NỘI DUNG CHI TIẾT
Phát huy vai trò của cộng đồng trong bảo tồn di sản văn hóa dân tộc Mường với phát triển du lịch tại Thanh Sơn
1/13/2020

  

 

                                                                                       Liên Hoa

 

Thanh Sơn là một huyện miền núi nằm ở phía Tây Nam của tỉnh Phú Thọ, là nơi giao thoa văn hóa Việt- Mường đồng thời là địa bàn tập trung gần 60% đồng bào dân tộc thiểu số với những nét văn hóa phong phú, đa dạng. Trong suốt 185 năm xây dựng và phát triển, đồng bào các dân tộc nơi đây, dù người Kinh, người Mường, người Dao hay các dân tộc khác... luôn giữ gìn và phát huy bản sắc văn hoá dân tộc của mình; đoàn kết, kiên cường, bất khuất trong đấu tranh cách mạng; cần cù, sáng tạo trong lao động sản xuất, phát huy truyền thống của quê hương đất Tổ. Từ những tiềm năng về văn hóa, du lịch, con người, Thanh Sơn như đang mời gọi du khách đến tham quan, khám phá. Những di sản văn hóa đặc trưng của các dân tộc Mường góp phần hình thành nên bản sắc riêng có của vùng này so với các địa phương khác.

Mặc dù gặp nhiều khó khăn do quá trình đô thị hóa, sự giao lưu văn hóa với các dân tộc khác trên cả nước và sự giao lưu hội nhập quốc tế nhưng thời gian qua công tác bảo tồn và phát huy di sản văn hóa dân tộc Mường đã đạt nhiều kết quả: Hệ thống các giá trị vật thể và phi vật thể của người Mường tại Thanh Sơn được sự quan tâm của chính quyền đã có những bước chuyển biến trong việc sưu tầm, nghiên cứu cũng như truyền dạy lại cho thế hệ sau. Đồng bào dân tộc Mường có sinh hoạt văn hóa phong phú, đa dạng, nhiều loại hình diễn xướng dân gian đặc sắc như: hát Ví, hát Giang, múa Trống đu, múa Mỡi... đặc biệt phải nhắc đến diễn xướng cồng chiêng. Cồng chiêng được xem là nhạc cụ biểu trưng cho văn hóa Mường, cồng chiêng hiện diện trong mọi mặt đời sống của đồng bào dân tộc Mường. Biểu diễn cồng chiêng bao giờ cũng có cả nam và nữ, điều này thể hiện tín ngưỡng phồn thực âm dương. Cồng chiêng được sử dụng nhiều trong các sinh hoạt văn hóa và đời sống của người Mường như: Tết Nguyên đán, lễ hội, cầu mùa, đám  cưới, hát dân ca và biểu diễn nghệ thuật... cùng thưởng thức âm thanh của tiếng cồng rộn ràng, tiếng chiêng vọng lại, ngân vang khiến con người trở nên nhẹ nhõm, thanh thản hơn, xua tan ưu phiền, mệt mỏi. Có được những thành công đó bên cạnh sự quan tâm của Đảng và Nhà nước cùng với chính quyền các cấp, doanh nghiệp trong tỉnh là ý thức tự bảo tồn của cộng đồng ngày càng được nâng cao.

 Du lịch văn hóa là một xu thế đang rất được ưa chuộng trong thời gian gần đây. Nhận thức được điều đó, các nhà quản lý văn hóa và du lịch của Thanh Sơn đã có những giải pháp cụ thể tiến hành khai thác tiềm năng của các giá trị văn hóa, trong đó có văn hóa của người Mường để phục vụ cho du lịch, góp phần thực hiện nhiệm vụ chính trị và phát triển kinh tế xã hội của địa phương. Trong đó, vai trò của cộng đồng là không thể thiếu bởi di sản văn hóa không thể đứng ngoài cộng đồng hoặc đứng ngoài không gian văn hóa của nó.

Các thành viên cộng đồng địa phương và công chúng vừa là nhà cung cấp dịch vụ, vừa là đối tượng của du lịch. Bản thân cộng đồng địa phương thường được xem là tài nguyên du lịch chính, bản sắc văn hóa, lối sống và các phong tục tập quán của họ chính là yếu tố đặc trưng tạo nên sự trải nghiệm du lịch thú vị.

 Với mục đích nhằm bảo tồn giữ gìn và phát huy các giá trị của di sản văn hóa, việc khai thác du lịch trên cơ sở bảo tồn, phát huy những giá trị độc đáo của văn hóa đồng bào dân tộc thiểu số được coi là hướng đi quan trọng, mở ra nhiều triển vọng. Để khẳng định những kết quả đạt được và phát huy tối đa vai trò này, đồng chí Trần Ngọc Đương - Phó Chủ tịch UBND huyện cho biết trong thời gian tới huyện Thanh Sơn có những giải pháp cụ thể như sau:

