NỘI DUNG CHI TIẾT
BỐN NGÀY TRONG KỲ HỌP CỦA UNESCO - Ghi chép của Nguyễn Chí Bền
6/5/2013

 

Ngày 3 tháng12

Trở lại trụ sở của UNESCO ở số 1, rue Miollis, 75732, Paris codex 15 France để tham dự kỳ họp của ủy ban liên chính phủ theo Công ước năm 2003 của UNESCO, cùng các anh, chị ở Phú Thọ. Vẫn những thủ tục như mọi lần: làm thủ tục lấy thẻ ra vào; đặt tất cả tư trang lên bàn cho nhân viên an ninh kiểm tra, đi qua cửa an ninh. Chả hiểu sao kỳ họp này lại không được bố trí tại phòng họp chính của UNESCO như các lần trước? Có lạ với các kỳ họp của UNESCO đâu, mà tôi vẫn nôn nao, sốt ruột. Tôi tự cười mình: đã mấy lần đi thi rồi mà vẫn không hết tâm trạng của sĩ tử đi thi. Làm hồ sơ di sản phi vật thể trình UNESCO xem xét danh hiệu có khác gì làm một bài thi. Lần đầu tiên làm hồ sơ Không gian văn hóa cồng chiêng Tây Nguyên, tôi đã báo cáo với Bộ trưởng Phạm Quang Nghị: là học trò đi thi, tôi xin hứa sẽ làm hết sức mình, còn kết quả thì không dám hứa, vì người đi thi không được tự chấm bài thi của mình. Tôi biết, khi ấy Bộ trưởng Phạm Quang Nghị không hài lòng lắm, nhưng càng ngẫm, qua mấy hồ sơ: Dân ca quan họ Bắc Ninh, Hội Gióng ở đền Phù Đổng và đền Sóc và lần này, tôi càng tin rằng mình là học trò đi thi.

Nhớ lại lần họp ở Abu Dhabi, thủ đô của Tiểu vương quốc ả Rập thống nhất, để xét hồ sơ Dân ca quan họ Bắc Ninh, tôi bước vào hội trường sang trọng của nước chủ nhà giàu có mà hồi hộp lo sợ, nhỡ trục trặc thì…? Bởi, khi về Bắc Ninh họp bàn về hồ sơ này, anh Nguyễn Thế Thảo, khi ấy là Chủ tịch tỉnh bảo: trên hai vai ông là chuyện quốc gia và quê hương đấy. Nghĩ mà lo và sợ! Lần họp ở Nairôbi, Thủ đô Cộng hòa Kenya cũng lại hồi hộp, lo lắng không kém. Tôi vẫn nhớ lời “dọa” của người thủ trưởng cũ, anh Phạm Quang Nghị, nay là ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy Hà Nội: Năm 2010 là năm Đại lễ, kỷ niệm 1000 năm tuổi của Thăng Long- Hà Nội. Ba di sản trình UNESCO, trong đó có Hội Gióng được làm hồ sơ để đệ trình UNESCO vinh danh, mà không được cái nào thì gay go đấy! Tay bắt mặt mừng với các bạn bè nước ngoài, và tôi hiểu, các vị ấy cũng như mình thôi, cũng đang phập phồng chờ đợi sự phán quyết của các vị trong ủy ban liên chính phủ như mình, với hồ sơ về di sản phi vật thể của quốc gia mà mình chịu trách nhiệm.

Ngày 4 tháng 12

Chưa phải là ngày xét các di sản văn hóa phi vật thể để đưa vào danh sách các di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại, tôi đến trụ sở của Phái đoàn đại diện của Việt Nam tại UNESCO ở 2, Rue Le Verrier, 75006, Paris để gặp Đại sứ Dương Văn Quảng. Là một PGS, TS ở ngành ngoại giao, giữ trọng trách đoàn Việt Nam tại UNESCO, anh cho biết hồ sơ Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương được xếp trong 18 hồ sơ tốt nhất, còn lại là 18 hồ sơ còn phải bàn bạc, tranh luận, tất cả là 36 hồ sơ được Nhóm tư vấn gồm các nhà khoa học của 6 quốc gia lựa chọn đưa ra trình ủy ban liên chính phủ vào ngày mai. Tạm yên tâm ít nhiều, nhưng vẫn không tránh khỏi sự lo ngại. Biết đâu?

