NỘI DUNG CHI TIẾT
Hình ảnh người phụ nữ Việt Nam thời kỳ mới trong thơ đất Tổ
1/15/2020


 

                                                                                            KIM DŨNG

Cuộc thi sáng tác VHNT về đề tài: “Phụ nữ Việt Nam trong thời kỳ đổi mới” do Hội Liên hiệp phụ nữ Phú Thọ phối hợp với Tạp chí Văn nghệ Đất Tổ tổ chức nhằm tuyên truyền, quảng bá những nhân tố mới về hình ảnh người phụ nữ Việt Nam, trong đó có phụ nữ đất Tổ trong thời kỳ đổi mới trên các lĩnh vực đời sống xã hội thông qua các thể loại VHNT dễ đi vào lòng người.

Ta nhớ đến nhà thơ Tố Hữu, là người đầu tiên đã đưa hình ảnh người mẹ ở đất Tổ bước vào thơ ca từ những năm đầu cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp bảo vệ Tổ quốc. Ấy là hình ảnh “bà Bầm, bà Bủ” trong thể thơ lục bát truyền thống của dân tộc. Hai bài thơ “Bầm ơi!” và “Bà bủ”, Tố Hữu viết năm 1948 ở Gia Điền (Hạ Hòa, Phú Thọ) là chiếc nôi của nền văn nghệ kháng chiến đã nâng lòng yêu nước của bà mẹ Việt Nam ngang tầm với tình yêu đất nước từ lời anh vệ quốc gửi thơ về cho mẹ yên tâm: “Con ra tiền tuyến xa xôi/ Yêu Bầm, yêu Nước cả đôi mẹ hiền”...

Còn đây là lời “Bà bủ”, nhớ người con trai ra lính khi mỗi độ xuân về, Tết đến trong nỗi lòng người mẹ ở hậu phương Phú Thọ:

“Bà bủ nằm ổ chuối khô

Bà bủ không ngủ bà lo bời bời

Đêm nay tháng chạp mồng mười

Vài mươi bữa nữa Tết rồi hết năm

Bà bủ không ngủ bà nằm

Bao giờ thằng út về thăm một kỳ”...

Bình luận về hai bài thơ trên, nhà phê bình văn học GS.TS Mai Quốc Liên - Tổng biên tập Tạp chí Hồn Việt, nói: “Hai bài thơ: Bầm ơiBà bủ - Tố Hữu đã đặt một dấu son trong lòng bạn đọc ở Phú Thọ để người ta nhớ mãi. Đó là niềm hạnh phúc của người làm thơ”.

Nối tiếp dòng chảy thơ ca truyền thống và thơ ca kháng chiến. Hội Liên hiệp phụ nữ Phú Thọ phối hợp với Tạp chí Văn nghệ Đất Tổ mở cuộc thi VHNT sáng tác về chủ đề: “Người phụ nữ Việt Nam trong thời kỳ đổi mới” hòa nhịp chung với công cuộc đổi mới của đất nước đã gặt hái được nhiều thành tựu về kinh tế, văn hóa, xã hội trong những năm qua.

Cuộc thi mở ra và khép lại chỉ trong một thời gian ngắn (từ tháng 8 đến tháng 11/2019) đã được Hội liên hiệp phụ nữ các huyện, thành, thị và các văn nghệ sĩ trong, ngoài tỉnh tham gia, hưởng ứng nhiệt tình. Nhiều huyện có từ 20 đến 30 bài thơ dự thi như: Đoan Hùng, Thanh Ba, Cẩm Khê, Hạ Hòa... Nhiều tác giả gửi chùm từ 5 đến 10 bài dự thi như: Giang Châu, Đỗ Văn Từ, Nguyễn Đình Xán, Nguyễn Văn Hiền, Nguyễn Văn Niên, Nguyễn Xuân Đạt, Khuất Thị Cầu, Phạm Thị Lệ, Hoàng Thị Mùi, Dương Thị Phúc, Nguyễn Thế Yên...

