NỘI DUNG CHI TIẾT
TRẠM THẢN NGÀY ẤY, BÂY GIỜ
11/29/2012

 

Thu Lâm - Lê Tiến

Đoạn đường Quốc lộ 2 qua xã Trạm Thản (huyện Phù Ninh) có một chiếc xe tăng han rỉ nằm sâu trong lề đường. Đó là chứng tích của Chiến thắng Chân Mộng - Trạm Thản (17/11/1952) đã đi vào lịch sử oai hùng của Quân đội nhân dân Việt Nam nói chung và Đại đoàn quân Tiên Phong nói riêng, trong đó có sự đóng góp tích cực của quân và dân Phú Thọ. Chiến thắng này đã phá vỡ âm mưu tìm diệt chủ lực và phá hoại hậu phương kháng chiến của thực dân Pháp, góp phần quan trọng vào thắng lợi của quân và dân ta trong chiến dịch Tây Bắc, đánh dấu sự phát triển, thế chủ động chiến lược để tiến tới giành toàn thắng trong cuộc  kháng chiến chống Pháp xâm lược. Trận đánh tuy đã lùi sâu vào dĩ vãng nhưng dư âm của chiến thắng vẫn còn đến bây giờ và sẽ mãi là niềm tự hào của những người con Trạm Thản- Chân Mộng.

Thật may mắn cho chúng tôi khi được gặp một trong những chiến sỹ tham gia trận đánh Chân Mộng  - Trạm Thản. Đó là ông Nguyễn Văn Lãng - người con của quê hương Trạm Thản, nay đã ngoài 80 tuổi. Dù tuổi đã cao, da đã mồi, nhưng ông khá minh mẫn. Ông vẫn say mê, hào hứng kể cho chúng tôi nghe về những ngày tháng huy hoàng nhất của cuộc đời mình khi được tham gia chiến đấu. Khi trận đánh diễn ra, Lãng mới 18 tuổi và đang tham gia trong trung đội du kích của địa phương phối hợp cùng bộ đội chủ lực tác chiến. Là dân địa phương và thông thuộc đường đi lối lại nên Lãng được giao làm nhiệm vụ quân báo, dẫn đường cho các đơn vị. Theo lời kể của ông, chúng tôi như được sống lại những thời khắc oanh liệt của trận đánh năm xưa.

Cụ Nguyễn Văn Lãng trò chuyện với phóng viên       Ảnh: TL

 

... Ngày đó, sau đợt một của chiến dịch Tây Bắc bắt đầu từ ngày 14 đến ngày 24/10/1952 đã kết thúc thắng lợi. Quân ta đã tiêu diệt phân khu Nghĩa Lộ, đập tan tuyến phòng thủ vành ngoài Tây Bắc của địch. Một dải đất mênh mông bờ tả ngạn sông Đà từ bắc Quỳnh Nhai xuống Vạn Yên sạch bóng quân thù. Ta hoàn toàn làm chủ con đường 13 nối liền thị xã Yên Bái với Nghĩa Lộ, đẩy quân Pháp vào tình thế khó khăn, làm cho tuyến phòng thủ Tây Bắc bị lung lay đến tận gốc rễ.

Đứng trước tình hình đó,  quân Pháp quyết định mở cuộc hành quân Lorren do tướng De Linares, Tư lệnh quân Pháp ở Bắc bộ Phủ trực tiếp chỉ huy nhằm cứu vãn tình thế. Quân ta sáng suốt, chủ động chống trả bằng nhiều chiến thuật, khiến quân địch như đánh vào chỗ không người. Nhận thấy sự nguy hiểm, chúng bắt đầu rút chạy theo đường 2. Lúc ấy, Trung đoàn 36 đang giấu quân ở vùng Tăng Mỹ, phía nam Đoan Hùng. Bộ đội ta cùng hạ quyết tâm phục kích đánh địch rút lui trên quãng đường Chân Mộng - Trạm Thản và phải gấp rút tổ chức để có thể đánh ngay từ sớm, nếu chậm sẽ mất thời cơ, để địch lọt qua Chân Mộng - Trạm Thản ta sẽ khó tiêu diệt chúng vì địa hình phía bên dưới rất trống trải. Chân Mộng - Trạm Thản là khu vực phục kích lý tưởng trên đường số 2, hai rặng núi và đồi thắt lại hai đầu bọc kín thành một thung lũng hẹp và dài gần bốn kilômét. Những cánh rừng già lấn đến ven đường cái, những nương sắn xanh um mọc la liệt trên các vạt đồi là những tấm màn nguỵ trang kín đáo che chở cho bộ đội mai phục. Nhưng cũng nơi đây, địch cắm ba cứ điểm Vân Mộng, Chân Mộng, Năng Yên án ngữ các ngả đường đi tới mà Trung đoàn 36 chỉ có một đêm để dàn thế trận. Cái khó lớn nhất là tìm ra đường đi để tránh các cứ điểm địch và phải đi nhanh, đến đúng nơi tập kết. Ông  Lãng được cử dẫn đường cho đoàn quân dàn trận. Chỉ sau một đêm, tất cả đã vào vị trí. Quân ta ẩn mình mai phục ở sườn đồi phía đông của quốc lộ 2, quân địch cũng rất xảo quyệt, chúng cho quân đi lùng sục thăm dò, đề phòng quân ta mai phục đánh úp…

