NỘI DUNG CHI TIẾT
Lễ hội thờ Ngư phong tướng công Ngô Quang Bích và các nghĩa sĩ cần vương - điểm đến của du lịch về cội nguồn các dân tộc Việt Nam - Ghi chép của Vũ Kim Liên
5/22/2012
       Trong những ngày 15,16 tháng hai âm lịch, dưới sự chỉ đạo của Huyện ủy - HĐND - UBND huyện Cẩm Khê, xã Tiên Lương - nơi có căn cứ Tiên Động, vừa là cái nôi, vừa là trung tâm chỉ huy của phong trào Cần Vương chống Pháp - đã tổ chức Lễ hội thờ Ngư Phong tướng công Ngô Quang Bích và các nghĩa sĩ Cần Vương. Căn cứ Tiên Động đã được Nhà nước xếp hạng di tích cấp Quốc gia vào tháng 2/1999. Và, đây cũng là lần đầu tiên, huyện Cẩm Khê tổ chức Lễ hội thờ Ngư Phong tướng công cùng các nghĩa sĩ Cần Vương nhân dịp kỷ niệm 10 năm ngày rước tượng tướng công về thờ tại Đền thờ ngay trong khu vực căn cứ.
Nhận lời mời của họa sĩ Ngô Quang Nam – nguyên Giám đốc Sở Văn hóa Thông tin Vĩnh Phú, Chánh văn phòng Bộ Văn hóa Thông tin, hậu duệ của dòng tộc Ngô Quang, họa sĩ Đỗ Ngọc Dũng - Chủ tịch Hội Liên hiệp Văn học Nghệ thuật Phú Thọ, nhà văn Nguyễn Hữu Nhàn - trưởng Chi hội Nhà văn Việt Nam tại Phú Thọ và nhà nghiên cứu Nguyễn Xuân Đài đã tới dự Lễ hội.
Ngô Quang Bích, hiệu Ngư Phong sinh ngày 8 tháng 4 năm Nhâm Thìn (1832), người làng Trình Phố, xã An Ninh, huyện Tiền Hải, tỉnh Thái Bình. Năm 1861 đỗ Cử nhân và mở trường dạy học. Năm 1869, khoa Kỷ Tỵ ông đỗ Đình Nguyên Hoàng Giáp và lần lượt giữ các chức vụ Nội các Thừa chỉ ở kinh đô Huế, Tri phủ Diên Khánh tỉnh Khánh Hòa, Tri phủ Lâm Thao tỉnh Hưng Hóa, án sát tỉnh Bình Định, án sát tỉnh Sơn Tây, Tế tửu Quốc Tử giám tại kinh đô, Chánh sứ Sơn phòng kiêm Tuần Phủ tỉnh Hưng Hóa v.v. Năm 1883, 1884 triều đình ký hàng ước với Pháp, đưa lệnh triệt binh và triệu hồi ông về kinh đô nhậm chức nhưng ông đã kháng chỉ, trả lại ấn tín, quyết tử chiến bảo vệ thành Hưng Hóa. Giặc Pháp đưa quân viễn chinh cùng các loại vũ khí tối tân tiến đánh vào thành, thành vỡ, quân lính phá vòng vây cùng ông tiến về Tiên Động dựng cờ khởi nghĩa. Suốt 7 năm lãnh đạo cuộc kháng chiến, với cương vị lãnh tụ phong trào Cần Vương Bắc kỳ, ông đã tập hợp và đoàn kết đồng bào các dân tộc, dựa vào núi rừng, dùng lối đánh “du kích” kết hợp với lối đánh “du binh”, lại được nhiều tướng tài phò tá như Tống Duy Tân, Tán Thuật, Vũ Hữu Lợi, Bố Giáp, Đề Kiều, Đốc Ngữ, Lãnh Hoan, Đề Vân, Đề Thành, Đề Dị, Đề Mạc…làm cho quân giặc nhiều lần thất điên bát đảo. Thực dân Pháp rất lo ngại, cử các binh đoàn đi đánh dẹp không được, dụ ông ra hàng và hứa sẽ cung cấp bổng lộc nhưng ông khảng khái trả lời: “ …Rồi, nếu mà thắng, mà sống thì là nghĩa sĩ triều đình; chẳng may mà thua, mà chết thì cũng làm quỷ thiêng giết giặc…Thà chịu tội với nhất thời, quyết không để ô danh vạn thế!...”