NỘI DUNG CHI TIẾT
Nhớ Bác Hồ ở lán Nà Nưa
8/16/2022

 

                                                                                        Bùi Ngọc Quế

 

        Một trong những di tích lịch sử cách mạng được xếp hạng Quốc gia đặc biệt, trong đó có các di tích: Đình Hồng Thái ở thôn Cả, xã Tân Trào, là nơi Chủ tịch Hồ Chí Minh dừng chân đầu tiên khi người từ Pắc Pó (Cao Bằng) về Tân Trào ngày 21/5/1975. Sau đó, lại là nơi đặt Trạm liên lạc đặc biệt của Ban bảo vệ căn cứ kháng chiến An toàn khu (A.T.K). Đình Tân Trào là nơi Bác Hồ và Trung ương Đảng đã chọn để họp Quốc dân Đại hội trong 02 ngày 16 và 17/8/1945. Cây đa Tân Trào là nơi chiều ngày 16/8/1945, Đại tướng Võ Nguyên Giáp đã đọc bản Quân lệnh số 1, hạ lệnh tổng khởi nghĩa toàn quốc. Lán Nà Nưa ở thôn Tân Lập, xã Tân Trào, là nơi Bác Hồ ở và làm việc từ cuối tháng 5 đến ngày 22/8/1945 lãnh đạo cuộc tổng khởi nghĩa Cách mạng tháng Tám năm 1945 trong cả nước. Khu rừng Nà Nưa nằm trong dãy núi Hồng thuộc xã Tân Trào, có các lán Đồng Minh, lán Điện Đài, lán Cảnh Vệ và lán Hội nghị Trung ương Đảng. Thôn Tân Lập, xã Tân Trào, năm 1945 cả thôn có 23 hộ gia đình dân tộc Tày, là nơi ở và làm việc của Trung ương Đảng. Trong đó nhà của ông Nguyễn Tiến Sự, chủ nhiệm Việt Minh của thôn, được vinh dự đón Bác Hồ về ở và làm việc, từ ngày 21/5 đến cuối tháng 5/1945. Nhà của ông Hoàng Trung Dân là nơi ở và làm việc của Đại tướng Võ Nguyên Giáp, từ ngày 21/5 đến ngày 16/8/1945.

         Sau đó chúng tôi vượt qua Đèo De của núi Hồng, sang thăm di tích Tỉn Keo, xã Phú Đình, huyện Định Hóa (Thái Nguyên), nằm trong An toàn khu Thái Nguyên. Nơi đây cũng được xếp hạng di tích lịch sử cách mạng Quốc gia đặc biệt là nơi Chủ tịch Hồ Chí Minh, Trung ương Đảng, Chính phủ và các cơ quan, tổ chức đoàn thể của Trung ương ở và làm việc, để lãnh đạo, chỉ đạo cuộc kháng chiến trường kỳ chống thực dân Pháp xâm lược, đến ngày thắng lợi. Cuối cùng, chúng tôi lên thắp hương tại Nhà tưởng niệm Bác Hồ trên đỉnh Đèo De.

          Nhờ có chuyến đi thực tế này đã giúp tôi mở mang đầu óc, hiểu biết thêm nhiều điều mới mẻ. Đặc biệt là những câu chuyện về Bác Hồ trong thời gian Người ở và làm việc tại lán Nà Nưa, khiến anh em chúng tôi đều xúc động, nghẹn ngào, càng thêm kính yêu và nhớ Bác khôn nguôi:

