NỘI DUNG CHI TIẾT
CỘNG ĐỒNG TRÁCH NHIỆM ĐƯA HÁT XOAN PHÚ THỌ TRỞ THÀNH DI SẢN VĂN HÓA PHI VẬT THỂ ĐẠI DIỆN CỦA NHÂN LOẠI
12/26/2013

           Sau 2 năm được UNESCO công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể cần bảo vệ khẩn cấp của nhân loại, vấn đề gìn giữ và bảo tồn nghệ thuật hát Xoan được các cấp, các ngành, các nhà khoa học, nhà nghiên cứu và cả cộng đồng đặc biệt quan tâm.

          Gần đây nhất, Thủ tướng Chính phủ đã chính thức phê duyệt Đề án Bảo tồn và phát huy giá trị Di sản văn hóa phi vật thể cần bảo vệ khẩn cấp của nhân loại hát Xoan Phú Thọ (giai đoạn 2013-2020) nhằm tiếp tục giữ gìn, lưu truyền, phổ biến, phát huy cho thế hệ mai sau những giá trị độc đáo mang tính xã hội, nhân văn, những phong tục, tập quán tốt đẹp về hát Xoan gắn với Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương và nâng cao nhận thức, lòng tự hào trong cộng đồng trách nhiệm của các thế hệ, nhất là thế hệ trẻ trong việc bảo tồn phát huy giá trị hát Xoan để đến năm 2015 đưa hát Xoan trở thành Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại.

          Trao truyền ngọn lửa hát Xoan

          Chúng tôi về các phường Xoan An Thái, phường Xoan Thét để gặp gỡ nghệ nhân hát Xoan Nguyễn Thị Lịch và Nguyễn Ngọc Bảo những người có công rất lớn trong việc bảo tồn và truyền bá hát Xoan. Không phải tới khi di sản được công nhận, các nghệ nhân mới nghĩ đến việc truyền dạy hát Xoan cho các thế hệ sau mà họ đã âm thầm làm công việc đó trong suốt nhiều năm qua. Sau hai năm kể từ khi được vinh danh, hát Xoan đã được đông đảo bạn bè thế giới biết đến và yêu mến, phong trào học, nghe và biểu diễn hát Xoan đã trở thành một phong trào rộng khắp trong toàn tỉnh. Và cuộc sống của những nghệ nhân hát Xoan ngày càng bận rộn hơn bởi vừa đi truyền dạy cho các lớp học ở nhiều nơi trong tỉnh vừa tiếp tục duy trì, mở rộng những lớp hát Xoan cho các em nhỏ ở nhà. Vất vả là vậy nhưng với họ, đó là niềm vui, là hạnh phúc, bởi đây là cách để có thể đưa hát Xoan đến với nhiều người dân Đất Tổ. Khi được hỏi, bà Lịch không nhớ hết mình đã từng dạy qua bao nhiêu lớp, trao truyền hát Xoan cho bao nhiêu người, nhưng mỗi lớp học, từ các cháu học sinh, các chị em phụ nữ, các cán bộ, chiến sỹ đến những người dân ở các khu dân cư đều để lại cho bà một ấn tượng sâu sắc. Học hát Xoan là phải tập luyện bài bản, theo lề lối. Có như vậy mới bảo tồn được nguyên gốc, một trong những giá trị cốt lõi mà tỉnh Phú Thọ cam kết với UNESCO. Điều này đòi hỏi sự kiên trì, khéo léo của những nghệ nhân truyền dạy. Vì vậy, có những lớp chỉ diễn ra trong thời gian ngắn nhưng bà đã dồn hết tâm huyết để chỉ dẫn cho các học nắm đúng lời hát, điệu múa. Nhìn các học viên hát hay, múa dẻo chính là nguồn động viên tinh thần lớn nhất nhất để những nghệ nhân như bà tiếp tục bền bỉ trao truyền, giữ cho ngọn lửa Xoan ngày càng bừng sáng.

          Theo nghệ nhân Nguyễn Ngọc Bảo, trùm phường Xoan Thét, việc truyền dạy cho thế hệ trẻ đã được phường Xoan Thét triển khai hiệu quả. Ông đã dồn hết tâm huyết của mình để truyền lại những gì tinh túy nhất của làn điệu Xoan cho thế hệ sau, với hy vọng họ sẽ tiếp tục đưa hát Xoan ra khỏi tình trạng cần bảo vệ khẩn cấp, trở thành Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại.