Bài thơ “Chiều thu làng Cả” của Vũ Danh Tĩnh với thể thơ lục bát khá nhuần nhuyễn viết về tấm gương chị Nguyễn Thị Hoa, nguyên cán bộ huyện Hội phụ nữ Thanh Ba là người khởi xướng xây dựng Công ty may Phú Thọ tại khu đồi làng Cả, xã Yên Nội, trước đây là vùng đất sỏi đá, cằn cỗi, hoang vu trong tiếng chim chiều kêu khắc khoải:

“Tôi về làng Cả chiều rơi

Thu vàng nắng trải lưng đồi máy reo

Đây xưa sỏi đá quê nghèo

Thung xa khắc khoải hoang chiều tiếng chim”

Bây giờ là các cô gái tuổi hoa, chân còn vương bụi rạ rơm ra làm công nghiệp, reo vui cùng tiếng máy:

“Chân còn vương rạ đồng quê

Tay vương xanh nhựa búp chè chiều qua

Mấy trăm cô gái tuổi hoa

Mấy trăm cỗ máy reo hòa mùa vui”

Bài thơ khép lại là nụ cười và giọt lệ lăn tròn trên má, đấy là niềm hạnh phúc của người phụ nữ dám nghĩ, dám làm và đã thành công, có công ăn việc làm cho chị em, dẫu còn nhiều khó khăn phải khắc phục:

Dẫu còn gian khổ người ơi

Chiều thu làng Cả tiếng còi đổi ca

Niềm vui trong nắng chan hòa

Lăn tròn trên má chị Hoa... mỉm cười”

Bài thơ “Tấm lòng thơm thảo” của Tạ Thị Thu Hiền (Trường Đại học Công nghiệp Việt Trì) viết về doanh nhân Trần Thị Hiền (Thanh Sơn, Phú Thọ) hiện là Giám đốc Công ty cổ phần khoa học công nghệ Hoàng Quốc Việt, Hà Nội và Giám đốc Công ty In Đại Dương ở Việt Trì. Chị là một doanh nhân thành đạt trong thời kỳ đổi mới, đã hết lòng đi làm từ thiện, được nhiều Bằng khen, Giấy khen từ Trung ương đến các địa phương. Chị đã đến chia sẻ với đồng bào nơi bão lụt và vùng cao còn nhiều khó khăn. Chị đã xây nhà thờ Bác Hồ ở quê hương và tìm nuôi những trẻ em cơ nhỡ:

“Đi tìm nuôi những trẻ thơ

Đã thành hiện thực từng giờ chị mong

Thành tâm giúp tự đáy lòng

Xây nhà thờ Bác sáng trong nụ cười”

Phụ nữ thời 4.0 rất tự tin, tự chủ, phải bứt phát đi lên lập nghiệp như con ong xây tổ làm mật ngọt cho đời. Đấy là doanh nhân Phạm Thị Lâm, Giám đốc Công ty vật liệu xây dựng Lâm Thống (Thanh Ba) qua bài thơ Phạm Đình Lạn viết tặng chị với biểu tượng “Bông hoa hồng thắm”:

“Em là Giám đốc Công ty

Đi lên từ thuở hàn vi năm nào

Thoát nghèo phải tính làm sao?

Từ gom sắt vụn đã bao tháng ngày

Như con ong mải mê say

Siêng năng góp mật cho đầy tổ to”

Những vật liệu sản xuất vào thơ tự nhiên sống động:

“Công ty vật liệu khang trang

Mua máy cán, dập chuyên hàng mái tôn

Khắp nơi thành thị, nông thôn

Tôn về, hàng xuất, sớm hôm quay vòng”

Đời sống công nhân khấm khá, mọi nghĩa vụ với Nhà nước được đóng góp đầy đủ, đó là niềm hạnh phúc của người lãnh đạo:

“Ba mươi lao động nhân công

Lương tháng hàng chục triệu đồng trao tay

Vốn công ty tăng tháng ngày

Gần hai mươi tỷ - đủ đầy thuế công”

Người phụ nữ xưa làm ruộng chân bùn, tay lấm vất vả, bây giờ đi xe máy, lái máy cấy, máy gieo mạ trên cánh đồng, những rảnh mạ như những nốt nhạc xanh của đồng quê là một hình ảnh đẹp trong lao động sản xuất qua góc nhìn của tác giả thơ Đỗ Văn Từ “Đủ bản lĩnh trèo lên máy cấy/ Gieo xuống đồng khuông nhạc đồng quê”.

