NỘI DUNG CHI TIẾT
“Những con sóng vỗ từ tâm thức Việt”
9/30/2021

 

(Đọc Trường ca của nhà thơ Nguyễn Thị Lan Thanh - Nxb Hội Nhà văn 2020)

                                                         NGUYỄN SẢN

 

Hai phần ba trong số thời gian kể từ khi hưu trí, cô giáo Nguyễn Thị Lan Thanh dành cho thơ, viết tiếp những dang dở mà người bạn đời của bà - nhà thơ Nguyễn Đình Ảnh để lại. Một người nghỉ hưu, không còn quá vướng bận việc gia đình bởi các con đã trưởng thành, Nguyễn Thị Lan Thanh dành trọn tâm huyết của mình cho thi ca và đã có những thành quả đạt được.

Từ năm 2000 đến năm 2020, bà được Hội Liên hiệp Văn học nghệ thuật tỉnh và Nhà Xuất bản Hội Nhà văn cho ra mắt 12 tập thơ với 4 lần được tặng Giải thưởng 5 năm về Văn học nghệ thuật của tỉnh Phú Thọ và giải A năm 2020 cho tập thơ “Hồn núi”. Trường ca “Những ngọn sóng vỗ từ tâm thức Việt” - tác phẩm mới nhất của bà, vừa giành giải Ba cuộc thi sáng tác văn học nghệ thuật về biên giới, biển đảo do Hội Nhà văn tổ chức năm 2020.

 “Những ngọn sóng vỗ từ tâm thức Việt” là câu chuyện về hành trình mở nước luôn cuộn chảy trong tâm thức, sự khẳng định chủ quyền và quyết tâm bảo vệ biển đảo quê hương: Biển bắt đầu như thế.../ Bắt đầu từ những người con cha dắt ra khai phá biển Đông/ Những hòn đảo mọc lên từ đá Nghĩa Lĩnh/ Phù sa sông Hồng làm nên nền văn minh lúa nước/ Mang hạt gạo đầu mùa từ Minh Nông gieo cấy tận biển xanh/ Gieo cấy ngàn năm sự sống, tụ quần/ Gieo cấy qua bão giông, mưa nguồn chớp bể...

Biển đảo là lãnh hải thiêng liêng của Tổ quốc, đã được khẳng định trong “Đại Nam Thống nhất toàn đồ” thời Minh Mạng (1834) và nhiều thư tịch có giá trị lịch sử: “Hoàng Sa, Trường Sa - những tảng ngực biển Đông Tổ quốc/ Dòng máu Việt bao đời hòa sóng đại dương/ Mỗi hạt cát, viên đá dưới lòng sâu biên ải/ Đã đính vào lịch sử những nghìn năm/ Những đền đài, miếu mạo chứng nhân/ Những mộ gió và sóng biển ru linh hồn Việt/ Ngư bút, Chiếu lệnh và bao nhiêu sử liệu còn đây”.

Nối tiếp hành trình của ông cha, lớp lớp cháu con người Việt có mặt nơi tiền tiêu biển đảo, quyết tâm gìn giữ hải phận của Tổ quốc mà tổ tiên đã trao truyền! Người lính ra đi giữ nước, giữ biển trời, để lại miền quê yêu dấu cùng người thân luôn khát khao ngày đoàn tụ. Người ở lại hậu phương cũng tay cày tay súng, “phá bom, gỡ mìn, san đèo, xẻ núi/ Quên tuổi xuân mình mờ trong chiếc gương con”.

Sau chương I: Hành trình mở nước, ở chương II: Quê hương, dường như được Nguyễn Thị Lan Thanh chủ ý viết về những cuộc đời cụ thể để nói về một thế hệ người đất Tổ nối tiếp nhau ra đi, nối tiếp nhau bám trụ hậu phương, hướng lòng mình ra tiền tuyến. Người đọc có thể hình dung mức độ ác liệt của cuộc kháng chiến chống Mỹ qua hình tượng người lính nơi trận mạc, người thanh niên xung phong trên các tuyến đường. Và, không kém phần ác liệt là trận tuyến ở hậu phương với bom rung, bão giật, thậm chí cả những cơn bão lòng xé nát tâm can. Dân tộc ta đã đi qua chiến tranh nhưng vẫn còn đó để: “Chiến tranh kết thúc, nhiều anh không trở về/ Chỉ một đêm có chị tóc bạc trắng như cước/ Có chị chờ anh mãi như thế suốt cuộc đời/ Không đi lấy chồng/ Thay anh nuôi mẹ già mãi mãi/ Có chị ngược xuôi, dọc ngang bến bãi/ Hết bệnh viện nọ đến bệnh viện kia/ Chạy chữa cho con/ Những đứa trẻ thương tâm bởi chất độc da cam”...

