NỘI DUNG CHI TIẾT
Trăng vẫn còn xanh
1/13/2020

 

                                                                                            NGUYỄN SẢN

 

Họa sĩ Hoàng Hữu là một trong những người có mặt ngay từ đầu thành lập Hội Văn nghệ Vĩnh Phú. Trong năm đầu tiên gây dựng Hội, ở tuổi 31, Hoàng Hữu là một trong ba họa sĩ của tỉnh được Hội Nghệ sĩ tạo hình Việt Nam tổ chức trưng bày tranh ở số 16 phố Ngô Quyền - Hà Nội. Đến xem triển lãm ngày ấy, đến giờ, nhiều người vẫn nhớ tác phẩm Hoa bèo cùng với Ngõ quê treo ở mảng tường ngay lối vào! Các họa sĩ tài năng từng công tác ở Vĩnh Phú ngày ấy như các nghệ sĩ Đặng Thị Khuê, Ngô Quang Nam có lần cho biết, Hoàng Hữu có rất nhiều bìa sách đẹp đóng góp cho các Nhà xuất bản Văn học, Tác phẩm mới, giành giải thưởng quốc gia và quốc tế trong những lần thi sách.

Đấy là vài nét phác thảo về một Hoàng Hữu của mỹ thuật. Còn một chân dung Hoàng Hữu khác - Hoàng Hữu của thi ca - cũng rất đáng nói đến, tuy chỉ xuất hiện chưa đầy chục năm nhưng đã gây được ấn tượng sâu sắc với công chúng. Nói đến Hoàng Hữu, rất nhiều người biết đến bài thơ nổi tiếng Hai nửa vầng trăng được anh viết vào tháng 8/1981, giữa những cơn phù phổi cấp trong sự chăm sóc tận tình của các thầy thuốc ở Bệnh viện Việt Trì, với những câu thơ như là định mệnh: “Trăng cuối tháng như đời anh hao khuyết/ em đã khóc/ trăng từng giọt tan vào anh mặn chát/ em đã khóc/ nhưng làm sao tới được/ bến bờ anh tim dội sóng không cùng...”.

Ngày 29/12/1981 Hoàng Hữu qua đời vì cơn đau tim rất nặng. Gia đình cùng anh em ở Hội Văn nghệ Vĩnh Phú và bạn bè an táng anh ở Nghĩa trang thành phố Việt Trì. Và, người thi sĩ đồng hương với nhà văn Nam Cao đã yên nghỉ tại trung du từ bấy đến giờ. Chắc Hoàng Hữu cũng không thể ngờ, tổng kết cuộc thi thơ của Tuần báo Văn nghệ năm 1981 - 1982, Hai nửa vầng trăng của anh đạt giải Nhì. Tưởng nhớ người nghệ sĩ trẻ, năm 1984, bạn bè Hoàng Hữu ở Hội Văn nghệ tỉnh bấy giờ tập hợp bản thảo, cho ra mắt bạn đọc tập Khói ấm sau cây gồm 43 bài. Năm 1991, nhân kỷ niệm 10 năm ngày mất của Hoàng Hữu, Nhà xuất bản Văn học ấn hành tập thơ Hai nửa vầng trăng, gồm 36 bài, trùng với số tuổi hưởng dương của người nghệ sĩ tài hoa đoản mệnh. Sau một phần tư thế kỷ được cầm trên tay “Hai nửa vầng trăng” chỉ có 64 trang do cô giáo Nguyễn Thị Minh, hiện đang ngụ tại chung cư Nguyễn Ngọc Phương, phường 19, quận Bình Thạnh, TP. Hồ Chí Minh gửi tặng, tôi thấy cuốn sách đẹp lạ kỳ với trang bìa rất ấn tượng do nhà thơ, họa sĩ Nguyễn Hà - một người bạn của Hoàng Hữu vẽ.

Chỉ kể vậy thôi, xin không bình thơ, bình sách “Hai nửa vầng trăng”. Điều tôi muốn viết tiếp dưới đây là câu chuyện tình, có thể nói là có hậu, của nhà thơ Hoàng Hữu với cô giáo Nguyễn Thị Minh. Mấy năm sau khi anh Hoàng Hữu qua đời, bà Minh chuyển vào sống ở phương Nam, cũng là để có thêm cơ hội nuôi hai cháu khôn lớn.

