NỘI DUNG CHI TIẾT
CHUYỆN KHAO THỌ CỦA ÔNG LÃO NHÂN
3/12/2013

 


(chèo một màn)

Nguyễn Bình Ngạn

NHÂN VẬT:

Ông lão Nhân: Lên lão bảy mươi

Bà Mọ: Vợ lão Nhân

Người con trai cả: Cán bộ cấp cao

                                  (không xuất hiện)

Tốp ca nam nữ: Hát phụ họa - hậu trường

(Chuyện xảy ra tại nhà ông lão Nhân vào buổi sáng một ngày giáp tết)

Tiếng hát hậu trường (Điệu xẩm xoan)

- Tết đến xuân sang

Nắng mai tươi hồng

Đồng xanh, mây trắng

Khắp vùng quê ta

Ríu ran chim hót

Nhà nhà yên vui

Tiếng hát ngân vang

Làng quê rộn rã tiếng cười...

MÀN MỞ

(Lão Nhân từ ngoài ngõ vào nhà vẻ hân hoan vừa đi vừa hát)

Lão Nhân: (Sắp ngắn)

Ngày xưa đã có mấy ai

Bảy mươi mà vẫn dẻo dai như bây giờ!

- Bà Mọ ở nhà đấy chứ?

Bà Mọ: (Hớt hải chạy ra)

- Vâng vâng! Ông về rồi đó hử?

Lão Nhân: - Ờ... ờ...  - Này này! Vui lắm bà ơi!

Sáng nay cánh tuổi chẵn chúng tôi từ bảy, tám, chín, rồi cả mười mươi... được mời ra trụ sở UBND nghe lãnh đạo địa phương mừng thọ.

Đồng chí bí thư ân cần nhắc nhở:

Chúc các cụ sống khỏe, sống lâu làm chỗ dựa cho cháu con

(Hát sử)

Bên gốc tre già ấm bụi măng non

Cho mọc thẳng vươn cao, tươi cành chắc rễ

- Thay mặt các cụ tôi ngâm mấy câu thơ để đáp lời, cho phải lễ

Bà Mọ: - Chắc ông lại ngâm cái bài Mừng xuân hay mừng thọ chứ gì?

Lão Nhân: - Không không! Tôi mới sáng tác ra bài lão giả chả an chi

Tôi ngâm lại cho bà nghe nhá!

(Nảy Kiều)

Ngày xưa lão giả an chi

Ngày nay lão sống phải vì cháu con

Không còn lội suối, chèo non

Thì làm trụ cột cho cháu con cậy nhờ

Bà Mọ: - Hay hay! Thế mà hay đấy ông nhỉ?

Quả thật! Mấy năm gần đây ở tại khu nhà

Phong trào của các cụ tuổi già thật vui

Lây cho con trẻ, lây sang cả phái nữ chúng tôi

Lão Nhân: - Ờ... ờ... tưởng lây ếch lây ương thì phải tránh thôi

Chứ... lây vui, lây khỏe thì tôi muốn lây cho cả , lẫn bầu

Bà Mọ: (Đào liễu)

Sáng đẹp muôn màu

Ngày nay trai gái quê ta đội quân xung kích đi đầu

Đang cùng toàn dân xây nông thôn mới

quyết chí làm giàu trên mảnh đất quê hương

Quản gì dãi nắng, dầm sương

Lão Nhân: - Đúng vậy! Đúng vậy!

Lớp trẻ ngày nay học cao hiểu rộng

Đang dốc sức dốc lòng cho đất nước phồn vinh

Vậy cánh già chúng ta cũng phải làm cho trọn phận mình

Thế mới đáng là cây cao bóng cả

Muốn vậy, ta sống sao cho vui, cho khỏe

Uốn nắn cháu con đi đúng hướng, đúng đường

Đóng góp, tham gia vào công việc của địa phương

Tùy theo sức của mình để dựng xây làng xóm

(Hát điệu Lão say)

Ấy lão tôi đây tuy tuổi đã già

Già râu, già tóc có đâu mà già tâm!