Lửa bom, khói súng đã ngừng, khi chúng ta khao khát một cuộc sống hòa bình, thì một cuộc chiến mới lại mở ra từ âm mưu bành trướng. Vì sự toàn vẹn của biên cương, bờ cõi, các thế hệ lại tiếp tục lên đường. Những lời thủ thỉ được kể từ Trường Sa, từ đảo chìm và các hòn đảo tiền tiêu trên vùng biển thiêng liêng của Tổ quốc lay động trách nhiệm công dân đối với đất nước. Hơn thế, hình ảnh trực giác đến tri giác từ “Những ngọn sóng vỗ từ tâm thức Việt” ở chương III: Lính biển, mang vị mặn mòi của đại dương bồi đắp tâm hồn, tình cảm bao thế hệ người Việt trong hành trình bảo vệ đất nước. Đọc 101 câu thơ Nguyễn Thị Lan Thanh trong chương IV: Biển gọi, người đọc có thể liên tưởng đến câu hát “tôi lắng nghe Tổ quốc gọi tên mình”. Khi lãnh hải bị đe dọa, không chỉ người lính ra trận, mà cả hậu phương cùng hướng tới khơi xa, chia lửa, sẻ chia gian khó cùng lính nhà giàn, lính chốt đảo tiền tiêu. Đã có bao nhiêu câu chuyện cảm động về chiến sĩ: “Có những người lính giữ đảo đã “thâm niên”/ Trên dưới hai mươi năm có lẻ/ Có chú lính trẻ măng vừa cưới vợ xong là ra đảo/ Có chú cưới vợ ba năm mới xin nghỉ phép một lần/ Khi con bập bẹ gọi bố ơi/ Có chú chuẩn bị lễ cưới xong xuôi/ Vì nhiệm vụ nên đành hoãn lại”... Đó chỉ là những câu chuyện nhỏ. Còn nhiều hơn thế những câu chuyện cảm động về những người lính đã vì chủ quyền đất nước mà hy sinh thân mình. Chương cuối cùng - chương V của Trường ca “Những ngọn sóng vỗ từ tâm thức Việt” có tiêu đề: Biển đảo quê hương, là những lời nhắn nhủ giữa đảo xa với đất liền, đất liền với đảo xa, kết thành lời hiệu triệu, thành tiếng gọi chung của đất nước trong nhịp thơ lục bát thiết tha: “Chúng ta muốn được yên bình/ Mà mây đen vẫn rập rình ngoài khơi/ Hoàng Sa ơi, Trường Sa ơi/ Tiếng non sông gọi nghẹn lời biển xa/ Nghe như tiếng vọng ông bà/ Nghìn năm bất khuất ông cha đã từng”...

Chúng ta luôn mơ ước hòa bình và quyết tâm bảo vệ hòa bình, bảo vệ thành quả bao đời đã đổi bằng bao xương máu: “Cuộc sống ấm no, dân giàu là ước nguyện/ Có người lính canh chân trời góc biển/ Mẹ Tổ quốc tin yêu, hãnh diện có các anh/ Thắp phía trời xa những ngôi sao lấp lánh đại dương!”.

“Những ngọn sóng vỗ từ tâm thức Việt” là trường ca thứ hai, sau “Lửa từ đâu tới” được sáng tác năm 2013 của nhà thơ Nguyễn Thị Lan Thanh. “Những ngọn sóng vỗ từ tâm thức Việt” là sự thúc giục trách nhiệm công dân người cầm bút, biến ý thức của mỗi cá nhân thành ý thức trách nhiệm chung của quốc gia, dân tộc. Đọc “Những ngọn sóng vỗ từ tâm thức Việt”, tôi bắt gặp không những ít câu thơ hay, không thấy phảng phất đâu đó âm hưởng của một bài thơ dài như ở “Lửa từ đâu tới” cách đây bảy năm!

Tôi không rõ lắm, rằng nhà thơ đã đi Trường Sa chưa, hay chỉ biết vùng đảo thiêng liêng này qua sách báo, truyền thông? Đã một lần ra Trường Sa, đã viết về chiến sĩ Trường Sa nên tôi nghĩ, ở “Những ngọn sóng vỗ từ tâm thức Việt”, nếu đã từng hít thở không khí Trường Sa, cảm nhận sự chênh vênh của cuộc sống nhà giàn; từng trò chuyện với chiến sĩ dưới gốc cây phong ba, cây bàng vuông; hay ít nhất từng một lần tắm biển Trường Sa, thì chắc chắn tác giả sẽ viết hay hơn ở những chương cuối.

“Những ngọn sóng vỗ từ tâm thức Việt”- tập thơ 100 trang in, “đứa con” thứ 12 của nhà thơ Nguyễn Thị Lan Thanh là một ấn phẩm đẹp, là một dấu mốc đáng nhớ của một nữ nhà thơ ở tuổi 75.

Những con sóng từ tâm thức Việt đang dào dạt vỗ bờ, tạo nên những con sóng mới mang sức mạnh giữ nước của thời đại mới.