Giọng kể của ông lắng xuống, đanh lại như vẫn còn căm hờn khi nói đến đoạn tiểu đội trưởng Nguyễn Văn Chương và chiến sĩ Lê Văn Hiến bị địch bắt. Chúng tra khảo các đồng chí của ta ngay trên mặt đường số 2, trước mắt các cánh quân phục kích của ta. Nhiều đồng chí căm phẫn đến mức muốn nổ súng để giải cứu cho đồng đội. Chương bị thương nặng, nhưng địch đánh thế nào cũng lặng thinh, đau quá ngất đi. Địch vứt Chương lên xe rồi uy hiếp Hiến, không nao núng tinh thần, các anh vẫn giữ vững lời thề và là những người lập công đầu tiên trong trận chiến lịch sử ấy. Địch tin tưởng không có phục kích, chúng cho quân tràn xuống Chân Mộng - Trạm Thản, đi sâu vào trận địa của ta.

Đến lúc này lệnh chiến đấu được phát đi, mọi căm hờn kìm nén bấy lâu trút xuống đầu bọn địch. Quân ta từ hai bên sườn đồi nã đạn xuống thung lũng, lựu đạn được ném tới tấp, súng nổ vang trời. Đội quân địch bị đánh  tơi bời, cuộc hành quân của chúng bị chặn lại. Chúng đạp lên nhau mà chạy, dồn nhau vào chỗ chết và bị bắt làm tù binh. Ngày 17/11, tại Chân Mộng - Trạm Thản, Trung đoàn 36 phối hợp với lực lượng vũ trang địa phương anh dũng đánh trả quân xâm lược. Kết quả sau một ngày chiến đấu, ta tiêu diệt được hơn 400 địch, phá huỷ 44 xe cơ giới, trong đó có 17 xe tăng, xe bọc thép, thu nhiều quân trang, quân dụng của địch. Đây là trận đánh phá hủy được nhiều xe cơ giới nhất ở Đông Dương kể từ ngày đầu cuộc kháng chiến.

Sáu mươi năm đã qua đi, sự hy sinh cao cả của những chiến sỹ bộ đội cụ Hồ nói chung, những người con Trạm Thản – Chân Mộng nói riêng sẽ mãi mãi được ghi nhớ. Những chiến sỹ ngã xuống trong trận chiến năm xưa giờ nằm yên nghỉ trong lòng đất Tổ thân yêu. Khu nghĩa trang Trạm Thản nằm cạnh quốc lộ 2, giữa bạt ngàn màu xanh của núi rừng. Nghĩa trang được đầu tư xây dựng quy mô, trang trọng trở thành điểm đến của nhiều đoàn khách đến thăm vùng đất lịch sử này. Hòa bình lập lại, nhân dân Trạm Thản tìm và quy tập về nghĩa trang gần 200 phần mộ liệt sỹ, phần lớn là mộ của những liệt sỹ hi sinh trong trận đánh Chân Mộng - Trạm Thản, một số ngôi mộ khác là của các liệt sỹ địa phương hy sinh trong hai cuộc kháng chiến được quy tập về. Ngần ấy ngôi mộ nhưng mới chỉ có hơn 20 ngôi có địa chỉ, tên tuổi. Còn lại vẫn là những ngôi mộ không tên, danh sách liệt sỹ thì có nhưng không biết ngôi nào của ai, ở đâu. Thương binh Bùi Hoa Việt là người quản trang ở đây. Ông được biên chế ở khẩu đội cối 60 thuộc Tiểu đoàn 9, Trung đoàn 3, Sư đoàn 324. Tháng 11/1974 ông bị thương trong trận đánh ở điểm cao 1062 thuộc Quảng Đà. Sau khi bị thương, ông buộc phải điều trị tại quân y viện, không được tham gia chiến dịch Tổng tiến công mùa xuân năm 1975. Giải phóng, ông trở về địa phương với thương tật 4/4. Cuối năm 1982 ông được lãnh đạo huyện ký quyết định trông coi nghĩa trang Trạm Thản. Từ đó đến nay, bằng tấm lòng của một đồng đội với đồng đội, ông không quản ngày đêm, dù mưa hay nắng, nóng bức hay rét mướt ông vẫn đều đặn chăm sóc các phẩn mộ bằng cả tấm chân tình. Cảm thương trước sự mất mát của những gia đình liệt sỹ, ông Việt cũng đã làm rất nhiều việc nghĩa cử. Đã có những gia đình đến thăm mộ theo giấy báo tử nhưng không biết mộ nào của người thân. Họ chỉ biết thắp nén hương thơm cho tất cả các liệt sỹ. Ông Việt không nén được xúc động, đã lật tìm sổ sách, lần theo kí ức, ngồi viết những lá thư cho thân nhân liệt sỹ, mong tìm được người thân, gia đình, quê hương của các anh. Trong số những gia đình liệt sỹ được ông báo tin, có gia đình liệt sỹ Nguyễn Văn Giản (ở Tân Hội, Đan Phượng, Hà Đông) đã tìm chính xác phần mộ…