- Cánh lão chúng tôi, cũng nhiều lúc thời gian rảnh rỗi

Quanh ấm trà trò chuyện bạn tâm giao

Rồi luyện tập dưỡng sinh những sáng, những chiều

Cho gân cốt dẻo dai, tâm hồn khoan khoái

Xem ti vi, nghe đài, đọc báo

đàm đạo văn thơ với câu lạc bộ tuổi già

Bà ạ! Những bài hát, bài thơ mình sáng tác ra

Cũng là để nhắc nhở cháu con nhớ về nguồn cội.

Bà Mọ: - Vâng... đấy là chuyện xóm, chuyện làng, chuyện ngoài xã hội

Nhưng... còn chuyện nhà ta ông định thế nào?

Lão Nhân: (Ngạc nhiên)

- Chuyện nhà ta à? Ấy là chuyện gì thế hả bà?

Bà Mọ: - Vậy ông có nhớ vừa rồi  ra xã?

Lão Nhân:  Có! Có chứ ! Tôi đã nhận quà và cả tấm bằng mừng thọ bảy mươi

Bà Mọ: (Sắp ngắn)

Đấy đấy ông ơi!

Chuyện nhà mình là đấy ông ơi!

Bao giờ ông khao thọ để mẹ con tôi lo cùng

Lão Nhân: (Suy nghĩ)

- Khao thọ à ! Bà nghĩ là phải khao à?

Bà Mọ: - Vâng! Ông ạ! Nhà ta không giầu nhưng cũng có bát ăn bát để

Tiếng con cả làm to, bố được lên lão bảy mươi

Không mở ra khao, tôi e làng nước chê cười

Ông đừng ngại! Cứ để mẹ con tôi lo liệu

Lão Nhân: (Ngập ngừng)

- Làm như vậy...

Bà Mọ: (Ngắt lời)

- Ông không phải lăn tăn, ta không sợ thiếu

Miễn sao cho vui... thì... tốn mấy cũng xong

Tôi tính... trước sau chỉ dăm bảy chục mâm

Thế là đàng hoàng, tha hồ thoải mái!

Lão Nhân: (Sửng sốt)

- Bà làm vậy, dễ còn to hơn đám cưới!?

Bà Mọ: - Cũng đến thế chứ ông!

Tôi nghĩ... mình có lời mời chắc chắn khách sẽ đông

Bởi có quí, có yêu người ta mới đến

... từ trước  tới nay việc nào nhà ta ông cũng hô hào tiết kiệm

Lại được tôi đồng tình nên con cháu chúng phải nghe

Còn việc lần này ta chẳng phải rụt rè

Ông cứ giao quyền cho mẹ con tôi giải quyết!

Lão Nhân: (Thấy người ran lên, máu nóng đã bốc hỏa nhưng cố kiềm chế để thăm dò ý  của bà Mọ, lão trấn tĩnh đến gần bà Mọ)

- Vậy kế hoạch bà định thế nào thì cũng phải cho tôi biết!

Bà Mọ: (Vẻ phấn khởi)

- Thế này ông nhá! Tôi định mời nội, ngoại đôi bên là phải từ bậc ông bà xuống đến hàng cháu chắt

Bà con xóm giềng láng lá gần xa

- Các hội của ông - của tôi - của các con, các cháu trong nhà

- Các thế hệ thông gia

- Các đoàn thể chính quyền từ khu lên xã

Rồi lại còn các đoàn khách lạ

Từ tỉnh, từ trung ương chắc sẽ có người về

Ta phải làm cho rạng rỡ mặt nhà quê

Thế mới gọi là nông thôn đổi mới

Lão Nhân: (Một mình)

Quái lạ! Bà Mọ hôm nay sao lại giở trò rắc rối

Vốn là người chắt chiu, tần tiện bấy nay

Thế mà hôm nay lại dám vung tay

Tôi phải tìm hiểu cho ra sự thể

(Với bà Mọ, giọng vui vẻ)

- Này này bà ơi! Số khách bà định mời đông như thế

Vậy ta bố trí nơi ăn, chốn nghỉ thế nào?