Một tối đầu đông năm nay, biết tin chị Minh ra Việt Trì, tôi hẹn gặp bà tại quán cà phê MIMOZA ở số 308 đường Châu Phong. Đi cùng với bà buổi tối lất phất mưa bay ấy, có nhà giáo Nguyễn Thị Lan Thanh, người bạn đời của cố nhà thơ Nguyễn Đình Ảnh. Họa sĩ Hoàng Hữu với nhà thơ Nguyễn Đình Ảnh cách đây bốn chục năm cùng làm ở Hội Văn nghệ Vĩnh Phú; cô Thanh và cô Minh đều dạy Trường cấp 3 Việt Trì. Cái thời bao cấp “Gạo châu củi quế”, hai nhà văn với hai nhà giáo cộng lại thành “Hai nhà nghèo” nên họ luôn đồng cảm, nương tựa, động viên nhau vượt qua khó khăn thường nhật. Khi Hoàng Hữu qua đời, mặc dù một nách mấy đứa con nhưng cô Thanh vẫn sớm tối qua lại, chia sẻ buồn vui với cô Minh và hai cháu. Mấy chục năm rồi, kể từ khi bà Minh chuyển vào thành phố Vũng Tàu, hai gia đình vẫn giữ được mối liên hệ.

Trong không gian mờ ảo của MIMOZA, tôi vẫn tìm lại được trên gương mặt bà Minh nét thanh tú của cô giáo cấp ba mấy chục năm trước, dù mái tóc của người phụ nữ bảy mươi tuổi

                                  (Xem tiếp trang 75)

đã bạc quá nửa và không còn dày dặn như xưa. Xoay xoay ly cà phê nóng hổi trên tay, như muốn tìm lại sự ấm áp thuở ban đầu, bà Minh bảo rằng, nhờ vào trong đó làm ăn mà chị có điều kiện nuôi hai cháu Yến Chi và Thủy Trang học hành đến nơi đến chốn, có công ăn việc làm ổn định. Bây giờ, khi hai con gái đã yên bề gia thất, còn mình đã bước vào tuổi “Thất thập cổ lai hy”, bà Minh đã nghĩ đến chuyện “đi xa” và “trở về”. Bấy nay chị thường xuyên ra Việt Trì, có việc nhờ vả gia đình bà Lan Thanh cũng không ngoài ước nguyện này.

Lấy từ chiếc túi nhỏ ra đưa tôi mảnh giấy ố vàng nhưng còn vuông vức, chứng tỏ chủ nhân luôn cẩn thận, nâng niu, bà Minh nói vừa đủ ba chúng tôi nghe: Đây là kỷ vật của 41 năm trước! Nhìn kỹ, đấy là tấm thiếp cưới của vợ chồng bà do chính họa sĩ Hoàng Hữu thiết kế, in mời bạn bè văn nghệ trưa ngày 17/3/1974 đến nhà cụ Bối ở xóm Mới, khu Đống Đa, thị xã Vĩnh Yên dự bữa cơm thành hôn của họ. Sau này, trong bài thơ Bản tình ca mùa Đông, như là kể lại câu chuyện tình yêu của mình, Hoàng Hữu viết: “Qua dài dặc mùa đông/ Em trở về ngõ nhỏ/ Vẫn đường cây không tên/ Mọc trên nền truyền thuyết/ Em có tin là đất/ Với trời vừa gặp nhau?/ Để phấn mưa trên tóc/ Riêng riêng hai mái đầu”. Theo lời hẹn ước lúc chia xa, bà về lại Việt Trì tôn tạo phần mộ của Hoàng Hữu và liên hệ với Ban quản lý nghĩa trang để có được vuông đất nhỏ, liền kề chỗ nằm của người chồng bạc mệnh, làm “chỗ ở” cho mình về sau... Con trai trưởng của bà Thanh là họa sĩ, cháu tận tình giúp cô Minh thiết kế mộ đôi và trông nom việc thi công. Công trình tâm linh của bà Minh đã hoàn tất đúng tiết lập đông vừa rồi.

Một sáng chủ nhật, tôi cùng bà Minh và nhà thơ Lan Thanh lên “thăm” anh Hoàng Hữu. Ngôi mộ gió liền kề ngôi mộ thật. Khoảng giữa hai dòng tên Hoàng Hữu - Nguyễn Thị Minh là bốn câu thơ do bà Minh làm: Dẫu xô đẩy đến chân trời góc biển/ Vẫn hẹn thầm ngày anh đón em về/ Ước nguyện xưa nay đã thành sự thật? Mãi bên anh trong giấc ngủ ngàn thu. Dưới mấy dòng thơ là vi-nhét hình đôi bàn tay nâng niu bông cúc vạn thọ, 41 năm trước họa sĩ đã vẽ để in lên góc trái tấm thiếp cưới của mình.

Đứng trước mộ Hoàng Hữu và “mộ” của chính mình, gương mặt bà Minh mãn nguyện đến rạng ngời, mái tóc trắng bay bay trong gió đồi thông. Tôi nhìn bà và nhớ đến “Hai nửa vầng trăng” với những câu kết: Đến bây giờ trăng vẫn cứ còn xanh/ Cứ một nửa như đời anh một nửa/ như trăng sẽ tròn đầy trăng sẽ.../Trăng viên mãn cuối trời đêm đêm em có nhớ? Mặt trăng từng khuất nửa ở trong nhau. Câu chuyện tình của hơn bốn mươi năm trước, như sức sống của bài thơ từng đạt giải.