. Ông bị bạo bệnh và mất vào tháng Giêng năm 1890 tại khu căn cứ Tiên Động khi đang chuẩn bị một trận đánh lớn. Thi hài ông được mai táng trên núi Tôn Sơn, châu Yên Lập. Ba năm sau, nghĩa quân Cần Vương đã bí mật đưa hài cốt ông về táng tại Cát Trù – quê của viên tướng thân thuộc Đề Kiều. Hai năm sau đó mới chuyển về an táng tại quê nhà Thái Bình. Không chỉ là người cầm quân giỏi, Ngô Quang Bích còn là nhà khoa học, am hiểu binh thư yếu lược, yêu thích văn chương. Khi còn làm Tế Tửu (hiệu trưởng) Quốc Tử giám, ông được Vua giao duyệt pho “Việt sử Thông giám cương mục” và khi mất đi, ông để lại cho đời những áng thơ văn bất hủ được tập hợp trong “Ngư Phong thi văn tập”. Ngoài ra, ông còn có rất nhiều công lao đóng góp cho nước, cho dân như có công trị thủy, đào sông, xây cống nhằm cứu úng lụt cho dân, mở trường dạy học rèn đúc nhân tài. Với nhiều công đức lớn lao như vậy nên ngay từ lúc sinh thời, Ngô Quang Bích đã được nhân dân tôn xưng là “Họat Phật”, khi ông mất được nhân dân thờ cúng ở nhiều nơi.
Nghi thức thờ cúng Ngư Phong tướng công Ngô Quang Bích và các nghĩa sĩ Cần Vương diễn ra trang trọng, tôn nghiêm ở Đền thờ ông ngay tại căn cứ Tiên Động. Đại biểu từ các nơi, con cháu dòng tộc Ngô Quang hiện đang sinh sống trên nhiều miền đất nước cũng đổ về Tiên Lương để dâng nén hương trầm tưởng nhớ công ơn của ngài và nghĩa quân Cần Vương thuở ấy.
Họa sĩ Ngô Quang Nam với vai trò chủ nhà vừa đón tiếp, hướng dẫn khách vào Đền thắp hương vừa đưa khách tham quan khu di tích. Nhà văn Nguyễn Hữu Nhàn, họa sĩ Đỗ Ngọc Dũng nghiên cứu các tấm văn bia đặt tại khu di tích mà thán phục tài thao lược của chủ soái Ngô Quang Bích trong chiến trận cũng như những giá trị to lớn ông để lại trong các ấn phẩm văn chương của mình. Trong số đó có tấm văn bia Hội Liên hiệp Văn học Nghệ thuật cung tiến năm 2009. Trên tấm bia có khắc đôi câu thơ của Tiến sĩ Tống Duy Tân viết về tướng công Ngô Quang Bích:
 “Thanh huyên hạp địa bề tam diện
Vọng trọng kình khôn trụ nhất can…”.
Dịch nghĩa là
 “Một trụ chống trời danh vọng lớn
 Bốn bề dậy đất tiếng quân ran…”.
Hội Liên hiệp Văn học Nghệ thuật Phú Thọ đã cung tiến 6.000.000 đồng để góp phần tôn tạo, gìn giữ và bảo tồn, phát huy giá trị lịch sử cũng như giá trị văn hóa, nghệ thuật của toàn khu di tích; đóng góp một phần nhỏ sức mình cho việc mở mang các giá trị sâu sắc này đến với nhân dân cả nước, đưa khu di tích trở thành điểm đến trong chương trình “Về miền lễ hội cội nguồn các dân tộc Việt Nam” của tỉnh Phú Thọ.