Chị em thôn nữ bây giờ rất tự tin, có kém gì các cô gái thành thị trong cuộc thi áo dài thành phố:

“Em cô gái nông thôn trong thành phố

Giữa hội thi tha thướt áo dài

Tô điểm phấn son em hồn nhiên tươi trẻ

Hương nội, gió đồng vẫn phảng phất bay”

(Ta lại nhớ tới Nguyễn Bính trong bài “Thôn quê” với cô gái quê duyên dáng lên tỉnh về đã mất đi ít nhiều chất quê thanh khiết của chút “hương đồng, gió nội”, một lời trách yêu nhẹ nhàng của thi sĩ: “Hôm qua em đi tỉnh về/ Hương đồng gió nội bay đi ít nhiều”.

Cô gái quê bây giờ xinh đẹp, thông minh, trả lời các câu hỏi của Ban giám khảo rất lưu loát, những tràng pháo tay tán thưởng ngợi ca:

“Bao câu hỏi em trả lời lưu loát

Tràng vỗ tay khi bảng điểm vút tầm”

(Cô gái nông thôn thi áo dài thành phố

                         Nguyễn Xuân Đạt)

Người phụ nữ bây giờ không chỉ làm đẹp cho mình, còn làm đẹp cho cảnh quan đường làng, ngõ xóm, ấy là những con đường hoa, chị em chăm nom tự quản:

“Phong trào phụ nữ chung tay

Đường hoa ngõ xóm mỗi ngày dài thêm

Dân giàu, nước mạnh vững bền

Đoạn đường phụ nữ quản thêm đẹp rồi”

(Đường hoa - Dương Thị Phúc)

Chi hội phụ nữ hoạt động tốt, phải nói đến vai trò đầu tầu gương mẫu của các chị chi hội trưởng đã đi sâu sát giúp đỡ chị em còn khó khăn, động viên, chia sẻ tìm ra nguyên nhân cùng tháo gỡ, khắc phục:

“Khó khăn chị hội trưởng đứng đầu

Gần gũi động viên giúp đỡ nhau

Hiểu rõ ngọn nguồn từng cảnh ngộ

Nguyên nhân chưa tốt, bởi vì đâu?”

(Người Chủ tịch Hội tin yêu - Trần Quang Niên)

Hình ảnh người phụ nữ đất Tổ trong thời kỳ đổi mới rất phong phú, đa dạng qua hàng trăm bài thơ gửi đến Ban tổ chức để dự thi. Đó là các tấm gương lao động, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm của các chị khởi nghiệp ở nông thôn; các doanh nhân tự tin, tự chủ thành đạt, đến các cô giáo gùi chữ lên vùng cao vì con em đồng bào dân tộc, các tà áo trắng ngành y hết lòng với bệnh nhân và người nữ chiến sĩ công an, lỗi hẹn với người yêu, bởi đặc thù của công việc. Trong khuôn khổ bài viết, không thể điểm hết, xin để đến một dịp khác được trở lại.

Chủ đề của cuộc thi là viết về người “Phụ nữ Việt Nam trong thời kỳ đổi mới” là thời đại 4.0 sang thế kỷ XXI. Trước yêu cầu đổi mới, người phụ nữ cần phải tư duy, sáng tạo trong công tác được giao, trong lao động sản xuất kinh doanh phải có bản lĩnh với tinh thần “tự tin”, “tự chủ” và phải phát huy tác dụng đối với xã hội, hòa nhịp với cuộc sống mới, hội nhập, giao lưu với bạn bè...