         Ngày 22/5/1945, từ Pắc Pó (Cao Bằng), Bác Hồ về ở và làm việc tại nhà ông Nguyễn Tiến Sự, chủ nhiệm Việt Minh thôn Tân Lập, xã Tân Trào. Sau đó, để đảm bảo an toàn và bí mật, Bác trực tiếp đi tìm địa điểm ở và làm việc lâu dài tại khu rừng Nà Nưa, cách nơi ở cũ khoảng 500m. Người quyết định dựng cho mình một chiếc lán nhỏ đơn sơ, cột kèo bằng gỗ, mái lợp lá cọ, sạp nằm và xung quanh che bằng nứa, chia ra làm hai ngăn, để tiện cho lúc nghỉ ngơi hoặc làm việc và tiếp khách. Phía đầu sàn để hai ống nước sinh hoạt bằng tre, dưới sàn lán có phiến đá rộng và phẳng, là nơi Bác ngồi làm việc và đánh máy chữ mỗi khi tối trời. Bác đặt tên là lán Nà Nưa. Cách lán này khoảng 100m còn có mấy chiếc lán dựng lớn hơn, cũng bằng khung gỗ, mái lợp lá cọ, là nơi ở và làm việc của các bộ phận giúp việc cho Bác hàng ngày. Trong đó có một chiếc lán để tổ chức các hội nghị Trung ương. Bác đã nhận xét: - “Lán Nà Nưa nằm kín đáo dưới các tán lá cây rậm rạp, đảm bảo bí mật và đáp ứng được các yêu cầu của Bác đề ra: gần nước, gần dân, xa Quốc lộ, thuận đường tiến, tiện đường thoái”. Tại lán Nà Nưa, Bác Hồ và Trung ương Đảng đã chớp thời cơ thuận lợi: Ngày 08/5/1945 phát xít Đức, tiếp theo ngày 14/8/1945 phát xít Nhật đã tuyên bố đầu hàng vô điều kiện Liên Xô và phe Đồng Minh. Ngày 13/8/1945, Bác chỉ thị thành lập Ủy ban khởi nghĩa và ra lệnh khởi nghĩa toàn quốc. Ngày 14 và 15/8/1945, Bác chỉ đạo Đại hội Quốc dân họp ở đình Tân Trào, nhất trí tán thành chủ trương Tổng khởi nghĩa của Đảng; quy định Quốc kỳ là lá cờ đỏ ở giữa có ngôi sao vàng 5 cánh và Quốc ca là bài hát “Tiến quân ca” của nhạc sĩ Văn Cao; cử ra Ủy ban dân tộc giải phóng Việt Nam (tức Chính phủ lâm thời). Đồng thời Bác chỉ thị thành lập Bộ Tư lệnh giải phóng quân Việt Nam; Ủy ban khởi nghĩa toàn quốc ra bản Quân lệnh số 1, hạ lệnh tổng khởi nghĩa trên toàn quốc. Ngoài ra, còn nhiều sự kiện lịch sử trọng đại nữa của đất nước và dân tộc đã liên tiếp diễn ra trong những ngày này. Trong bối cảnh tình hình nhân dân ta đang gặp muôn vàn khó khăn, phức tạp. Bọn phát xít Nhật tuy đã bị thất bại nặng nề trước Hồng quân Liên Xô và phe đồng minh, nhưng chúng vẫn vô cùng hiếu chiến trên chiến trường Đông Dương và có âm mưu tiêu diệt phong trào cách mạng Việt Nam. Từ cuối tháng 5/1945, chúng đã 3 lần xua quân tiến công bao vây chiến khu Tân Trào. Bác Hồ đã chỉ thị và động viên các đơn vị giải phóng quân và lực lượng du kích địa phương: - “Quân Nhật không thể vào được khu căn cứ này, nếu ta quyết tâm và biết cách tổ chức chiến đấu”. Chấp hành chỉ thị của Bác, quân và dân chiến khu Tân Trào, phối hợp với các địa phương liền kề, dựa vào địa thế núi rừng hiểm trở, tổ chức các trận đánh với chiến thuật du kích mai phục, chặn đánh, đã tiêu hao, tiêu diệt nhiều sinh lực địch, đẩy lui chúng về nơi xuất phát, bảo vệ vững chắc và an toàn “Chiến khu cách mạng”, “Thủ đô giải phóng”. Giữa những ngày tình hình đất nước trong bối cảnh như nước sôi lửa bỏng, một mất, một còn, thì tại lán Nà Nưa, Bác Hồ không may bị một trận ốm rất nặng, có nguy cơ ảnh hưởng đến những quyết sách chiến lược cách mạng. Do tình trạng sức