          Em Lê Thị Hoài Phương (Đại học Y Hà Nội) chia sẻ: Em theo học hát Xoan từ 7 năm nay, ban đầu tham gia các buổi học của các nghệ nhân trong xã, em chăm chỉ tập hát và tìm hiểu về hát Xoan, đến nay em đã là hạt nhân chính trong đội hát Xoan của xã. Dù đang theo học xa nhà, nhưng mỗi khi có chương trình biểu diễn hát Xoan, em lại bắt xe về để tham gia cùng với đội. Không những thế, tại trường Đại học, những dịp liên hoan văn nghệ, em cũng đã dạy các bạn trong lớp tập hát Xoan và trình diễn hát Xoan. Thêm một bạn biết và hát Xoan là niềm vui, là động lực để em gắn bó hơn nữa với loại hình nghệ thuật này. Hiện nay, em được các nghệ nhân cho tham gia lớp đào tạo tạo nghệ nhân kế cận và truyền dạy hát Xoan em rất vui và hy vọng sẽ là hạt giống trong làng Xoan tương lai.

          Nhìn Nguyễn Hữu Vân - học sinh lớp 7 trường cấp 2 Kim Đức biểu diễn trên sân khấu, ai cũng thán phục cậu bé tuổi ít nhưng có niềm say mê hát Xoan ấy. Những bài Xoan cổ khó là vậy, nhưng em hát, đọc đều chính xác từ câu chữ, từng phách. Em tâm sự: Em rất thích hát Xoan và đã được học hát từ ông nội của em. Thực hiện tâm nguyện của ông nội trước khi qua đời và xuất phát từ lòng yêu Xoan, em muốn tiếp tục được học, được truyền dạy những làn điệu Xoan từ các ông bà, các bác, các cô trong làng Xoan để sau này được tự hào kế tục hát Xoan.

          Những mầm non hát Xoan này sẽ trở thành những hạt giống quý của loại hình nghệ thuật di sản văn hóa của vùng Đất Tổ .

          Đưa hát Xoan Phú Thọ trở thành Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại vào năm 2015

          Hát Xoan là nghệ thuật tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương, sinh ra và trường tồn trong đời sống dân gian của cư dân Phú Thọ từ xa xưa đến nay. Trải qua hàng nghìn năm, từ những buổi đầu ra đời là hình thức nghi lễ hát thờ vua đến nay hát Xoan đã trở thành di sản văn hóa độc đáo và là nét sinh hoạt văn hóa mang đặc trưng riêng của người dân Phú Thọ nói chung và đặc biệt là của cộng đồng nhân dân xã Kim Đức và Phượng Lâu, thành phố Việt Trì. Từ đời này sang đời khác, nhân dân tại các làng Xoan gìn giữ, bảo tồn các giá trị đặc sắc, độc đáo của hát Xoan thông qua biểu diễn hát Xoan, tinh thần đoàn kết cộng đồng tại vùng Xoan ngày càng bền chặt. Tuy nhiên hát Xoan đang đứng trước nguy cơ mai một. Việc đề ra những giải pháp cụ thể để hát Xoan thoát khỏi nguy cơ thất truyền và đi vào cuộc sống một cách phù hợp là rất cần thiết, đặc biệt việc nỗ lực đưa hát Xoan ra khỏi tình trạng cần bảo vệ khẩn cấp và trở thành Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại vào năm 2015. Để chuyển từ di sản văn hóa cần bảo vệ khẩn cấp sang Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại, hát Xoan phải đáp ứng những tiêu chí sau đây: Có sức sống trường tồn; phong phú đa dạng và phải thể hiện được sự sáng tạo của nhân dân. Vấn đề đặt ra hiện nay là việc bảo tồn và lưu giữ nó như thế nào để vừa phát huy được giá trị vừa làm phong phú thêm đời sống tinh thần cho nhân dân, đặc biệt là khuyến khích tự phát huy nội lực, sức sống của hát Xoan trong đời sống văn hóa cộng đồng dân cư.

