NỘI DUNG CHI TIẾT
TRỞ LẠI THANH THỦY
11/9/2012

Bút ký của nguyễn hữu nhàn

  Nông thôn ta nhìn chung còn nghèo. Đặc biệt miền núi, vùng sâu vùng xa, số hộ nghèo còn trên năm chục phần trăm. Các tiêu chí xây dựng nông thôn mới do các ông ở Hà Nội ngồi vẽ ra thấy còn mông lung quá. Vậy mà nghe nói ở huyện Thanh Thủy, đã có Nghị quyết của Huyện ủy sẽ hoàn thành xây dựng nông thôn mới trong toàn huyện vào năm 2015. Nếu nghe nói ở huyện khác thì tôi tặc lưỡi bỏ qua, nhưng ở Thanh Thủy là chuyện nghiêm túc bắt tôi phải đi thực tế, tìm hiểu ngay.

Tám giờ sáng chúng tôi đã có mặt ở cơ quan huyện. Các anh lãnh đạo huyện đều đi viếng nghĩa trang liệt sỹ. Theo hẹn, anh Soạn - Trưởng phòng văn hóa đón chúng tôi, anh chần chừ: đi vào giờ này cán bộ xã đều vắng mặt. Tôi nói:

- Cán bộ đi vắng thì gặp dân, cả huyện xây dựng nông thôn mới kia mà, gặp ai mà không được.

Tôi và Soạn biết nhau đã ba mươi năm. Từ ngày anh còn làm phó phòng văn hóa huyện Thanh Sơn. Tôi đã đi thực tế “nát đất” huyện ấy rồi, nên anh biết, không ngăn được tôi. Ra đê, xe chạy một đoạn, anh mới quyết định:

- Thì vào trụ sở xã Đồng Luận vậy.

Xe chạy đến cổng, anh Soạn đã reo:

- May quá ông Quý chủ tịch xã kia rồi. Xuống xe anh nói:

- Các bác nhà văn muốn đến tìm hiểu về xây dựng nông thôn mới đấy anh Quý ạ.

Anh Quý bắt tay chúng tôi. Vừa đi vừa nói:

- Xã Đồng Luận chúng tôi nhiều thiệt thòi lắm. Chúng tôi không được là xã miền núi mà.

- Về xây dựng nông thôn mới thế nào? Tôi hỏi, anh Quý lắc đầu nói.

- Có những chỉ tiêu chẳng bao giờ đạt được. Thí dụ về giao thông nông thôn: Hai nhà làm gian đốc quay ra đường ở mấy đời nay, bảo người ta dỡ bỏ gian đốc để nới rộng đường cho đủ tiêu chí đường nông thôn mới, nói với các bác, vẽ ra như thế thì dễ lắm nhưng làm mới khó. Cốt nhất là đường đã bê tông hóa, có rãnh thoát đàng hoàng là được, chứ bắt đủ năm mét mặt đường thì còn lâu. Với lại một khu ở xóm rừng có mấy chục hộ đã xây nhà văn hóa rồi, nay bảo dân rỡ bỏ xây to cho đủ quy cách thì tiền đâu? Anh Quý nói thế nhưng Đồng Luận là xã khá trong toàn quốc được Bộ Giao thông vận tải khen về giao thông nông thôn.

Khi ra ngoài, anh Soạn rỉ tai tôi:

- Ông Quý này nói năng như “phản động” nhưng làm việc hiệu quả lắm.

Trong 19 tiêu chí đạt chuẩn nông thôn mới thì nay Đồng Luận đã hoàn thành 13 tiêu chí, đang cố xong tiêu chí số 5 về trường học.

Tiêu chí số 7 về chợ nông thôn mới cũng sắp đạt chuẩn. Tiêu chí số 12 về cơ cấu lao động sản xuất ngoài nông nghiệp phải chiếm trên 70% có đào tạo nghề thì nay Đồng Luận cũng gần đạt, khi nghề phụ làm nấm, mộc nhĩ được mở rộng.