Nhiều bài thơ dự thi đã bám sát chủ đề, viết về người thực, việc thực, có địa chỉ cụ thể, nên có sức thuyết phục với mọi người đồng tình ghi nhận. Tuy nhiên, cũng còn không ít những bài thơ viết lạc chủ đề như viết về những bà mẹ lam làm vất vả ở nông thôn, những nỗi niềm cô đơn bến không chồng, nỗi nhớ nhung lứa đôi trong xa cách. Nhiều bài thơ chưa phải là thơ, mới chỉ ở dạng ca vè, diễn ý rườm rà. Thơ lục bát gieo vần thất vận, nhiều câu như khẩu ngữ, nên không có sức truyền cảm tới bạn đọc. Thơ là nghệ thuật của ngôn từ và hình tượng. Thơ phải có tứ, không có tứ không thành thơ. Tứ thơ là hồn cốt của bài thơ, là sự sáng tạo riêng của từng người để bạn đọc thấy được cái hay, cái đẹp của văn chương và sự giàu đẹp, trong sáng của tiếng Việt, hồn Việt để bồi đắp cho ta thêm yêu đời, yêu cuộc sống với lòng nhân ái “Thương người như thể thương thân” một truyền thống tốt đẹp của dân tộc ta qua những lời bà ru cháu, mẹ ru ta từ thuở mới lọt lòng và “Đi hết cuộc đời, lòng mẹ vẫn theo con”...

Có thể nói cuộc thi với chủ đề: “Phụ nữ Việt Nam trong thời kỳ đổi mới” chỉ diễn ra trong một thời gian ngắn đã thành công tốt đẹp, phác họa được hình ảnh người phụ nữ Việt Nam trong thời kỳ đổi mới vào thơ ca đất Tổ, đồng thời phát hiện được một số cây bút mới sáng tác bổ sung cho Tạp chí Văn nghệ Đất Tổ.

Thiết nghĩ, cuộc thi VHNT về người phụ nữ Việt Nam trong thời kỳ mới mở ra chỉ là chương đầu để khơi dậy niềm tự hào về truyền thống phụ nữ Việt Nam: “Anh hùng, bất khuất, trung hậu, đảm đang” và bây giờ là thời đại 4.0 với tinh thần: “Tự tin, tự chủ” bứt phá, vượt lên: “Giỏi việc nước, đảm việc nhà”, gánh vác trên đôi vai người mẹ Việt Nam.

Hình ảnh người phụ nữ Việt Nam trong thời kỳ mới vẫn luôn là nguồn cảm hứng của VHNT nói chung và thơ ca nói riêng. Còn có gì vui hơn khi ta cầm bút viết về người phụ nữ Việt Nam trong thời kỳ mới đã và đang xuất hiện ngày một nhiều những tấm gương điển hình tiên tiến trên các lĩnh vực kinh tế, văn hóa, xã hội ngày một nhiều và có sức lan tỏa mạnh mẽ, góp phần vào công cuộc xây dựng quê hương, đất nước và bảo vệ Tổ quốc thân yêu của chúng ta.