Trong những ngày này, Trạm Thản - Chân Mộng nói riêng, huyện Phù Ninh nói chung đang tấp nập khẩn trương chuẩn bị cho lễ kỷ niệm 60 năm chiến thắng Chân Mộng – Trạm Thản (17/11/1952 – 17/11/2012). Chính quyền địa phương, các cấp, các ngành và toàn thể nhân dân đang thi đua lập thành tích chào mừng sự kiện này. Những đóng góp, cống hiến to lớn của Đảng bộ, chính quyền, nhân dân xã Trạm Thản trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và sức vươn dậy sau hậu quả của chiến tranh, xây dựng quê hương trong thời kỳ mới đã tạo nên một Trạm Thản anh hùng. 60 năm đi qua nhưng truyền thống đấu tranh vẻ vang, tinh thần dũng cảm, mưu trí, sáng tạo của các thế hệ đi trước vẫn luôn là động lực để toàn thể cán bộ, đảng viên và nhân dân Trạm Thản quyết tâm thực hiện thắng lợi nhiệm vụ được giao. Trạm Thản đã được Đảng, Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang. Trạm Thản bây giờ đã và đang đổi thay từng ngày, khoác lên mình màu áo mới. Đời sống nhân dân được nâng cao, hệ thống điện, đường, trường, trạm được đầu tư, nhà cao tầng mọc lên san sát, kinh tế trang trại phát triển và đang từng bước thực hiện hiệu quả Chương trình xây dựng nông thôn mới. Tâm sự với chúng tôi, đồng chí Trần Văn Trung – Phó Bí thư Đảng ủy xã, chia sẻ: Năm 2012, sau khi Nghị quyết Trung ương 4 khóa XI về “Một số vấn đề cấp bách về xây dựng Đảng hiện nay” ra đời đã đem tới động lực mới, sức lan tỏa mạnh mẽ trong Đảng mang lại niềm tin cho cán bộ, đảng viên và nhân dân, từ đó động viên khích lệ tham gia lao động sản xuất, hoạt động văn hóa thể thao… đưa Trạm Thản ngày một phát triển. Cụ thể là hầu hết các chỉ tiêu đều xấp xỉ đạt, kinh tế phát triển; tiềm năng đất đồi được phát huy, sản xuất công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp và dịch vụ ngày càng đa dạng và cho thu nhập cao; cơ sở hạ tầng từng bước được xây dựng, củng cố. Bộ mặt nông thôn thay đổi, đời sống vật chất tinh thần của nhân dân được cải thiện; an ninh chính trị được giữ vững; tổng thu ngân sách đạt gần 2 tỷ đồng, tổng giá trị SXKD đạt 34,6 tỷ đồng, bình quân lượng thực đầu người đạt 325kg/người/năm, tỷ lệ hộ nghèo giảm…

Trong thời gian tới, được sự chỉ đạo của Huyện ủy, HĐND, UBND huyện Phù Ninh, sự quan tâm của các cấp, ngành, Trạm Thản sẽ tiếp tục duy trì mức tăng trưởng kinh tế; chuyển dịch cơ cấu kinh tế, áp dụng tiến bộ KHKT vào sản xuất và chăn nuôi; thực hiện kế hoạch phát triển công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp và dịch vụ giai đoạn 2012 – 2015; đ­ưa ngành kinh doanh dịch vụ phát triển mạnh, tạo đà thúc đẩy các ngành khác phát triển để phấn đấu hoàn thành các mục tiêu phát triển kinh tế xã hội năm 2013; triển khai giai đoạn 2 của chương trình xây dựng nông thôn mới v.v...