Chỉ tiêu số 15 về y tế phải có 75% số người mua bảo hiểm y tế thì nay đã có 55%.

Khó nhất mà xã đang phải tập trung giải quyết đó là khâu xử lý rác thải.

Anh Quý đưa chúng tôi sang thăm trường tiểu học và khu mầm non, nhà trẻ. Nhà thơ Kim Dũng đi cùng tôi phải kêu trời.

- Ôi! Xây quy mô quá. Ở Việt Trì tôi chưa thấy có nhà trẻ  nào xây quy mô như ở đây.

Chúng tôi lại theo anh Quý đến một cơ sở trồng nấm và mộc nhĩ ở xã anh. Đó là xưởng làm nấm của Bùi Đức Thắng. Thắng có hai xưởng sản xuất nấm như thế này rộng 14.000m2. Trước mắt chúng tôi là hàng chục dãy nhà dài chuẩn bị vào mùa trồng mộc nhĩ và nấm bào ngư.

Anh Quý nói:

- Cậu này làm nấm đầu tiên ở xã chúng tôi đấy.

- Mỗi năm cậu được lãi bao nhiêu?

Thắng trả lời tôi:

- Trừ chi phí, mỗi năm em lãi 500 triệu thôi bác ạ.

- Mới đầu anh có phải đi học trồng nấm không?

- Có chứ ạ. Đi tham quan nhà trồng nấm ở Vĩnh Phúc, rồi về Viện nghiên cứu ở Hà Nội để học cách sản xuất. Bây giờ thì em vừa sản xuất nấm vừa cung cấp giống cho các nơi.

Nhìn ra sân thấy đống mùn cưa đắp lù lù như trái núi. Đống mùn cưa ấy đang được ủ để sản xuất nấm. Góc nhà để dựng những ống nghiệm chứa mô tế bào mộc nhĩ. Rồi vỏ chai, que gỗ để đống ở nhà bên chuẩn bị cho nhân giống cấp II rồi cấp III để đưa đi sản xuất.

- Tới đây vào vụ thì anh cần bao nhiêu người làm. Thắng nhanh nhẹn trả lời tôi.

- Tầm 50 người anh ạ.

- Họ học nghề chưa?

- Biết rồi. Đến đây vừa học vừa làm mà.

Anh Trần Văn Quý chủ tịch xã nói chen vào:

- Hai mươi cơ sở sản xuất nấm như thế này đã giúp cho xã giảm năm sáu trăm nhân công từ lao động nông nghiệp rồi, còn lại nhiều hộ đã chuyển từ trồng lúa sang trồng đỗ tương, hiệu quả kinh tế cao hơn mà đỗ tương thì không đủ cung cấp cho thị trường trong xã.

Đúng như anh Quý nói, nhìn ra trước mắt đã thấy đồng đỗ tương xanh tốt bời bời. Những con đường bê tông cộng với những con mương đã được bê tông hóa để đồng ruộng thành từng ô vuông vắn nhìn hệt như bức tranh vẽ.

Những tiêu chí của một làng nông thôn mới đến đây đã được thấy rõ ràng hơn

Anh Soạn đã báo cơm ở huyện. Dọc đường về chốc chốc lại nhận được điện thoại của anh Nguyễn Tường Thứ - Bí hư Huyện ủy hẹn chờ gặp chúng tôi ở cơ quan huyện.