khỏe của Bác lâu nay vốn không được tốt, bởi vì qua bao năm phải chịu tù đày, giam cầm trong ngục tù của đế quốc. Khi Bác trở về nước, thời gian đầu ở hang Pắc Pó (Cao Bằng) vô cùng khó khăn gian khổ, thiếu ăn, thiếu mặc, bị sốt rét rừng. Những ngày ở Tân Trào, Bác lại phải làm việc liên tục, căng thẳng, ít được nghỉ ngơi, ăn uống vẫn kham khổ, toàn cơm độn với măng rừng. Vì vậy, đã dẫn đến tình trạng sức khỏe của Bác lúc này bị suy kiệt, sốt cao miên man, lúc tỉnh, lúc mê, mà lại không có thầy thuốc và thuốc chữa trị bệnh. Lúc đó, đồng chí Võ Nguyên Giáp đang ở thôn Tân Lập, hàng ngày lên lán Nà Nưa báo cáo tình hình công việc và xin chỉ thị của Bác. Hôm đó, đồng chí Võ Nguyên Giáp lên đến nơi Bác ở, thấy Người đang lên cơn sốt rất cao, nằm im lặng, quay mặt vào phía trong vách lán, nên đồng chí đã xin phép được ở lại để chăm sóc Bác. Đến khi tỉnh lại, Bác đã căn dặn đồng chí Võ Nguyên Giáp: - “Lúc này, thời cơ thuận lợi đã tới, dù hy sinh tới đâu, dù phải đốt cháy cả dãy Trường Sơn cũng phải kiên quyết giành cho được độc lập”. Thế rồi, Bác lại thiếp đi. Lúc khác tỉnh lại, Người tiếp tục căn dặn: - “Lúc nào cũng phải chú trọng xây dựng chi bộ, bồi dưỡng cán bộ, đảng viên và phần tử trung kiên. Trong chiến tranh du kích, lúc phong trào lên ta phải hết sức phát triển, vừa phát triển vừa chú trọng xây dựng căn cứ cho thật vững chắc, để đề phòng lúc khó khăn mới có thể đứng chân được”. Đồng chí Võ Nguyên Giáp vô cùng xúc động, hứa với Bác xin ghi lòng tạc dạ những lời dạy bất hủ như kim chỉ nam cho phong trào cách mạng của Người. Hôm sau, đồng chí đã viết ngay một lá thư hỏa tốc thông báo tình hình sức khỏe quá yếu của Bác Hồ cho các đồng chí Trung ương biết, để lo việc cấp bách tìm thầy thuốc tới chữa bệnh cho Bác. Rất may mắn, nhờ được sự giúp đỡ tận tình của đồng bào Tân Trào, đã mời được một cụ thầy lang dân tộc Tày ở xa về lán Nà Nưa kịp thời khám chữa bệnh cho Người. Lúc đó, vì công tác đảm bảo bí mật và an toàn cho Bác, nên đồng chí Võ Nguyên Giáp chỉ giới thiệu với thầy lang: Người đang bị bệnh là một cán bộ Việt Minh. Bắt mạch cho Bác Hồ xong, thầy lang nhìn vào đôi mắt sáng long lanh của Người, nhận thấy vẫn toát lên một sức sống mãnh liệt, thể hiện tinh thần, ý chí nghị lực của một người phi thường. Thầy lang liền nở nụ cười tươi, giọng nói hiền hậu, chân tình: - “Ồ! Cái người bệnh này không thể chết được đâu mà sợ. Mình đi lấy thuốc về cho uống là sẽ khỏi bệnh thôi mà”. Nói xong, thầy lang liền đi vào rừng, lát sau quay về, mang theo một loại củ rừng, đem đốt cháy thành than, nghiền thành bột rồi hòa với cháo loãng và mời Bác Hồ uống thuốc. Chỉ vài lần uống thuốc như vậy, bệnh tình của Bác đã thuyên chuyển, khỏi dần và gượng dậy tiếp tục làm việc như lúc bình thường. Khi cách mạng giành thắng lợi, các đồng chí Trung ương đã nhớ đến công ơn của thầy lang ấy, cử người đi tìm kiếm, để Bác Hồ gặp mặt và nói lời cảm ơn. Nhưng từ ấy đến nay vẫn chưa tìm kiếm được, vì thầy lang ấy chắc hẳn đã hóa thân vào tất cả tình cảm và tấm lòng của đồng bào dân tộc thiểu số vùng núi rừng Việt Bắc giành cho Bác Hồ kính yêu và Đảng quang vinh.