Dự lễ dâng hương trong ngày lễ hội có các đoàn đại biểu là lãnh đạo Huyện ủy - HĐND - UBND các huyện Cẩm Khê, Yên Lập, Hạ Hòa và các đoàn thể quần chúng cùng đông đảo du khách thập phương. Nói chuyện với khách hành hương về viếng Ngư Phong tướng công và nghĩa quân của ngài, ông Đỗ Xuân Sinh – Phó Chủ tịch UBND huyện Cẩm Khê cho biết: Huyện đã đề nghị với Bộ Văn hóa Thể thao và Du lịch giúp xây dựng dự án đầu tư, tôn tạo và phát huy giá trị của khu di tích căn cứ Tiên Động, trong đó thiết kế, tôn tạo các địa danh thời chủ tướng Ngô Quang Bích chỉ huy đánh Pháp, bên cạnh đó là tôn tạo và xây dựng các công trình để quảng bá, giới thiệu về thân thế, sự nghiệp của ông với nhân dân cả nước. Tổng giá trị của dự án là gần 10 tỷ đồng.
Ông Nguyễn Ngọc Sơn - Chủ tịch UBND xã Tiên Lương, Chủ lễ cũng đã báo cáo với du khách hành hương về dự Lễ hội về quá trình xây dựng, bảo tồn di tích đền thờ Ngô Quang Bích. Ông nói: Mặc dù đã được Nhà nước quan tâm chỉ đạo, cấp ngân sách cho việc trùng tu di tích cùng với sự đóng góp, công đức của một số tổ chức, cá nhân để xây dựng đền thờ, cột cờ, xây dựng bia đá ghi lại công lao của nhà yêu nước Ngô Quang Bích và nghĩa quân Cần Vương trong các cuộc kháng chiến, cùng một số công trình phụ trợ khác; nhưng hiện vẫn còn nhiều hạng mục công trình đang cần tiếp tục đầu tư mở rộng và nâng cấp để khu di tích xứng tầm là một căn cứ địa cách mạng, một trung tâm chỉ huy chống Pháp của phong trào Cần Vương ở Bắc kỳ thế kỷ thứ XIX. Tiên Lương nói riêng, căn cứ Tiên Động nói chung đang rất cần những tấm lòng nghĩa hiệp, hướng về cội nguồn, tri ân công đức những người có công đánh đuổi thực dân Pháp, giữ gìn ấm no, hạnh phúc cho nhân dân.
Những ngày lễ hội diễn ra vừa trang trọng phần nghi lễ, vừa tưng bừng phần hội với các trò chơi dân gian như đánh cờ người, viết chữ thư pháp về các tác phẩm của Ngư Phong và các họat động thể thao như bóng chuyền, bóng đá... Trong những ngày diễn ra Lễ hội, đoàn chèo Thái Bình – quê hương của Ngư Phong tướng công đã mang những lời ca, điệu múa mặn mòi hương biển lên biểu diễn tại quê hương rừng cọ đồi chè phục vụ đồng bào Tiên Lương, đồng bào Cẩm Khê. Hình ảnh ông quan thanh liêm Đình Nguyên Hoàng Giáp, Ngư Phong tướng công Ngô Quang Bích và các nghĩa sĩ Cần Vương còn mãi khắc sâu vào tâm khảm mỗi du khách khi về với căn cứ địa Tiên Động, với Đền thờ ông và các nghĩa quân năm nào./.
                                                            V.K.L           
 