Gần 10 giờ xe về đến huyện. Theo yêu cầu của chúng tôi về tìm hiểu xây dựng nông thôn mới của huyện, anh Thứ nói:

- Gì thì gì, có no bụng và giàu có mới nói đến xây dựng nông thôn mới được. Hai mục tiêu ấy là hàng đầu. Chúng tôi giao cho Đảng ủy các xã, tùy hoàn cảnh cụ thể, phát huy thế mạnh của mình để đạt được mục tiêu ấy. Có tiền và có ăn rồi, anh em sẽ căn cứ từng chỉ tiêu một mà giải quyết dứt điểm để đến 2015 toàn huyện sẽ xong 19 tiêu chí của xây dựng nông thôn mới. Anh Thứ nói say sưa. Về cái ăn thì anh cho biết chỉ tiêu lương thực một năm toàn huyện phải đạt được 29.000 tấn. Nhưng mới một vụ xuân toàn huyện đã sản xuất được 24.000 tấn. Quan trọng là đã thu về vụ lúa tái sinh được 1.500 tấn. Làm lúa tái sinh chỉ mất hơn một tháng, không tốn kém lao động, chỉ cần khi gặt không dẫm nát rạ. Bón 3kg phân đạm một sào, giữ không cho vịt vào phá. Lúc đầu huyện chủ trương làm 500 ha nhưng các xã đã làm được 650 ha. Thế là về cái ăn huyện không phải lo nữa.

Từ nay chỉ còn lo làm giàu. Toàn huyện thực hiện 3 chương trình lớn về sản xuất nông nghiệp tập trung dồn đổi ruộng đất xong. Xác định chuyển dịch trong nông nghiệp trồng cây có thu nhập cao, để thu hẹp diện tích sản xuất lúa. Xác định việc nuôi trồng thủy sản và làm vườn tạp.

Ở Sơn Thủy đã có những trang trại lớn nuôi gà gia công, có một số trại lợn giống và lợn thịt nuôi hàng ngàn đầu lợn với việc liên kết tốt giữa ba nhà (nhà nông - nhà đầu tư - nhà khoa học) có những công ty doanh thu thủy sản cao hơn công ty thủy sản của tỉnh, cá được anh em chở đi bán thẳng Hòa Bình, Điện Biên, Sơn La, Lai Châu, Hà Nội, Hải Dương,…

Ở Tu Vũ thì sản xuất rau sạch, làm đậu, cung cấp thịt đều đặn cho thị xã Hòa Bình.

Nông nghiệp cận đô thị thì phát triển trồng cà chua giống mới, trồng ngô ngọt và vùng sản xuất rau sạch. Ở Tân Phương thì tăng cường trồng táo, trồng hoa cây cảnh và sản xuất gấc đại trà đã có cơ quan bao tiêu sản phẩm, Trung Nghĩa thì phát triển cây bưởi Diễn, Yến Mao thì trồng dứa trái vụ và trồng chè. Ngoài ra, một xã vùng núi đã thành công trồng củ mài ở đất rừng.

Tôi còn biết Thanh Thủy và thị xã Phú Thọ đã hoàn thành phổ cập mẫu giáo mầm non sớm nhất của tỉnh.

Ngồi nghe anh Bí thư Huyện nói tôi cứ thấy sáng ra các chỉ tiêu nông thôn mới mà huyện anh sẽ hoàn thành trong vài ba năm tới. Ăn cơm xong tôi sốt ruột “bắt anh Soạn hi sinh” giấc ngủ trưa, cho chúng tôi đi thâm nhập thực tế ngay. Anh Soạn còn chần chừ vì giấc ngủ trưa của cán bộ xã. Tôi nói làm nông thôn mới là toàn dân làm cứ gì cán bộ. Thế là anh lại chiều theo chúng tôi lên xe để đi tìm hiểu thực tế. Xã Tu Vũ là nơi chúng tôi đến đầu tiên.

Tu Vũ có tượng đài chiến thắng Tu Vũ xây dựng hoành tráng đối diện bờ sông bên kia là núi đá Chẹ, một quả núi đã bị con người vạc mất già nửa. Núi đá ấy theo truyền thuyết là do Sơn Tinh ném xuống để đuổi Thủy Tinh, còn di tích chiến thắng Tu Vũ thì theo lời Đại tướng Võ Nguyên Giáp là nhờ có chiến thắng công đồn đầu tiên ở đây mà quân ta mới có bài học để chiến thắng công đồn lớn lao ở mặt trận Điện Biên Phủ.