                                                K.D


HỌC TẬP VÀ LÀM THEO TẤM GƯƠNG ĐẠO ĐỨC HỒ CHÍ MINH

Vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh trong công tác bồi dưỡng đạo đức nhà giáo hiện nay
Đảng bộ và nhân dân các dân tộc tỉnh Phú Thọ làm theo lời Bác!
Nghệ sĩ nhiếp ảnh Phan Đinh: Gia tài lớn nhất đời tôi là những tấm ảnh Bác Hồ
Tạp chí Văn nghệ Đất Tổ với cuộc vận động học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh
Trường Tiểu học thị trấn Thanh Ba học tập và làm theo gương Bác
50 năm thực hiện Di chúc của Chủ tịch Hồ Chí Minh: Nghĩ về 5 lời thề
Bí thư Đoàn năng động
Tuổi trẻ huyện Lâm Thao học tập và làm theo lời Bác
HỘI THẢO VỀ TÁC PHẨM “ĐỜI SỐNG MỚI” CỦA CHỦ TỊCH HỒ CHÍ MINH
Văn nghệ sỹ Phú Thọ với Chủ tịch HỒ CHÍ MINH
HÌNH ẢNH NGƯỜI CỘNG SẢN TRONG TÔI
HỌC BÁC VỀ TINH THẦN TRÁCH NHIỆM
LÀM THEO LỜI BÁC "DĨ CÔNG VI THƯỢNG"
TÂM LÒNG CỦA BÁC HỒ VỚI PHỤ NỮ VIỆT NAM
Tư tưởng Hồ Chí Minh về phong cách nêu gương
Nêu gương
Tiên tri của Bác
Một vài suy nghĩ về quan điểm thế giới quan Hồ Chí Minh
Cán bộ, đảng viên phải gương mẫu rèn luyện, học tập và làm theo tấm gương đạo đức Bác Hồ
Xây dựng và chỉnh đốn Đảng dưới ánh sáng Tư tưởng Hồ Chí Minh
Xây dựng và chỉnh đốn Đảng dưới ánh sáng Tư tưởng Hồ Chí Minh
Triển lãm Thư pháp thơ chữ Hán của Chủ tịch Hồ Chí Minh
Kỷ niệm 123 năm ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/1890 - 19/5/2013) Có một nền giáo dục thân dân
Bác Hồ với bảo tồn, tôn tạo phát huy di tích Đền Hùng
HỒI ỨC NHỮNG LẦN ĐƯỢC GẶP BÁC HỒ
CÓ MỘT SỰ THẬT ĐÁNG SUY NGHĨ
HÌNH ẢNH BẬC HIỀN TRIẾT HỒ CHÍ MINH QUA THƠ CHẾ LAN VIÊN
QUÁN TRIỆT NGHỊ QUYẾT TRUNG ƯƠNG IV, ĐẠI HỘI LẦN THỨ XI CỦA ĐẢNG
CHÌA KHÓA MỌI THÀNH CÔNG
KỶ NIỆM 23 NĂM NGÀY THÀNH LẬP HỘI CỰU CHIẾN BINH VIỆT NAM (6/12/1989 - 6/12/2012)
LỜI BÁC ĐẾN HÔM NAY VẪN CHƯA HỀ CŨ
NHỮNG ĐẶC TRƯNG PHẨM CHẤT VỀ GIÁ TRỊ NHÂN VĂN TRONG SÁNG TÁC CỦA HỒ CHÍ MINH
NGHỊ QUYẾT CỦA Ý ĐẢNG, LÒNG DÂN
HỌC TẬP NGHỊ QUYẾT TW 4 NHỚ LỜI BÁC DẠY - ĐOÀN HẢI HƯNG
Nét nổi bật của Chủ tịch Hồ Chí Minh là rất coi trọng phẩm chất con người - Bùi công bính
GIỮ LẤY ĐỨC TIN - Lê Phan Nghị
SÁNG THÊM NHỮNG CHI TIẾT VỀ BÁC HỒ QUA CÁI NHÌN CỦA CÁC NHÀ VĂN

TẠP CHÍ VĂN HỌC

Năm 2017
Năm 2014
Năm 2007
Năm 2009
Năm 2013
Năm 2012
Năm 2011
Năm 2010
Năm 2008

QUẢNG CÁO

















THÔNG BÁO

THỂ LỆ CUỘC THI THƠ, NHẠC Chủ đề: “Biển, đảo Việt Nam”

Thông tin liên hệ:
Tạp chí Văn nghệ Đất tổ - 160 Phố Lê Quý Đôn - Phường Gia Cẩm - TP Việt Trì - Tỉnh Phú Thọ
Điện thoại: 0210. 3816945 - 3811984
Email: tapchivannghedatto@gmail.com
Bản quyền thuộc về Tạp chí Văn nghệ Đất tổ
Ghi rõ nguồn khi phát hành lại thông tin từ Website này.