Tạm biệt Trạm Thản anh hùng với những kỷ niệm khó quên, những tán cọ xòe xào xạc trong gió như vẫn đang kể về chiến thắng hào hùng Chân Mộng - Trạm Thản ngày nào.

                       T.L - L.T


HỌC TẬP VÀ LÀM THEO TẤM GƯƠNG ĐẠO ĐỨC HỒ CHÍ MINH

HỘI THẢO VỀ TÁC PHẨM “ĐỜI SỐNG MỚI” CỦA CHỦ TỊCH HỒ CHÍ MINH
Văn nghệ sỹ Phú Thọ với Chủ tịch HỒ CHÍ MINH
HÌNH ẢNH NGƯỜI CỘNG SẢN TRONG TÔI
HỌC BÁC VỀ TINH THẦN TRÁCH NHIỆM
LÀM THEO LỜI BÁC "DĨ CÔNG VI THƯỢNG"
TÂM LÒNG CỦA BÁC HỒ VỚI PHỤ NỮ VIỆT NAM
Tư tưởng Hồ Chí Minh về phong cách nêu gương
Nêu gương
Tiên tri của Bác
Một vài suy nghĩ về quan điểm thế giới quan Hồ Chí Minh
Cán bộ, đảng viên phải gương mẫu rèn luyện, học tập và làm theo tấm gương đạo đức Bác Hồ
Xây dựng và chỉnh đốn Đảng dưới ánh sáng Tư tưởng Hồ Chí Minh
Xây dựng và chỉnh đốn Đảng dưới ánh sáng Tư tưởng Hồ Chí Minh
Triển lãm Thư pháp thơ chữ Hán của Chủ tịch Hồ Chí Minh
Kỷ niệm 123 năm ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/1890 - 19/5/2013) Có một nền giáo dục thân dân
Bác Hồ với bảo tồn, tôn tạo phát huy di tích Đền Hùng
HỒI ỨC NHỮNG LẦN ĐƯỢC GẶP BÁC HỒ
CÓ MỘT SỰ THẬT ĐÁNG SUY NGHĨ
HÌNH ẢNH BẬC HIỀN TRIẾT HỒ CHÍ MINH QUA THƠ CHẾ LAN VIÊN
QUÁN TRIỆT NGHỊ QUYẾT TRUNG ƯƠNG IV, ĐẠI HỘI LẦN THỨ XI CỦA ĐẢNG
CHÌA KHÓA MỌI THÀNH CÔNG
KỶ NIỆM 23 NĂM NGÀY THÀNH LẬP HỘI CỰU CHIẾN BINH VIỆT NAM (6/12/1989 - 6/12/2012)
LỜI BÁC ĐẾN HÔM NAY VẪN CHƯA HỀ CŨ
NHỮNG ĐẶC TRƯNG PHẨM CHẤT VỀ GIÁ TRỊ NHÂN VĂN TRONG SÁNG TÁC CỦA HỒ CHÍ MINH
NGHỊ QUYẾT CỦA Ý ĐẢNG, LÒNG DÂN
HỌC TẬP NGHỊ QUYẾT TW 4 NHỚ LỜI BÁC DẠY - ĐOÀN HẢI HƯNG
Nét nổi bật của Chủ tịch Hồ Chí Minh là rất coi trọng phẩm chất con người - Bùi công bính
GIỮ LẤY ĐỨC TIN - Lê Phan Nghị
SÁNG THÊM NHỮNG CHI TIẾT VỀ BÁC HỒ QUA CÁI NHÌN CỦA CÁC NHÀ VĂN

TẠP CHÍ VĂN HỌC

Năm 2017
Năm 2014
Năm 2007
Năm 2009
Năm 2013
Năm 2012
Năm 2011
Năm 2010
Năm 2008

QUẢNG CÁO

















THÔNG BÁO

THỂ LỆ CUỘC THI THƠ, NHẠC Chủ đề: “Biển, đảo Việt Nam”

Thông tin liên hệ:
Tạp chí Văn nghệ Đất tổ - 160 Phố Lê Quý Đôn - Phường Gia Cẩm - TP Việt Trì - Tỉnh Phú Thọ
Điện thoại: 0210. 3816945 - 3811984
Email: tapchivannghedatto@gmail.com
Bản quyền thuộc về Tạp chí Văn nghệ Đất tổ
Ghi rõ nguồn khi phát hành lại thông tin từ Website này.