 Thứ nhất, nâng cao nhận thức và giáo dục các giá trị văn hóa truyền thống cho mọi tầng lớp nhân dân, việc giáo dục để nâng cao ý thức tự giác của người dân, khơi dậy ở họ lòng tự hào đối với di sản văn hóa của cộng đồng mình là công việc có ý nghĩa quan trọng, để hướng người dân chủ động tìm tòi, sưu tầm và bảo tồn các loại hình di sản văn hóa. Đồng thời nâng cao nhận thức đúng đắn về vai trò của văn hóa gắn với du lịch để góp phần tô đậm, bồi tụ cho bản sắc văn hóa truyền thống của người Mường. Công tác tuyên truyền, vận động đã được thực hiện đồng bộ, với nhiều phương thức khác nhau. Bên cạnh việc đa dạng hóa các chương trình tuyên truyền, nên đưa vào nội dung chương trình những thông tin cụ thể, sát thực và gần gũi với đời sống, sinh hoạt của người dân, nhằm mang lại hiệu quả cao.

 Có chính sách đặc thù để gắn giáo dục với văn hóa Mường, nâng cao ý thức bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống cho thế hệ trẻ Mường - những chủ nhân tương lai của vùng đất đầy truyền thống văn hóa. Đưa vào chương trình trải nghiệm trong giáo dục phổ thông các vấn đề về văn hóa dân tộc; giải pháp về giáo dục được coi là tiên phong và là yếu  tố then chốt, quyết định đến sự phát triển bền vững của Thanh Sơn.

Thứ hai, chính quyền tạo điều kiện thuận lợi để cộng đồng có thể tham gia vào quá trình quy hoạch và giám sát thực hiện quy hoạch phát triển du lịch nơi mà cuộc sống của họ gắn liền. Bởi chính cộng đồng mới là người có những hiểu biết phong phú và cụ thể về mảnh đất mà họ gắn bó. Họ cần được biết những gì sẽ biến đổi trên mảnh đất ấy; những gì họ có thể tham gia vào hoạt động phát triển du lịch để có được cuộc sống tốt hơn, và để cộng đồng có được sự chuẩn bị tốt hơn cho những công việc mới cùng với trách nhiệm bảo vệ các giá trị tự nhiên, văn hóa truyền thống trong quá trình phát triển du lịch, đồng thời góp phần đảm bảo cho quy hoạch đi vào cuộc sống. Đây cũng là cách thức thu hút đông đảo người dân tham gia lưu giữ di sản văn hóa truyền thống của mình. Chính quyền xây dựng cơ chế, chính sách phù hợp với đặc thù của địa phương để đảm bảo một phần từ thu nhập du lịch sẽ “quay lại” hỗ trợ cho cộng đồng và cho công tác bảo tồn, phát triển tài nguyên môi trường, du lịch nơi diễn ra hoạt động du lịch với sự tham gia của cộng đồng. Đồng thời, huyện xây dựng một số mô hình và cơ chế cụ thể nhằm tạo những điều kiện thuận lợi nhất cho sự tham gia của cộng đồng vào hoạt động phát triển du lịch như hỗ trợ cho vay vốn với lãi suất ưu đãi, hỗ trợ đào tạo kỹ năng, cung cấp các thông tin cần thiết phục vụ hoạt động kinh doanh dịch vụ du lịch...

Thứ ba, huyện Thanh Sơn đã thực hiện việc bảo tồn di sản văn hóa ngay chính trong đời sống cộng đồng, điều đó nghĩa là đã lấy bảo vệ chỉnh thể làm nguyên tắc, trong đó huyện rất chú ý đến bảo vệ chỉnh thể đối với môi trường văn hóa sinh thái truyền thống. Bởi, nếu đem di sản văn hóa tách ra khỏi môi trường văn hóa và bối cảnh xã hội của nó, làm thay đổi môi trường nhân văn theo ý muốn chủ quan hoặc đưa những người kế thừa ra khỏi nơi họ đang sinh sống, chắc chắn sẽ mang lại ảnh hưởng tiêu cực đối với các nghệ nhân, những người truyền dạy di sản văn hóa phi vật thể. Không có môi trường nào nuôi dưỡng và làm phong phú giá trị của di sản bằng chính môi trường nơi nó sinh ra. Những di tích còn giữ được nhiều nét nguyên bản, thường có giá trị hấp dẫn nhiều hơn đối với du khách.

Văn hóa có mối quan hệ chặt chẽ với tất cả các ngành, lĩnh vực đặc biệt là đối với ngành du lịch. Việc khai thác các giá trị văn hóa truyền thống của địa phương để phục vụ du lịch đang là một xu thế mới hiện nay được các nhà quản lý văn hóa hết sức chú trọng, đặc biệt trong đó nhấn mạnh đến vai trò của cộng đồng trong việc triển khai thực hiện các chủ trương đường lối chính sách của Nhà nước trong lĩnh vực văn hóa và du lịch. Để công tác bảo tồn giá trị văn hóa người Mường gắn với phát triển du lịch ở Thanh Sơn thật sự hiệu quả và bền vững cần có sự phối hợp chặt chẽ, nhuần nhuyễn giữa du lịch với bảo vệ môi trường, với bảo tồn, làm giàu và phát huy văn hóa thì mới có văn hóa phát triển bền vững, mới có du lịch góp phần vào sự nghiệp phát triển kinh tế xã hội của địa phương, đặc biệt là phải chú trọng đến vai trò của cộng đồng chủ thể văn hóa đó.