                                                                                                    N.S


HỌC TẬP VÀ LÀM THEO TẤM GƯƠNG ĐẠO ĐỨC HỒ CHÍ MINH

Vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh trong công tác bồi dưỡng đạo đức nhà giáo hiện nay
Đảng bộ và nhân dân các dân tộc tỉnh Phú Thọ làm theo lời Bác!
Nghệ sĩ nhiếp ảnh Phan Đinh: Gia tài lớn nhất đời tôi là những tấm ảnh Bác Hồ
Tạp chí Văn nghệ Đất Tổ với cuộc vận động học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh
Trường Tiểu học thị trấn Thanh Ba học tập và làm theo gương Bác
50 năm thực hiện Di chúc của Chủ tịch Hồ Chí Minh: Nghĩ về 5 lời thề
Bí thư Đoàn năng động
Tuổi trẻ huyện Lâm Thao học tập và làm theo lời Bác
HỘI THẢO VỀ TÁC PHẨM “ĐỜI SỐNG MỚI” CỦA CHỦ TỊCH HỒ CHÍ MINH
Văn nghệ sỹ Phú Thọ với Chủ tịch HỒ CHÍ MINH
HÌNH ẢNH NGƯỜI CỘNG SẢN TRONG TÔI
HỌC BÁC VỀ TINH THẦN TRÁCH NHIỆM
LÀM THEO LỜI BÁC "DĨ CÔNG VI THƯỢNG"
TÂM LÒNG CỦA BÁC HỒ VỚI PHỤ NỮ VIỆT NAM
Tư tưởng Hồ Chí Minh về phong cách nêu gương
Nêu gương
Tiên tri của Bác
Một vài suy nghĩ về quan điểm thế giới quan Hồ Chí Minh
Cán bộ, đảng viên phải gương mẫu rèn luyện, học tập và làm theo tấm gương đạo đức Bác Hồ
Xây dựng và chỉnh đốn Đảng dưới ánh sáng Tư tưởng Hồ Chí Minh
Xây dựng và chỉnh đốn Đảng dưới ánh sáng Tư tưởng Hồ Chí Minh
Triển lãm Thư pháp thơ chữ Hán của Chủ tịch Hồ Chí Minh
Kỷ niệm 123 năm ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/1890 - 19/5/2013) Có một nền giáo dục thân dân
Bác Hồ với bảo tồn, tôn tạo phát huy di tích Đền Hùng
HỒI ỨC NHỮNG LẦN ĐƯỢC GẶP BÁC HỒ
CÓ MỘT SỰ THẬT ĐÁNG SUY NGHĨ
HÌNH ẢNH BẬC HIỀN TRIẾT HỒ CHÍ MINH QUA THƠ CHẾ LAN VIÊN
QUÁN TRIỆT NGHỊ QUYẾT TRUNG ƯƠNG IV, ĐẠI HỘI LẦN THỨ XI CỦA ĐẢNG
CHÌA KHÓA MỌI THÀNH CÔNG
KỶ NIỆM 23 NĂM NGÀY THÀNH LẬP HỘI CỰU CHIẾN BINH VIỆT NAM (6/12/1989 - 6/12/2012)
LỜI BÁC ĐẾN HÔM NAY VẪN CHƯA HỀ CŨ
NHỮNG ĐẶC TRƯNG PHẨM CHẤT VỀ GIÁ TRỊ NHÂN VĂN TRONG SÁNG TÁC CỦA HỒ CHÍ MINH
NGHỊ QUYẾT CỦA Ý ĐẢNG, LÒNG DÂN
HỌC TẬP NGHỊ QUYẾT TW 4 NHỚ LỜI BÁC DẠY - ĐOÀN HẢI HƯNG
Nét nổi bật của Chủ tịch Hồ Chí Minh là rất coi trọng phẩm chất con người - Bùi công bính
GIỮ LẤY ĐỨC TIN - Lê Phan Nghị
SÁNG THÊM NHỮNG CHI TIẾT VỀ BÁC HỒ QUA CÁI NHÌN CỦA CÁC NHÀ VĂN

TẠP CHÍ VĂN HỌC

Năm 2017
Năm 2014
Năm 2007
Năm 2009
Năm 2013
Năm 2012
Năm 2011
Năm 2010
Năm 2008

QUẢNG CÁO

















THÔNG BÁO

THỂ LỆ CUỘC THI THƠ, NHẠC Chủ đề: “Biển, đảo Việt Nam”

Thông tin liên hệ:
Tạp chí Văn nghệ Đất tổ - 160 Phố Lê Quý Đôn - Phường Gia Cẩm - TP Việt Trì - Tỉnh Phú Thọ
Điện thoại: 0210. 3816945 - 3811984
Email: tapchivannghedatto@gmail.com
Bản quyền thuộc về Tạp chí Văn nghệ Đất tổ
Ghi rõ nguồn khi phát hành lại thông tin từ Website này.