Bà Mọ: - Ông ạ! Tôi định phá mấy luống rau cho vườn rộng tới bờ ao

Để dựng rạp, căng phông, kê mười dãy bàn tha hồ mà rộng rãi

Ta đón dàn nhạc ở huyện về cho con trẻ hát ca thoải mái

Rồi chụp ảnh, quay phim thâu vào đĩa băng hình

Nghe có vẻ rùm beng! Ông nhỉ? Nhưng có thấm vào đâu với mấy ông bên xóm Khống, xóm Đình

Họ còn đón cả nhạc từ Hà Nội về nhảy múa sập xình thâu đêm suốt sáng

Lão Nhân: - Vậy còn các món ăn?

Bà Mọ: (Nhanh nhảu)

- Lại quá ư đơn giản

Ới một câu là có đủ tại nhà

Ông cứ yên tâm (nói nhỏ) tôi đã có chuyên gia

Chỉ cần ông khỏe để đón khách vào nhà mà cụng... cụng chén

Lão Nhân: (Nhăn mặt)

Bà ơi! Cả một đời bà thu va đắp vén

Cóp nhặt từng xu để gây dựng gia đình

Mà sao hôm nay bà thay đổi quá chừng

Tôi không hiểu nổi vì sao... rất chi là lạ!?

Bà Mọ: (Hát con nhện giăng mùng)

Ông ơi! Gian khổ đã qua rồi

Bao năm trồng cây mong ngày hái quả

Đón đợi niềm vui

Bõ công bao năm vất vả

Tới nay con đã trưởng thành

Nhớ công cha mẹ sinh thành

Nào tôi đâu có hám lợi với hám danh

Vợ con ý nguyện tâm thành

Mừng ông hạnh phúc mãi tươi xanh

Lão Nhân: (Bắt đầu phản ứng, giọng gay gắt)

- Không! Không thể được

Chỉ vì thế mà để cho vợ con phải mang công mắc nợ

Thì vui sướng cái nỗi gì để tôi nhắm mắt làm ngơ

Theo ý tôi ta cũng tổ chức cuộc mừng, nhưng mừng cho nhau bằng câu hát, lời thơ

Đâu phải mâm cao cỗ đầy mới là tình là nghĩa

Về phần ăn uống bà cứ lo cho dăm mâm cỗ

Bà Mọ: (Bĩu môi)

Dăm mâm cỗ! Có mà chả bõ!

Làm như ông thì ai đến? Ai đừng?

Lão Nhân: - Nhưng theo kế hoạch của bà thì bao nhiêu tiền của cho xong?

Bà Mọ: (Quả quyết) - Tôi sẽ có! Ông ơi! Tôi khác có!

Lão Nhân: - Này này! Bà đừng tưởng là tôi không biết rõ

Các khoản chi tiêu mua bán của bà

Tôi đã không có lương hưu! Chỉ có khoản phụ cấp thương binh

Đủ để mua mắm muối, tương cà

May mà còn được cái vườn rau và chăn nuôi đàn lợn, đàn gà

Chứ không thì lấy đâu ra để tháng nào cũng phải dăm bảy cái phong bì  đi uống rượu

Bà Mọ: - Thì tôi đã xin ông! Để việc này cho mẹ con tôi lo liệu

Ông nghĩ ngợi làm chi cho nó nhọc lòng!

Lão Nhân: (Giọng kiên quyết, dứt khoát)

- Không! Tôi nói không là không

Dù nhà này có tiền triệu, tiền trăm

Ta cũng không làm trái với quy ước của làng văn hóa

Bà Mọ: - Ối dào! Tôi thấy khối người mang danh cán bộ, đảng viên,

Làm ông này, bà nọ.

Họ vẫn cứ ngang nhiên phá bỏ những qui ước của làng

Huống hồ nhà ta đã có việc gì mà ông cho phép mở mang

Nay có điều kiện tôi muốn làm cho đàng hoàng đôi chút!