Chị Phan Thị Hoan - Chủ tịch xã tiếp chúng tôi cả buổi trưa. Chị cho biết dân Tu Vũ rất năng động, xã có đến 80 hộ chuyển sang nghề chế biến nông sản như mổ lợn, làm đậu phụ, làm nước đậu. Có người về Hà Nội, thậm chí vào tận Đồng Nai để kinh doanh chế biến sữa đậu nành. Chợ Hòa Bình có hẳn một dãy hàng toàn người Tu Vũ, La Phù buôn bán. Có người đi vào sân, chị Hoan nói:

- Anh Lê Đình Thanh phụ trách khuyến nông xã đấy, nhà anh ấy cũng chuyển nghề năng động lắm các anh ạ.

Anh Thanh nói:

- Xã tôi bây giờ nhiều nhà làm ăn giỏi lắm như nhà Sáu Hoàng, Lập Nga, Hương Hải… chẳng hạn.

- Còn nhà anh sản xuất kinh doanh những hàng gì?

Chị Hoan nói:

- Nhà anh này thì xoay sở giỏi lắm. Có lúc anh nuôi 80 đôi nhím đẻ, có 100 đõ ong, lại còn nuôi cả gà lôi, chim công đấy.

- Để xây dựng nông thôn mới mà các bác - Anh Thanh nói: Muốn xây dựng được nông thôn mới thì phải làm giàu đã, lúa chỉ cần đủ ăn. Còn lại ruộng đất phải dồn đổi để chuyển cây trồng có năng suất cao hơn, mời các bác theo em đưa đến một nhà làm đậu phụ trong xã.

Đó là nhà anh Lê Văn Bảy ở khu 4 - buổi trưa gia đình còn nghỉ, anh Bảy sỏ tay vào cái áo dài để tiếp chúng tôi. Ba, bốn giờ sáng vợ chồng anh mới thức dậy để xay đỗ, rồi đưa qua lò hơi để đun đưa vào khuôn ép… mỗi ngày vợ chồng anh chế biến 50kg đỗ tương. Đỗ mua trong làng hoặc gọi người mang đến các loại đỗ từ Mỹ, Canada, Ấn Độ, Trung Quốc. Thích loại nào thì gọi họ chở đến loại ấy. Trong làng có những nhà chuyên buôn bán đỗ tương. Họ cung cấp cho gần 100 hộ chế biến đỗ ở trong xã cũng bở hơi tai rồi.

Nhà anh Bảy có lúc trong chuồng nuôi đến 100 đầu lợn thịt. Phân lợn được đưa vào bể Bi-o-ga. Anh vào bếp bật bếp Bi-o-ga, lửa bốc lên xanh lét. Rồi anh chỉ bếp lò hơi, máy xay đỗ, đống đồ nghề như: khuôn ép, khăn gói. Tất cả để gon ghẽ trong gian nhà ngang để sáng sáng vợ chồng anh lại thao tác ra hàng hóa để đưa đi tiêu thụ. Được biết anh đã ký hợp đồng tiêu thụ đậu phụ với một bệnh viện và trường học nên hàng anh không bị ế.

Tôi hỏi:

- Anh kinh doanh lớn thế này có phải nộp thuế má gì không?

- Không bác ạ. Anh Bảy nói: Các bác ở huyện bảo khuyến khích cho dân làm giàu đã. Không có thu thuế của chúng em.