Trở về khách sạn, lướt qua các trang web, tôi giật mình trước một bài báo của một vị nhà văn tranh luận về Hùng Vương. Lời lẽ mang tính phản biện, nhưng… những điều mà ông ấy viết thì… xưa như trái đất, pha chút lầm lẫn. Ngày mai là phiên họp của UNESCO xét hồ sơ Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương rồi! Nói để làm gì nhỉ?!

Tôi nhớ lại hồi làm hồ sơ Dân ca quan họ Bắc Ninh cũng như vậy. Hồ sơ chưa gửi đi, mà có người đã đăng đàn đánh giá này nọ. Góp ý cho hồ sơ cũng tốt thôi, nhưng khổ nỗi, họ có đọc hồ sơ đâu mà phán bảo như một “chuyên gia”: hồ sơ yếu thế này, thế nọ? Hồ sơ Dân ca quan họ Bắc Ninh được gửi đi và UNESCO đánh giá hồ sơ rất tốt, và công nhận Dân ca quan họ Bắc Ninh là di sản phi vật thể đại diện của nhân loại. Khổ nỗi, lần này bài báo của nhà văn nọ xuất hiện trước ngày UNESCO họp xét có một ngày.

Ngày 5 tháng 12

10 giờ, bắt đầu xét các di sản phi vật thể của các quốc gia đệ trình để đưa vào Danh sách các di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại. Càng thêm lo lắng, vì ủy ban liên chính phủ lại không xét riêng nhóm các hồ sơ tốt nhất, mà trộn cả hai nhóm, thành ra hồ sơ Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương xếp thứ 36. Việt Nam mà! Tổ tiên đặt tên nước là Việt Nam, nên các kỳ họp của UNESCO, bao giờ hồ sơ của Việt Nam cũng đứng cuối cùng của danh sách duyệt xét.

Một kỳ họp rất nghiêm khắc! Chủ tịch điều hành kỳ họp là Bộ trưởng Văn hóa của nước Grênađa, quốc gia ở vùng biển Caribê là một nhà điều hành kỳ họp chuyên nghiệp: lịch lãm, cương quyết. Hồ sơ chưa tốt thì không vinh danh. Nhưng hồ sơ còn thảo luận thì thảo luận đến cùng. Có hồ sơ, ông Chủ tịch phải hỏi đi hỏi lại, để có thêm một phiếu ủng hộ. Phải 13/24 phiếu thuận, vị Chủ tịch mới gõ búa để kết thúc thảo luận, công nhận di sản ấy đã được vinh danh là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại. Đã 5, 6 hồ sơ bị loại!

21 giờ (giờ Paris), vẫn còn 11 hồ sơ, trong đó có hồ sơ của Việt Nam. Ông Chủ tịch thông báo để lại ngày mai. Buồn quá cả đoàn từ nhà sang cùng Đại sứ Dương Chí Dũng, đại sứ tại Cộng hòa Pháp, Đại sứ Dương Văn Quảng, Trưởng phái đoàn của Việt Nam tại UNESCO, Đại sứ Phạm Sanh Châu, đại sứ tại Bỉ và Cộng đồng châu Âu đi ăn tối mà chả ai muốn ăn. Phở Việt ở Paris ngon, mà hôm nay ăn chán phè, bia Pháp tuyệt vời mọi khi mà hôm nay quá đắng.