Lão Nhân: - Không được! Ta phải học cái lẽ hay, điều tốt

Kể chi đến những kẻ đang lợi dụng chức quyền

Nhũng nhiễu với dân hốt được lắm bạc nhiều tiền

Họ tung ra để mua danh, mua tiếng

Cũng vì thế mà Đảng mới ra nghị quyết là phải khẩn trương chỉnh đốn

Thôi thôi, việc khao thọ cho tôi bà không việc gì phải so đo tính đếm

Cứ thực hiện như ý tôi là đã tốt rồi!

Chả phải bàn nhiều thêm rắc rối lôi thôi!

Thế nhá, bà cứ làm như lời tôi nói

Bà Mọ: (Với khán giả)

- Nói chuyện với ông này có mà đến tối

Chi cho bằng ta cứ nói toạc ra

Tiền này nghĩa mẹ, công cha

Có chi gian dối đâu mà mình lo!

(Bà mọ vào nhà trong lấy ra một gói tiền lớn dúi vào tay lão Nhân)

(Hát sắp chợt)

Ông ơi! Đâu phải là mơ

Tiền nay đã có nó đang chờ ông đây!

Lão Nhân: (Cầm gối tiền vẻ hốt hoảng)

- Trời ơi! Sao lắm thế này

Tại sao? Tại sao? Bà lại có ngay trong nhà???

Bà Mọ: (Thủng thẳng)

(Hát ru xuân)

Lộc của tuổi già

Ông ơi! Lộc đã về nhà

Giờ ta đã có tới ba mươi triệu đồng

Ông có hay không?

Là của vợ công chồng, chứ đấy ông!

Giờ ông chắc đã yên lòng!

Lão Nhân: - Bà bảo tôi yên lòng à?

Không! Tôi chỉ yên lòng khi biết được nguồn gốc cái mà mình đang có

Chứ đâu thấy nhiều tiền mà đã là vui

Đồng tiền thời nay nó gai góc lắm bà ơi!

Không khéo cả một đời mang công mắc nợ

Bà Mọ: - Tôi có đi vay đâu mà ông phải sợ

Ông không nhận thì tôi gửi trả

Chứ có gì đâu mà ông phải bực mình

(Sắp ngắn)

Cớ sao ông lại bực mình

Nào tôi có tội có tình gì đâu!

Lão Nhân: (Đấu dịu - Hát điệu “sắp mưa ngâu”)

Tôi muốn biết nông sâu

Tôi có bực chi đâu!

Tôi muốn nghe tường tận trước sau

Tiền này nó ở từ đâu nó về

Bà Mọ: (Ôn tồn)

Được rồi! Được rồi để tôi nói ông nghe

Sáng nay có anh cán bộ tìm về nhà ta

Đưa gói tiền này và bảo: Vợ chồng anh Cả            có quà

Gửi về trước để bố mẹ lo ngày khao thọ

Lão Nhân: (Phá lên cười)

Đúng rôi! Đúng rồi bà ạ!

Bà Mọ: (Mừng rỡ)

Đúng rồi hả ông?

Lão Nhân: Ờ ờ... đúng rồi! Đúng thật rồi!

Bà Mọ: - Vậy để tôi lo tiêp công việc cho xong?

Lão Nhân: (dằn giọng)

Không! Tôi nói đúng là đúng không phải tiền của vợ chồng nhà nó

Bà Mọ: (Ngạc nhiên)

Ông nói gì sao tôi thấy lạ

Một đống tiền dễ thiên hạ  họ đem cho?

Lão Nhân: Bà ơi! Sông sâu còn có người dò

Lòng người ai đếm, ai đo được nào!?

Bà Mọ: (Sốt ruột)

Ông nói thế là nghĩa làm sao?!

Lão Nhân: - Nó là thế này bà ạ

Số tiền này không phải là của vợ chồng                   anh Cả

Vì sáng nay nó mới gọi điện về

Bà Mọ: - Thế nó nói ra làm sao?

Lão Nhân: - Nó bảo: Biết năm nay bố lên lão bảy mươi mà chúng con đang công tác ở rất           xa quê

Nên chẳng có gì gửi về mừng bố!

Con đã nhờ chú Hai lo cho dăm mâm cỗ

Làm bữa liên hoan để con cháu quây quần

Còn việc tổ chức cuộc mừng ta cứ làm theo quy ước của dân

Đừng dở mở rùm beng, chớ bày trò ăn uống

Bà Mọ: - Nó bảo thế hả ông?