Rời nhà anh Bảy chúng tôi lại theo anh Soạn đưa đến xã Sơn Thủy. Dọc đường xe chạy qua phố làng Hoàng Xá. Cả Hoàng Xá nay thành cái phố dài mấy cây số buôn bán sầm uất như ở thành phố vậy. Ra khỏi đó là đến đồng đất Sơn Thủy mênh mông được căng lưới ngang dọc để nuôi cá hoặc nuôi vịt. Sơn Thủy có nhiều nhà chăn nuôi lớn: lợn, gà, vịt, và nghề nuôi thả cá. Chúng tôi chỉ có thể đến thăm một trại gà. Xe con chạy hun hút về phía cuối làng. Đã nghe tiếng máy san ủi bành bạch từ một sườn đồi xa vẳng lại. Xe chạy ngoằn ngoèo để tránh ổ gà, rãnh nước của con đường đồi trơ sỏi đá. Xe đỗ lại ở quãng giữa bức tường dài cho chúng tôi xuống xe đi bộ. Đã nghe thấy tiếng gà kêu lép nhép ở sau bức tường dài kia. Chúng tôi đi vào gian nhà lá ở phía trong, chị Kiêm vợ chủ trang trại Nguyễn Đức Tài cùng cậu con trai tiếp đón chúng tôi. Chị bảo cậu con trai vào mở cửa ngách cho chúng tôi tham quan. Chúng tôi theo chị ra trại gà. Ở giữa bức tường dài dằng dặc, chỉ mở một cánh cửa nhỏ. Bên trong cửa là bể đựng vôi bột. Ai cần vào chuồng gà chỉ cần dẫm chân vào vôi bột để sát trùng. Khi cánh cửa mở ra ngót vạn con gà con ba bốn lạng đang thi nhau ăn cám và uống nước ở giàn nước được treo dọc chuồng. Giàn lạnh chạy vù vù ở gian đầu. Quạt hút đặt gian cuối. Mới ngó vào đã thấy hơi mát phả vào người. Giàn lạnh này sắm mất 300 triệu. Có nhiều loại máng ăn xếp chồng bên ngoài tường. Có loại máng mẹt cho gà từ một đến ba ngày tuổi ăn. Gà bốn năm ngày tuổi cho ăn trong các máng nhỡ. Còn gà thịt dùng máng ăn to. Mỗi lứa gà từ bóc trứng đến xuất chuồng hết 45 ngày. Chị Kiêm cho biết nhà đầu tư giao gà bóc trứng và cám ăn cho chị, đến ngày thứ 46 người ta lại đến bắt gà đi, mỗi con chừng 3,5kg. Nếu gà có hiện tượng dây dịch thì báo cho họ đem thuốc đến tiêm. Chị chỉ việc nuôi gia công. Ngày ngày thay trấu lót nền và quét máng nước. Trấu sạch đã có người chở đến. Trấu và phân gà đã có người chở đi. Chuồng gà ngót vạn con này chỉ có hai vợ chồng chị trông coi. Mỗi đợt xuất gà, nhà chị được lãi ngót năm sáu mươi triệu đồng.

Xa xa ở ven đồi cũng có một trại gà. Người ta đang thuê máy ủi san lấp sườn đồi để mở rộng trại gà. Chị chủ nhà chỉ về phía đó nói:

- Đó là trại gà của em gái em đấy.

- Các chị làm lớn thế này có phải nộp thuế không?

Chị chủ nhà lắc đầu:

- Không. Chúng em đang thi đua làm ăn để đóng góp xây dựng nông thôn mới mà.

Việc xây dựng nông thôn mới ở Thanh Thủy đúng là đã đi sâu đến từng người dân. Diện mạo của huyện Thanh Thủy đang đổi thay từng ngày. Về đến bãi Trường Sa Trung Lộ thuộc động Láng Xương xưa là nơi Lạc Long Quân gặp bà Âu Cơ lần đầu, nay là công trường lớn xây dựng khu du lịch nghỉ dưỡng. Anh Soạn chỉ tay nói:

- Sang năm các anh đến đây sẽ thấy có nhiều nhà hàng, nhà nghỉ, cao ốc nguy nga lắm rồi. Mời các anh sang đây tắm nước khoáng nóng của Thanh Thủy.