Một đêm mất ngủ với cả đoàn Việt Nam. Chờ đợi!? Tôi biết ở nhà còn sốt ruột hơn chúng tôi: tin nhắn, điện thoại v.v…

Ngày 6 tháng 12

12 giờ 3 phút giờ Paris (tức 18 giờ 3 phút giờ Hà Nội) bắt đầu xét hồ sơ Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương của Việt Nam. Hội trường lặng phắc, trên màn hình là những ảnh về di sản được trình chiếu với những đánh giá của Nhóm Tư vấn bằng tiếng Anh và tiếng Pháp. Không một câu hỏi chất vấn hay bình luận! 12 giờ 9 phút Paris (tức 18 giờ 9 phút giờ Hà Nội) hồ sơ Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương nhận được sự chấp thuận tuyệt đối (24/24) của các thành viên đại diện cho các quốc gia trong ủy ban liên chính phủ đồng ý vinh danh đưa vào Danh sách di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại. Tôi không còn kịp nghe tiếng gõ búa dứt khoát của ông Chủ tịch kỳ họp. Niềm vui sướng vỡ òa trong tôi, và tôi không thể kìm được những giọt nước mắt sung sướng, tự hào. Xung quanh tôi, những lá cờ đỏ sao vàng của anh chị em trong đoàn được vẫy chào cả hội trường của UNESCO. Những lời chúc mừng của bạn bè các nước. Phỏng vấn của các nhà báo. Những chặng đường gian khổ với anh, chị em trong Viện và các đồng nghiệp ở Phú Thọ làm hồ sơ đệ trình UNESCO lần lượt hiện về. Tháng 4-2010, Chính phủ chấp thuận cho làm hồ sơ Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương Nghệ thuật đờn ca tài tử ở Nam Bộ để trình UNESCO. Tháng 5-2010, Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch giao nhiệm vụ cho Viện (Chao ôi, lại trọng trách giám đốc dự án xây dựng hồ sơ đặt lên vai). Tháng 3-2011, nộp hồ sơ cho UNESCO ở Paris. Tôi nhớ tấm ảnh của anh bạn đồng nghiệp cùng cả nhóm đi điền dã còng lưng đẩy ô tô vì gặp đường lầy và giọt nước mắt của một nữ nghiên cứu viên khi đang đi điền dã thì ở nhà, người cha thân yêu qua đời. Nghiệp làm hồ sơ di sản phi vật thể trình UNESCO lắm nỗi nhọc nhằn.

Ra ngoài cửa phòng họp, thời tiết Paris lạnh căm căm. Thế mà cả đoàn Việt Nam: anh Mạc, chị Hải, ba vị đại sứ Dương Chí Dũng, Dương Văn Quảng và Phạm Sanh Châu v.v… trên gương mặt ai nấy rạng rỡ niềm vui, và kéo nhau ra sân cỏ chụp ảnh. Phía xa xa, trời bỗng nhiên xanh và hình tháp Eiffel trên nền trời rõ mồn một, tôi có cảm giác các vị Hùng Vương trên cao xanh đang mỉm cười hài lòng với chúng tôi, một thế hệ con dân làm tròn trách nhiệm với tổ tiên: làm mọi việc để UNESCO vinh danh di sản văn hóa của cha ông, của tổ tiên. Tôi thì tự dặn lòng: không có phúc ấm tổ tiên, không có công đức cao dày của các vị Thánh tổ sáng lập nhà nước Văn Lang huyền thoại và biết bao thế hệ người dân vùng Phú Thọ và cả nước gìn giữ trao truyền, làm sao có hôm nay. Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương đã bước ra khỏi biên giới, trở thành tài sản của nhân loại. Tôi cũng như bè bạn của tôi chỉ là “thư ký” thôi, mà được làm “thư ký” với một hồ sơ trình UNESCO như hồ sơ Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương đã sung sướng rồi! Về đến nhà, chắc phải lên Đền Hùng ngay để thắp hương trình các Thánh tổ Hùng Vương rồi.