                                               L.H


HỌC TẬP VÀ LÀM THEO TẤM GƯƠNG ĐẠO ĐỨC HỒ CHÍ MINH

Vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh trong công tác bồi dưỡng đạo đức nhà giáo hiện nay
Đảng bộ và nhân dân các dân tộc tỉnh Phú Thọ làm theo lời Bác!
Nghệ sĩ nhiếp ảnh Phan Đinh: Gia tài lớn nhất đời tôi là những tấm ảnh Bác Hồ
Tạp chí Văn nghệ Đất Tổ với cuộc vận động học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh
Trường Tiểu học thị trấn Thanh Ba học tập và làm theo gương Bác
50 năm thực hiện Di chúc của Chủ tịch Hồ Chí Minh: Nghĩ về 5 lời thề
Bí thư Đoàn năng động
Tuổi trẻ huyện Lâm Thao học tập và làm theo lời Bác
HỘI THẢO VỀ TÁC PHẨM “ĐỜI SỐNG MỚI” CỦA CHỦ TỊCH HỒ CHÍ MINH
Văn nghệ sỹ Phú Thọ với Chủ tịch HỒ CHÍ MINH
HÌNH ẢNH NGƯỜI CỘNG SẢN TRONG TÔI
HỌC BÁC VỀ TINH THẦN TRÁCH NHIỆM
LÀM THEO LỜI BÁC "DĨ CÔNG VI THƯỢNG"
TÂM LÒNG CỦA BÁC HỒ VỚI PHỤ NỮ VIỆT NAM
Tư tưởng Hồ Chí Minh về phong cách nêu gương
Nêu gương
Tiên tri của Bác
Một vài suy nghĩ về quan điểm thế giới quan Hồ Chí Minh
Cán bộ, đảng viên phải gương mẫu rèn luyện, học tập và làm theo tấm gương đạo đức Bác Hồ
Xây dựng và chỉnh đốn Đảng dưới ánh sáng Tư tưởng Hồ Chí Minh
Xây dựng và chỉnh đốn Đảng dưới ánh sáng Tư tưởng Hồ Chí Minh
Triển lãm Thư pháp thơ chữ Hán của Chủ tịch Hồ Chí Minh
Kỷ niệm 123 năm ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/1890 - 19/5/2013) Có một nền giáo dục thân dân
Bác Hồ với bảo tồn, tôn tạo phát huy di tích Đền Hùng
HỒI ỨC NHỮNG LẦN ĐƯỢC GẶP BÁC HỒ
CÓ MỘT SỰ THẬT ĐÁNG SUY NGHĨ
HÌNH ẢNH BẬC HIỀN TRIẾT HỒ CHÍ MINH QUA THƠ CHẾ LAN VIÊN
QUÁN TRIỆT NGHỊ QUYẾT TRUNG ƯƠNG IV, ĐẠI HỘI LẦN THỨ XI CỦA ĐẢNG
CHÌA KHÓA MỌI THÀNH CÔNG
KỶ NIỆM 23 NĂM NGÀY THÀNH LẬP HỘI CỰU CHIẾN BINH VIỆT NAM (6/12/1989 - 6/12/2012)
LỜI BÁC ĐẾN HÔM NAY VẪN CHƯA HỀ CŨ
NHỮNG ĐẶC TRƯNG PHẨM CHẤT VỀ GIÁ TRỊ NHÂN VĂN TRONG SÁNG TÁC CỦA HỒ CHÍ MINH
NGHỊ QUYẾT CỦA Ý ĐẢNG, LÒNG DÂN
HỌC TẬP NGHỊ QUYẾT TW 4 NHỚ LỜI BÁC DẠY - ĐOÀN HẢI HƯNG
Nét nổi bật của Chủ tịch Hồ Chí Minh là rất coi trọng phẩm chất con người - Bùi công bính
GIỮ LẤY ĐỨC TIN - Lê Phan Nghị
SÁNG THÊM NHỮNG CHI TIẾT VỀ BÁC HỒ QUA CÁI NHÌN CỦA CÁC NHÀ VĂN

TẠP CHÍ VĂN HỌC

Năm 2017
Năm 2014
Năm 2007
Năm 2009
Năm 2013
Năm 2012
Năm 2011
Năm 2010
Năm 2008

QUẢNG CÁO

















THÔNG BÁO

THỂ LỆ CUỘC THI THƠ, NHẠC Chủ đề: “Biển, đảo Việt Nam”

Thông tin liên hệ:
Tạp chí Văn nghệ Đất tổ - 160 Phố Lê Quý Đôn - Phường Gia Cẩm - TP Việt Trì - Tỉnh Phú Thọ
Điện thoại: 0210. 3816945 - 3811984
Email: tapchivannghedatto@gmail.com
Bản quyền thuộc về Tạp chí Văn nghệ Đất tổ
Ghi rõ nguồn khi phát hành lại thông tin từ Website này.