                                    N.H.N

 


HỌC TẬP VÀ LÀM THEO TẤM GƯƠNG ĐẠO ĐỨC HỒ CHÍ MINH

HỘI THẢO VỀ TÁC PHẨM “ĐỜI SỐNG MỚI” CỦA CHỦ TỊCH HỒ CHÍ MINH
Văn nghệ sỹ Phú Thọ với Chủ tịch HỒ CHÍ MINH
HÌNH ẢNH NGƯỜI CỘNG SẢN TRONG TÔI
HỌC BÁC VỀ TINH THẦN TRÁCH NHIỆM
LÀM THEO LỜI BÁC "DĨ CÔNG VI THƯỢNG"
TÂM LÒNG CỦA BÁC HỒ VỚI PHỤ NỮ VIỆT NAM
Tư tưởng Hồ Chí Minh về phong cách nêu gương
Nêu gương
Tiên tri của Bác
Một vài suy nghĩ về quan điểm thế giới quan Hồ Chí Minh
Cán bộ, đảng viên phải gương mẫu rèn luyện, học tập và làm theo tấm gương đạo đức Bác Hồ
Xây dựng và chỉnh đốn Đảng dưới ánh sáng Tư tưởng Hồ Chí Minh
Xây dựng và chỉnh đốn Đảng dưới ánh sáng Tư tưởng Hồ Chí Minh
Triển lãm Thư pháp thơ chữ Hán của Chủ tịch Hồ Chí Minh
Kỷ niệm 123 năm ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/1890 - 19/5/2013) Có một nền giáo dục thân dân
Bác Hồ với bảo tồn, tôn tạo phát huy di tích Đền Hùng
HỒI ỨC NHỮNG LẦN ĐƯỢC GẶP BÁC HỒ
CÓ MỘT SỰ THẬT ĐÁNG SUY NGHĨ
HÌNH ẢNH BẬC HIỀN TRIẾT HỒ CHÍ MINH QUA THƠ CHẾ LAN VIÊN
QUÁN TRIỆT NGHỊ QUYẾT TRUNG ƯƠNG IV, ĐẠI HỘI LẦN THỨ XI CỦA ĐẢNG
CHÌA KHÓA MỌI THÀNH CÔNG
KỶ NIỆM 23 NĂM NGÀY THÀNH LẬP HỘI CỰU CHIẾN BINH VIỆT NAM (6/12/1989 - 6/12/2012)
LỜI BÁC ĐẾN HÔM NAY VẪN CHƯA HỀ CŨ
NHỮNG ĐẶC TRƯNG PHẨM CHẤT VỀ GIÁ TRỊ NHÂN VĂN TRONG SÁNG TÁC CỦA HỒ CHÍ MINH
NGHỊ QUYẾT CỦA Ý ĐẢNG, LÒNG DÂN
HỌC TẬP NGHỊ QUYẾT TW 4 NHỚ LỜI BÁC DẠY - ĐOÀN HẢI HƯNG
Nét nổi bật của Chủ tịch Hồ Chí Minh là rất coi trọng phẩm chất con người - Bùi công bính
GIỮ LẤY ĐỨC TIN - Lê Phan Nghị
SÁNG THÊM NHỮNG CHI TIẾT VỀ BÁC HỒ QUA CÁI NHÌN CỦA CÁC NHÀ VĂN

TẠP CHÍ VĂN HỌC

Năm 2017
Năm 2014
Năm 2007
Năm 2009
Năm 2013
Năm 2012
Năm 2011
Năm 2010
Năm 2008

QUẢNG CÁO

















THÔNG BÁO

THỂ LỆ CUỘC THI THƠ, NHẠC Chủ đề: “Biển, đảo Việt Nam”

Thông tin liên hệ:
Tạp chí Văn nghệ Đất tổ - 160 Phố Lê Quý Đôn - Phường Gia Cẩm - TP Việt Trì - Tỉnh Phú Thọ
Điện thoại: 0210. 3816945 - 3811984
Email: tapchivannghedatto@gmail.com
Bản quyền thuộc về Tạp chí Văn nghệ Đất tổ
Ghi rõ nguồn khi phát hành lại thông tin từ Website này.