Lão Nhân: - Nó còn dặn: Nếu bạn bè ở cơ quan con có đến

Bố lưu ý giúp con: chớ có nhận phong bì

Bố ơi! Hòn đất họ ném đi, ta phải nghĩ tới hòn trì...

Tế nhị lắm... chắc điều này thì bố  rõ!

- Đấy! Bà thấy không? Cái khoản tiền này nguyên nhân là ở đó...

Anh cán bộ sáng nay chắc là một viên quan thuộc hạ

Muốn lấy lòng thủ trưởng mong tiến chức, thăng ngôi

Biết thóp năm nay bố đẻ cấp trên lên lão bảy mươi

Nên nghĩ ra cách đút lót bằng con đường gián tiếp

- Ghê thật! Ghê thật!

Bà Mọ: - Lại có chuyện ấy cơ à!?

Lão Nhân: - Ừ! Thì bà bảo: Thời buổi bây giờ có đâu như trước

Bán chức, mua quan mà họ coi như việc bình thường

Nó xảo trá, tinh vi, mánh khóe đủ đường

Không tỉnh táo có khi vào cạm bẫy!

Bà Mọ: - Trờ ơi! Những chuyện ấy làm sao mà tôi thấy!

(Đến gần lão Nhân vẻ hối hận)

 Ông ơi! Vậy ông định thế nào với những đồng tiền ấy?

Lão Nhân: (Tủm tỉm cười)

Thì tôi lại làm theo ý bà đem sửa cỗ để khao

Bà Mọ: (Chắp hai tay cầu khẩn)

Thôi thôi! Tôi xin ông! Tôi biết lỗi rồi nào!

Vì dốt nát, tham lam nên suýt nữa tôi chui đầu vào rọ

Lão Nhân: - Nói cho vui thôi, chứ... bà cứ để nguyên số tiền ở đó

Tôi sẽ tìm ra ngay chủ của nó là ai

Rồi đem trả cho người ta trong ngày một,           ngày hai

Và nhắc nhở họ đây cũng là bài học mới

- Còn nhận số tiền này bà đâu có lỗi

Điều đáng chê là nông nổi xét suy

Cứ thấy đồng tiền là mắt đã mờ đi

Còn định phá vỡ nội quy của làng văn hóa

Bà nên nhớ:

Bao năm trời gian nan vất vả

Phấn đấu dựng xây mới có được ngày hôm nay

Lẽ nào ta lại phủi tay...

Đấy... Cái lỗi của bà chính là chỗ đó

Bà Mọ: - Vâng vâng! Tôi đã rõ!

Ông ơi! Nay tôi đã rõ!

(Hát quá giang)

(Nói lệch)

Này chị em ơi!

Tưởng đâu làm đẹp cho chồng

Ngờ đâu tôi đi ngược ước mong bao người

Tôi chắp tay lạy bạn đừng cười

Nào tôi đâu phải là người xa hoa

Nhớ đời câu chuyện vừa qua

Ai ơi! Giữ lấy nếp nhà văn minh

Lão Nhân: Phải rồi, phải rồi

Cùng nhau ta giữ lấy nếp nhà văn minh

Thế là tình lại gặp tình

Qua đêm để ánh bình minh rạng ngời

(Lão Nhân tiến lại cầm tay bà Mọ - tình cảm )

Giờ mời bà hát cùng tôi

Khúc xẩm xoan để nối lời nghênh xuân

(Hai ông bà cùng múa hát hòa cùng tốp ca hậu trường)

(Hát điệu xẩm xoan)

... Rộn rã tiếng cười, khắp chốn làng quê

Xuân sang rộn rã tiếng cười

Mừng xuân, mừng Đảng, mừng người nông dân

Chung sức ra quân, vượt qua gian khó

Góp phần đi lên xây nông thôn mới

Vững bền dài lâu

 Cho làng xóm, quê hương ngày thêm no ấm đẹp giầu ./.