HỌC TẬP VÀ LÀM THEO TẤM GƯƠNG ĐẠO ĐỨC HỒ CHÍ MINH

HỘI THẢO VỀ TÁC PHẨM “ĐỜI SỐNG MỚI” CỦA CHỦ TỊCH HỒ CHÍ MINH
Văn nghệ sỹ Phú Thọ với Chủ tịch HỒ CHÍ MINH
HÌNH ẢNH NGƯỜI CỘNG SẢN TRONG TÔI
HỌC BÁC VỀ TINH THẦN TRÁCH NHIỆM
LÀM THEO LỜI BÁC "DĨ CÔNG VI THƯỢNG"
TÂM LÒNG CỦA BÁC HỒ VỚI PHỤ NỮ VIỆT NAM
Tư tưởng Hồ Chí Minh về phong cách nêu gương
Nêu gương
Tiên tri của Bác
Một vài suy nghĩ về quan điểm thế giới quan Hồ Chí Minh
Cán bộ, đảng viên phải gương mẫu rèn luyện, học tập và làm theo tấm gương đạo đức Bác Hồ
Xây dựng và chỉnh đốn Đảng dưới ánh sáng Tư tưởng Hồ Chí Minh
Xây dựng và chỉnh đốn Đảng dưới ánh sáng Tư tưởng Hồ Chí Minh
Triển lãm Thư pháp thơ chữ Hán của Chủ tịch Hồ Chí Minh
Kỷ niệm 123 năm ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/1890 - 19/5/2013) Có một nền giáo dục thân dân
Bác Hồ với bảo tồn, tôn tạo phát huy di tích Đền Hùng
HỒI ỨC NHỮNG LẦN ĐƯỢC GẶP BÁC HỒ
CÓ MỘT SỰ THẬT ĐÁNG SUY NGHĨ
HÌNH ẢNH BẬC HIỀN TRIẾT HỒ CHÍ MINH QUA THƠ CHẾ LAN VIÊN
QUÁN TRIỆT NGHỊ QUYẾT TRUNG ƯƠNG IV, ĐẠI HỘI LẦN THỨ XI CỦA ĐẢNG
CHÌA KHÓA MỌI THÀNH CÔNG
KỶ NIỆM 23 NĂM NGÀY THÀNH LẬP HỘI CỰU CHIẾN BINH VIỆT NAM (6/12/1989 - 6/12/2012)
LỜI BÁC ĐẾN HÔM NAY VẪN CHƯA HỀ CŨ
NHỮNG ĐẶC TRƯNG PHẨM CHẤT VỀ GIÁ TRỊ NHÂN VĂN TRONG SÁNG TÁC CỦA HỒ CHÍ MINH
NGHỊ QUYẾT CỦA Ý ĐẢNG, LÒNG DÂN
HỌC TẬP NGHỊ QUYẾT TW 4 NHỚ LỜI BÁC DẠY - ĐOÀN HẢI HƯNG
Nét nổi bật của Chủ tịch Hồ Chí Minh là rất coi trọng phẩm chất con người - Bùi công bính
GIỮ LẤY ĐỨC TIN - Lê Phan Nghị
SÁNG THÊM NHỮNG CHI TIẾT VỀ BÁC HỒ QUA CÁI NHÌN CỦA CÁC NHÀ VĂN

TẠP CHÍ VĂN HỌC

Năm 2017
Năm 2014
Năm 2007
Năm 2009
Năm 2013
Năm 2012
Năm 2011
Năm 2010
Năm 2008

QUẢNG CÁO

















THÔNG BÁO

THỂ LỆ CUỘC THI THƠ, NHẠC Chủ đề: “Biển, đảo Việt Nam”

Thông tin liên hệ:
Tạp chí Văn nghệ Đất tổ - 160 Phố Lê Quý Đôn - Phường Gia Cẩm - TP Việt Trì - Tỉnh Phú Thọ
Điện thoại: 0210. 3816945 - 3811984
Email: tapchivannghedatto@gmail.com
Bản quyền thuộc về Tạp chí Văn nghệ Đất tổ
Ghi rõ nguồn khi phát hành lại thông tin từ Website này.