                                             N.S


HỌC TẬP VÀ LÀM THEO TẤM GƯƠNG ĐẠO ĐỨC HỒ CHÍ MINH

Vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh trong công tác bồi dưỡng đạo đức nhà giáo hiện nay
Đảng bộ và nhân dân các dân tộc tỉnh Phú Thọ làm theo lời Bác!
Nghệ sĩ nhiếp ảnh Phan Đinh: Gia tài lớn nhất đời tôi là những tấm ảnh Bác Hồ
Tạp chí Văn nghệ Đất Tổ với cuộc vận động học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh
Trường Tiểu học thị trấn Thanh Ba học tập và làm theo gương Bác
50 năm thực hiện Di chúc của Chủ tịch Hồ Chí Minh: Nghĩ về 5 lời thề
Bí thư Đoàn năng động
Tuổi trẻ huyện Lâm Thao học tập và làm theo lời Bác
HỘI THẢO VỀ TÁC PHẨM “ĐỜI SỐNG MỚI” CỦA CHỦ TỊCH HỒ CHÍ MINH
Văn nghệ sỹ Phú Thọ với Chủ tịch HỒ CHÍ MINH
HÌNH ẢNH NGƯỜI CỘNG SẢN TRONG TÔI
HỌC BÁC VỀ TINH THẦN TRÁCH NHIỆM
LÀM THEO LỜI BÁC "DĨ CÔNG VI THƯỢNG"
TÂM LÒNG CỦA BÁC HỒ VỚI PHỤ NỮ VIỆT NAM
Tư tưởng Hồ Chí Minh về phong cách nêu gương
Nêu gương
Tiên tri của Bác
Một vài suy nghĩ về quan điểm thế giới quan Hồ Chí Minh
Cán bộ, đảng viên phải gương mẫu rèn luyện, học tập và làm theo tấm gương đạo đức Bác Hồ
Xây dựng và chỉnh đốn Đảng dưới ánh sáng Tư tưởng Hồ Chí Minh
Xây dựng và chỉnh đốn Đảng dưới ánh sáng Tư tưởng Hồ Chí Minh
Triển lãm Thư pháp thơ chữ Hán của Chủ tịch Hồ Chí Minh
Kỷ niệm 123 năm ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/1890 - 19/5/2013) Có một nền giáo dục thân dân
Bác Hồ với bảo tồn, tôn tạo phát huy di tích Đền Hùng
HỒI ỨC NHỮNG LẦN ĐƯỢC GẶP BÁC HỒ
CÓ MỘT SỰ THẬT ĐÁNG SUY NGHĨ
HÌNH ẢNH BẬC HIỀN TRIẾT HỒ CHÍ MINH QUA THƠ CHẾ LAN VIÊN
QUÁN TRIỆT NGHỊ QUYẾT TRUNG ƯƠNG IV, ĐẠI HỘI LẦN THỨ XI CỦA ĐẢNG
CHÌA KHÓA MỌI THÀNH CÔNG
KỶ NIỆM 23 NĂM NGÀY THÀNH LẬP HỘI CỰU CHIẾN BINH VIỆT NAM (6/12/1989 - 6/12/2012)
LỜI BÁC ĐẾN HÔM NAY VẪN CHƯA HỀ CŨ
NHỮNG ĐẶC TRƯNG PHẨM CHẤT VỀ GIÁ TRỊ NHÂN VĂN TRONG SÁNG TÁC CỦA HỒ CHÍ MINH
NGHỊ QUYẾT CỦA Ý ĐẢNG, LÒNG DÂN
HỌC TẬP NGHỊ QUYẾT TW 4 NHỚ LỜI BÁC DẠY - ĐOÀN HẢI HƯNG
Nét nổi bật của Chủ tịch Hồ Chí Minh là rất coi trọng phẩm chất con người - Bùi công bính
GIỮ LẤY ĐỨC TIN - Lê Phan Nghị
SÁNG THÊM NHỮNG CHI TIẾT VỀ BÁC HỒ QUA CÁI NHÌN CỦA CÁC NHÀ VĂN

TẠP CHÍ VĂN HỌC

Năm 2017
Năm 2014
Năm 2007
Năm 2009
Năm 2013
Năm 2012
Năm 2011
Năm 2010
Năm 2008

QUẢNG CÁO

















THÔNG BÁO

THỂ LỆ CUỘC THI THƠ, NHẠC Chủ đề: “Biển, đảo Việt Nam”

Thông tin liên hệ:
Tạp chí Văn nghệ Đất tổ - 160 Phố Lê Quý Đôn - Phường Gia Cẩm - TP Việt Trì - Tỉnh Phú Thọ
Điện thoại: 0210. 3816945 - 3811984
Email: tapchivannghedatto@gmail.com
Bản quyền thuộc về Tạp chí Văn nghệ Đất tổ
Ghi rõ nguồn khi phát hành lại thông tin từ Website này.