                                 N.C.B


HỌC TẬP VÀ LÀM THEO TẤM GƯƠNG ĐẠO ĐỨC HỒ CHÍ MINH

Vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh trong công tác bồi dưỡng đạo đức nhà giáo hiện nay
Đảng bộ và nhân dân các dân tộc tỉnh Phú Thọ làm theo lời Bác!
Nghệ sĩ nhiếp ảnh Phan Đinh: Gia tài lớn nhất đời tôi là những tấm ảnh Bác Hồ
Tạp chí Văn nghệ Đất Tổ với cuộc vận động học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh
Trường Tiểu học thị trấn Thanh Ba học tập và làm theo gương Bác
50 năm thực hiện Di chúc của Chủ tịch Hồ Chí Minh: Nghĩ về 5 lời thề
Bí thư Đoàn năng động
Tuổi trẻ huyện Lâm Thao học tập và làm theo lời Bác
HỘI THẢO VỀ TÁC PHẨM “ĐỜI SỐNG MỚI” CỦA CHỦ TỊCH HỒ CHÍ MINH
Văn nghệ sỹ Phú Thọ với Chủ tịch HỒ CHÍ MINH
HÌNH ẢNH NGƯỜI CỘNG SẢN TRONG TÔI
HỌC BÁC VỀ TINH THẦN TRÁCH NHIỆM
LÀM THEO LỜI BÁC "DĨ CÔNG VI THƯỢNG"
TÂM LÒNG CỦA BÁC HỒ VỚI PHỤ NỮ VIỆT NAM
Tư tưởng Hồ Chí Minh về phong cách nêu gương
Nêu gương
Tiên tri của Bác
Một vài suy nghĩ về quan điểm thế giới quan Hồ Chí Minh
Cán bộ, đảng viên phải gương mẫu rèn luyện, học tập và làm theo tấm gương đạo đức Bác Hồ
Xây dựng và chỉnh đốn Đảng dưới ánh sáng Tư tưởng Hồ Chí Minh
Xây dựng và chỉnh đốn Đảng dưới ánh sáng Tư tưởng Hồ Chí Minh
Triển lãm Thư pháp thơ chữ Hán của Chủ tịch Hồ Chí Minh
Kỷ niệm 123 năm ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/1890 - 19/5/2013) Có một nền giáo dục thân dân
Bác Hồ với bảo tồn, tôn tạo phát huy di tích Đền Hùng
HỒI ỨC NHỮNG LẦN ĐƯỢC GẶP BÁC HỒ
CÓ MỘT SỰ THẬT ĐÁNG SUY NGHĨ
HÌNH ẢNH BẬC HIỀN TRIẾT HỒ CHÍ MINH QUA THƠ CHẾ LAN VIÊN
QUÁN TRIỆT NGHỊ QUYẾT TRUNG ƯƠNG IV, ĐẠI HỘI LẦN THỨ XI CỦA ĐẢNG
CHÌA KHÓA MỌI THÀNH CÔNG
KỶ NIỆM 23 NĂM NGÀY THÀNH LẬP HỘI CỰU CHIẾN BINH VIỆT NAM (6/12/1989 - 6/12/2012)
LỜI BÁC ĐẾN HÔM NAY VẪN CHƯA HỀ CŨ
NHỮNG ĐẶC TRƯNG PHẨM CHẤT VỀ GIÁ TRỊ NHÂN VĂN TRONG SÁNG TÁC CỦA HỒ CHÍ MINH
NGHỊ QUYẾT CỦA Ý ĐẢNG, LÒNG DÂN
HỌC TẬP NGHỊ QUYẾT TW 4 NHỚ LỜI BÁC DẠY - ĐOÀN HẢI HƯNG
Nét nổi bật của Chủ tịch Hồ Chí Minh là rất coi trọng phẩm chất con người - Bùi công bính
GIỮ LẤY ĐỨC TIN - Lê Phan Nghị
SÁNG THÊM NHỮNG CHI TIẾT VỀ BÁC HỒ QUA CÁI NHÌN CỦA CÁC NHÀ VĂN

TẠP CHÍ VĂN HỌC

Năm 2017
Năm 2014
Năm 2007
Năm 2009
Năm 2013
Năm 2012
Năm 2011
Năm 2010
Năm 2008

QUẢNG CÁO

















THÔNG BÁO

THỂ LỆ CUỘC THI THƠ, NHẠC Chủ đề: “Biển, đảo Việt Nam”

Thông tin liên hệ:
Tạp chí Văn nghệ Đất tổ - 160 Phố Lê Quý Đôn - Phường Gia Cẩm - TP Việt Trì - Tỉnh Phú Thọ
Điện thoại: 0210. 3816945 - 3811984
Email: tapchivannghedatto@gmail.com
Bản quyền thuộc về Tạp chí Văn nghệ Đất tổ
Ghi rõ nguồn khi phát hành lại thông tin từ Website này.