          Nhờ sức khỏe của Bác Hồ dần được hồi phục, Người đã kịp thời cho ý kiến chỉ đạo những hội nghị quan trọng có liên quan đến vận nước và dân tộc. Mà có lúc Người phải tạm thời vắng mặt vì lý do sức khỏe không cho phép. Nhất là sự kiện sáng ngày 17/8/1945, đến lúc Ủy ban dân tộc giải phóng ra mắt Quốc dân Đại hội và làm lễ tuyên thệ trước Quốc dân, đồng bào. Hôm đó, trời mưa rào, khiến đường rừng chiến khu lầy lội, khó đi. Từ lán Nà Nưa, Bác xắn cao ống quần, đi chân đất, tay chống gậy, vượt đường rừng trơn trượt, vẫn quyết tâm đến dự với Quốc dân Đại hội. Gần đến đình Tân Trào, Bác còn cẩn thận xuống suối rửa chân cho sạch hết bùn đất, sửa sang lại quần áo chỉnh tề, rồi mới bước vào giơ tay vẫy chào 60 đại biểu dự Đại hội đang ngóng trông và vui mừng chào đón Người. Thật bất ngờ, Bác Hồ mời các vị đại biểu trong Ủy ban dân tộc giải phóng ra đứng trước cửa đình Tân Trào, rồi Bác đứng lên một hòn đá tảng màu trắng hình tròn, to bằng chiếc mâm nhôm, mọc tự nhiên, nhô lên cách mặt đất khoảng 10cm. Người lấy trong túi áo ra một tờ giấy có chữ đánh máy, ngước mắt lên nhìn trời cao xanh lồng lộng và dãy núi Hồng trập trùng hùng vĩ, trịnh trọng đọc lời tuyên thệ: - “Chúng tôi là những người được Quốc dân Đại hội bầu vào Ủy ban dân tộc giải phóng để lãnh đạo cuộc cách mạng của nhân dân ta. Trước lá cờ thiêng liêng của Tổ quốc, chúng tôi nguyện kiên quyết lãnh đạo nhân dân tiến lên, ra sức phấn đấu chống quân thù, giành độc lập cho Tổ quốc. Dù hy sinh đến giọt máu cuối cùng quyết không lùi bước. Xin thề! Xin thề!”. Giọng Bác trang nghiêm, hùng hồn, lời thề tuy ngắn gọn mà vẫn đầy đủ và xúc tích, thể hiện khí phách kiên cường, bất khuất của dân tộc Việt Nam anh hùng, vang vọng đất trời, non sông nước Việt, thấm sâu vào hàng triệu triệu con tim khối óc của đồng bào cả nước, suốt từ Bắc tới Nam đang vùng lên đấu tranh nhằm thoát khỏi ách nô lệ lầm than, vươn tới một tương lai tươi sáng. Từ đây, dưới lá cờ vinh quang của Đảng và tư tưởng Chủ tịch Hồ Chí Minh vĩ đại, nhân dân ta luôn đoàn kết, đồng lòng, tạo thành sức mạnh tinh thần dân tộc vô địch, đã làm nên chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu ngày 07/5/1954, Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử toàn thắng ngày 30/4/1975, các cuộc chiến tranh bảo vệ vững chắc biên giới Tây Nam và biên giới phía Bắc Tổ quốc năm 1979.

