tuệ. Trong sự nghiệp đổi mới giáo dục, vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh trong công tác bồi dưỡng nhà giáo được xem là một nội dung quan trọng, cùng với các giải pháp đồng bộ sẽ góp phần nâng cao chất lượng đội ngũ nhà giáo - lực lượng nòng cốt quyết định chất lượng giáo dục.

                                                                  C.T.H

1. Mai Văn Bính (Chủ biên - 2014), Giáo dục công dân 10, NXBGDVN.

2. Bộ Giáo dục và Đào tạo (2018) Chỉ thị 1737 ngày 07/5/2018 về việc tăng cường công tác quản lý và nâng cao đạo đức nhà giáo.

3. Hồ Chí Minh, Toàn tập, t.8, tr.184;


HỌC TẬP VÀ LÀM THEO TẤM GƯƠNG ĐẠO ĐỨC HỒ CHÍ MINH

Vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh trong công tác bồi dưỡng đạo đức nhà giáo hiện nay
Đảng bộ và nhân dân các dân tộc tỉnh Phú Thọ làm theo lời Bác!
Nghệ sĩ nhiếp ảnh Phan Đinh: Gia tài lớn nhất đời tôi là những tấm ảnh Bác Hồ
Tạp chí Văn nghệ Đất Tổ với cuộc vận động học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh
Trường Tiểu học thị trấn Thanh Ba học tập và làm theo gương Bác
50 năm thực hiện Di chúc của Chủ tịch Hồ Chí Minh: Nghĩ về 5 lời thề
Bí thư Đoàn năng động
Tuổi trẻ huyện Lâm Thao học tập và làm theo lời Bác
HỘI THẢO VỀ TÁC PHẨM “ĐỜI SỐNG MỚI” CỦA CHỦ TỊCH HỒ CHÍ MINH
Văn nghệ sỹ Phú Thọ với Chủ tịch HỒ CHÍ MINH
HÌNH ẢNH NGƯỜI CỘNG SẢN TRONG TÔI
HỌC BÁC VỀ TINH THẦN TRÁCH NHIỆM
LÀM THEO LỜI BÁC "DĨ CÔNG VI THƯỢNG"
TÂM LÒNG CỦA BÁC HỒ VỚI PHỤ NỮ VIỆT NAM
Tư tưởng Hồ Chí Minh về phong cách nêu gương
Nêu gương
Tiên tri của Bác
Một vài suy nghĩ về quan điểm thế giới quan Hồ Chí Minh
Cán bộ, đảng viên phải gương mẫu rèn luyện, học tập và làm theo tấm gương đạo đức Bác Hồ
Xây dựng và chỉnh đốn Đảng dưới ánh sáng Tư tưởng Hồ Chí Minh
Xây dựng và chỉnh đốn Đảng dưới ánh sáng Tư tưởng Hồ Chí Minh
Triển lãm Thư pháp thơ chữ Hán của Chủ tịch Hồ Chí Minh
Kỷ niệm 123 năm ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/1890 - 19/5/2013) Có một nền giáo dục thân dân
Bác Hồ với bảo tồn, tôn tạo phát huy di tích Đền Hùng
HỒI ỨC NHỮNG LẦN ĐƯỢC GẶP BÁC HỒ
CÓ MỘT SỰ THẬT ĐÁNG SUY NGHĨ
HÌNH ẢNH BẬC HIỀN TRIẾT HỒ CHÍ MINH QUA THƠ CHẾ LAN VIÊN
QUÁN TRIỆT NGHỊ QUYẾT TRUNG ƯƠNG IV, ĐẠI HỘI LẦN THỨ XI CỦA ĐẢNG
CHÌA KHÓA MỌI THÀNH CÔNG
KỶ NIỆM 23 NĂM NGÀY THÀNH LẬP HỘI CỰU CHIẾN BINH VIỆT NAM (6/12/1989 - 6/12/2012)
LỜI BÁC ĐẾN HÔM NAY VẪN CHƯA HỀ CŨ
NHỮNG ĐẶC TRƯNG PHẨM CHẤT VỀ GIÁ TRỊ NHÂN VĂN TRONG SÁNG TÁC CỦA HỒ CHÍ MINH
NGHỊ QUYẾT CỦA Ý ĐẢNG, LÒNG DÂN
HỌC TẬP NGHỊ QUYẾT TW 4 NHỚ LỜI BÁC DẠY - ĐOÀN HẢI HƯNG
Nét nổi bật của Chủ tịch Hồ Chí Minh là rất coi trọng phẩm chất con người - Bùi công bính
GIỮ LẤY ĐỨC TIN - Lê Phan Nghị
SÁNG THÊM NHỮNG CHI TIẾT VỀ BÁC HỒ QUA CÁI NHÌN CỦA CÁC NHÀ VĂN

TẠP CHÍ VĂN HỌC

Năm 2017
Năm 2014
Năm 2007
Năm 2009
Năm 2013
Năm 2012
Năm 2011
Năm 2010
Năm 2008

QUẢNG CÁO

















THÔNG BÁO

THỂ LỆ CUỘC THI THƠ, NHẠC Chủ đề: “Biển, đảo Việt Nam”

Thông tin liên hệ:
Tạp chí Văn nghệ Đất tổ - 160 Phố Lê Quý Đôn - Phường Gia Cẩm - TP Việt Trì - Tỉnh Phú Thọ
Điện thoại: 0210. 3816945 - 3811984
Email: tapchivannghedatto@gmail.com
Bản quyền thuộc về Tạp chí Văn nghệ Đất tổ
Ghi rõ nguồn khi phát hành lại thông tin từ Website này.