             MÀN

                                                               N.B.N


HỌC TẬP VÀ LÀM THEO TẤM GƯƠNG ĐẠO ĐỨC HỒ CHÍ MINH

HỘI THẢO VỀ TÁC PHẨM “ĐỜI SỐNG MỚI” CỦA CHỦ TỊCH HỒ CHÍ MINH
Văn nghệ sỹ Phú Thọ với Chủ tịch HỒ CHÍ MINH
HÌNH ẢNH NGƯỜI CỘNG SẢN TRONG TÔI
HỌC BÁC VỀ TINH THẦN TRÁCH NHIỆM
LÀM THEO LỜI BÁC "DĨ CÔNG VI THƯỢNG"
TÂM LÒNG CỦA BÁC HỒ VỚI PHỤ NỮ VIỆT NAM
Tư tưởng Hồ Chí Minh về phong cách nêu gương
Nêu gương
Tiên tri của Bác
Một vài suy nghĩ về quan điểm thế giới quan Hồ Chí Minh
Cán bộ, đảng viên phải gương mẫu rèn luyện, học tập và làm theo tấm gương đạo đức Bác Hồ
Xây dựng và chỉnh đốn Đảng dưới ánh sáng Tư tưởng Hồ Chí Minh
Xây dựng và chỉnh đốn Đảng dưới ánh sáng Tư tưởng Hồ Chí Minh
Triển lãm Thư pháp thơ chữ Hán của Chủ tịch Hồ Chí Minh
Kỷ niệm 123 năm ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/1890 - 19/5/2013) Có một nền giáo dục thân dân
Bác Hồ với bảo tồn, tôn tạo phát huy di tích Đền Hùng
HỒI ỨC NHỮNG LẦN ĐƯỢC GẶP BÁC HỒ
CÓ MỘT SỰ THẬT ĐÁNG SUY NGHĨ
HÌNH ẢNH BẬC HIỀN TRIẾT HỒ CHÍ MINH QUA THƠ CHẾ LAN VIÊN
QUÁN TRIỆT NGHỊ QUYẾT TRUNG ƯƠNG IV, ĐẠI HỘI LẦN THỨ XI CỦA ĐẢNG
CHÌA KHÓA MỌI THÀNH CÔNG
KỶ NIỆM 23 NĂM NGÀY THÀNH LẬP HỘI CỰU CHIẾN BINH VIỆT NAM (6/12/1989 - 6/12/2012)
LỜI BÁC ĐẾN HÔM NAY VẪN CHƯA HỀ CŨ
NHỮNG ĐẶC TRƯNG PHẨM CHẤT VỀ GIÁ TRỊ NHÂN VĂN TRONG SÁNG TÁC CỦA HỒ CHÍ MINH
NGHỊ QUYẾT CỦA Ý ĐẢNG, LÒNG DÂN
HỌC TẬP NGHỊ QUYẾT TW 4 NHỚ LỜI BÁC DẠY - ĐOÀN HẢI HƯNG
Nét nổi bật của Chủ tịch Hồ Chí Minh là rất coi trọng phẩm chất con người - Bùi công bính
GIỮ LẤY ĐỨC TIN - Lê Phan Nghị
SÁNG THÊM NHỮNG CHI TIẾT VỀ BÁC HỒ QUA CÁI NHÌN CỦA CÁC NHÀ VĂN

TẠP CHÍ VĂN HỌC

Năm 2017
Năm 2014
Năm 2007
Năm 2009
Năm 2013
Năm 2012
Năm 2011
Năm 2010
Năm 2008

QUẢNG CÁO

















THÔNG BÁO

THỂ LỆ CUỘC THI THƠ, NHẠC Chủ đề: “Biển, đảo Việt Nam”

Thông tin liên hệ:
Tạp chí Văn nghệ Đất tổ - 160 Phố Lê Quý Đôn - Phường Gia Cẩm - TP Việt Trì - Tỉnh Phú Thọ
Điện thoại: 0210. 3816945 - 3811984
Email: tapchivannghedatto@gmail.com
Bản quyền thuộc về Tạp chí Văn nghệ Đất tổ
Ghi rõ nguồn khi phát hành lại thông tin từ Website này.