         Ngày nay, trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, nhân dân ta vẫn tuyệt đối trung thành và lấy Tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh làm kim chỉ nam vững bước trên con đường của Đảng đã chỉ ra, nhằm thực hiện thắng lợi trọn vẹn điều mong muốn cuối cùng của Người trong Bản di chúc thiêng liêng: - “Toàn Đảng, toàn dân ta đoàn kết phấn đấu xây dựng một nước Việt Nam hòa bình, thống nhất, độc lập, dân chủ và giàu mạnh, góp phần xứng đáng vào sự nghiệp cách mạng thế giới”.

          Mỗi lần tìm hiểu thêm về thân thế, cuộc đời và sự nghiệp cách mạng cao cả của Chủ tịch Hồ Chí Minh vĩ đại, tôi càng thêm kính yêu và biết ơn vô hạn, tự hào được là lớp con cháu đang kế tục xứng đáng sự nghiệp và hoài bão lớn lao của Người.     

                                           B.N.Q


HỌC TẬP VÀ LÀM THEO TẤM GƯƠNG ĐẠO ĐỨC HỒ CHÍ MINH

Học tập Bác qua bài thơ “Nghe tiếng giã gạo” - trong tập thơ “Nhật ký trong tù”
Vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh trong công tác bồi dưỡng đạo đức nhà giáo hiện nay
Đảng bộ và nhân dân các dân tộc tỉnh Phú Thọ làm theo lời Bác!
Nghệ sĩ nhiếp ảnh Phan Đinh: Gia tài lớn nhất đời tôi là những tấm ảnh Bác Hồ
Tạp chí Văn nghệ Đất Tổ với cuộc vận động học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh
Trường Tiểu học thị trấn Thanh Ba học tập và làm theo gương Bác
50 năm thực hiện Di chúc của Chủ tịch Hồ Chí Minh: Nghĩ về 5 lời thề
Bí thư Đoàn năng động
Tuổi trẻ huyện Lâm Thao học tập và làm theo lời Bác
HỘI THẢO VỀ TÁC PHẨM “ĐỜI SỐNG MỚI” CỦA CHỦ TỊCH HỒ CHÍ MINH
Văn nghệ sỹ Phú Thọ với Chủ tịch HỒ CHÍ MINH
HÌNH ẢNH NGƯỜI CỘNG SẢN TRONG TÔI
HỌC BÁC VỀ TINH THẦN TRÁCH NHIỆM
LÀM THEO LỜI BÁC "DĨ CÔNG VI THƯỢNG"
TÂM LÒNG CỦA BÁC HỒ VỚI PHỤ NỮ VIỆT NAM
Tư tưởng Hồ Chí Minh về phong cách nêu gương
Nêu gương
Tiên tri của Bác
Một vài suy nghĩ về quan điểm thế giới quan Hồ Chí Minh
Cán bộ, đảng viên phải gương mẫu rèn luyện, học tập và làm theo tấm gương đạo đức Bác Hồ
Xây dựng và chỉnh đốn Đảng dưới ánh sáng Tư tưởng Hồ Chí Minh
Xây dựng và chỉnh đốn Đảng dưới ánh sáng Tư tưởng Hồ Chí Minh
Triển lãm Thư pháp thơ chữ Hán của Chủ tịch Hồ Chí Minh
Kỷ niệm 123 năm ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/1890 - 19/5/2013) Có một nền giáo dục thân dân
Bác Hồ với bảo tồn, tôn tạo phát huy di tích Đền Hùng
HỒI ỨC NHỮNG LẦN ĐƯỢC GẶP BÁC HỒ
CÓ MỘT SỰ THẬT ĐÁNG SUY NGHĨ
HÌNH ẢNH BẬC HIỀN TRIẾT HỒ CHÍ MINH QUA THƠ CHẾ LAN VIÊN
QUÁN TRIỆT NGHỊ QUYẾT TRUNG ƯƠNG IV, ĐẠI HỘI LẦN THỨ XI CỦA ĐẢNG
CHÌA KHÓA MỌI THÀNH CÔNG
KỶ NIỆM 23 NĂM NGÀY THÀNH LẬP HỘI CỰU CHIẾN BINH VIỆT NAM (6/12/1989 - 6/12/2012)
LỜI BÁC ĐẾN HÔM NAY VẪN CHƯA HỀ CŨ
NHỮNG ĐẶC TRƯNG PHẨM CHẤT VỀ GIÁ TRỊ NHÂN VĂN TRONG SÁNG TÁC CỦA HỒ CHÍ MINH
NGHỊ QUYẾT CỦA Ý ĐẢNG, LÒNG DÂN
HỌC TẬP NGHỊ QUYẾT TW 4 NHỚ LỜI BÁC DẠY - ĐOÀN HẢI HƯNG
Nét nổi bật của Chủ tịch Hồ Chí Minh là rất coi trọng phẩm chất con người - Bùi công bính
GIỮ LẤY ĐỨC TIN - Lê Phan Nghị
SÁNG THÊM NHỮNG CHI TIẾT VỀ BÁC HỒ QUA CÁI NHÌN CỦA CÁC NHÀ VĂN

TẠP CHÍ VĂN HỌC

Năm 2017
Năm 2014
Năm 2007
Năm 2009
Năm 2013
Năm 2012
Năm 2011
Năm 2010
Năm 2008

QUẢNG CÁO

















THÔNG BÁO

THỂ LỆ CUỘC THI THƠ, NHẠC Chủ đề: “Biển, đảo Việt Nam”

Thông tin liên hệ:
Tạp chí Văn nghệ Đất tổ - 160 Phố Lê Quý Đôn - Phường Gia Cẩm - TP Việt Trì - Tỉnh Phú Thọ
Điện thoại: 0210. 3816945 - 3811984
Email: tapchivannghedatto@gmail.com
Bản quyền thuộc về Tạp chí Văn nghệ Đất tổ
Ghi rõ nguồn khi phát hành lại thông tin từ Website này.