          Nhà Nghiên cứu Đặng Hoành Loan cho biết, Đề án bảo tồn và phát huy giá trị hát Xoan Phú Thọ mới được phê duyệt là một đề án có tính khả thi cao, nếu chúng ta thực hiện theo đúng đề án thì chắc chắn hát Xoan sẽ sớm ra khỏi tình trạng cần bảo vệ khẩn cấp, trở thành Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại.

          Để bảo tồn, gìn giữ di sản văn hóa hát Xoan, tỉnh Phú Thọ đã có nhiều hoạt động thiết thực quan tâm đến các nghệ nhân và giúp cộng đồng bảo tồn, phát huy giá trị hát Xoan được triển khai như: xây dựng quy chế và tổ chức vinh danh phong tặng cho các nghệ nhân hát Xoan; khôi phục Miếu Lãi Lèn; hỗ trợ trang phục, những phương tiện trang thiết bị, đạo cụ, kinh phí duy trì hoạt động các CLB hát Xoan; tổ chức giao lưu giữa các phường Xoan; có chính sách hỗ trợ để duy trì hoạt động của các phường Xoan gốc. Đặc biệt, tỉnh rất quan tâm tới công tác đào tạo nghệ nhân kế cận và truyền dạy hát Xoan, là nhiệm vụ được ưu tiên hàng đầu trong Kế hoạch bảo tồn và phát huy giá trị di sản hát Xoan của tỉnh và Đề án bảo tồn và phát huy giá trị di sản hát Xoan để kịp thời phát huy vai trò của các nghệ nhân lão thành nhanh chóng đào tạo được các nghệ nhân trẻ từng bước kế tục các nghệ nhân hiện nay thực hiện công tác truyền dạy cho các thế hệ sau này. Đây là nhiệm vụ quan trọng quyết định tính bền vững cho sự bảo tồn lâu dài của hát Xoan.

          Ông Nguyễn Ngọc Ân - Giám đốc Sở VHTT&DL cho biết: Vai trò của các nghệ nhân hát Xoan - những báu vật nhân văn sống, những người đang giữ lửa nghệ thuật hát Xoan của cha ông truyền lại trong việc bảo tồn, gìn giữ và phát huy giá trị hát Xoan là rất lớn. Trong thời gian tới, Sở VHTT&DL, Hội Di sản văn hóa tỉnh và các địa phương  có nghệ thuật hát Xoan sẽ tiếp tục điều tra, nghiên cứu,  sưu tầm tư liệu. Đặc biệt chú trọng truyền dạy hát Xoan của các nghệ nhân cho lớp nghệ nhân kế cận, trong cộng đồng lớp trẻ và những người yêu thích hát Xoan. Bên cạnh việc truyền dạy, sẽ đẩy mạnh công tác tuyên truyền, giáo dục để mọi người dân có ý thức tiếp tục gìn giữ, lưu truyền, phổ biến, phát huy cho thế hệ mai sau những giá trị độc đáo mang tính xã hội, nhân văn, những phong tục tập quán tốt đẹp về hát Xoan gắn với Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương để nhanh chóng đưa hát Xoan ra khỏi tình trạng cần bảo vệ khẩn cấp vào năm 2015.

 

                                                Nguồn: phutho.gov.vn


HỌC TẬP VÀ LÀM THEO TẤM GƯƠNG ĐẠO ĐỨC HỒ CHÍ MINH

HỘI THẢO VỀ TÁC PHẨM “ĐỜI SỐNG MỚI” CỦA CHỦ TỊCH HỒ CHÍ MINH
Văn nghệ sỹ Phú Thọ với Chủ tịch HỒ CHÍ MINH
HÌNH ẢNH NGƯỜI CỘNG SẢN TRONG TÔI
HỌC BÁC VỀ TINH THẦN TRÁCH NHIỆM
LÀM THEO LỜI BÁC "DĨ CÔNG VI THƯỢNG"
TÂM LÒNG CỦA BÁC HỒ VỚI PHỤ NỮ VIỆT NAM
Tư tưởng Hồ Chí Minh về phong cách nêu gương
Nêu gương
Tiên tri của Bác
Một vài suy nghĩ về quan điểm thế giới quan Hồ Chí Minh
Cán bộ, đảng viên phải gương mẫu rèn luyện, học tập và làm theo tấm gương đạo đức Bác Hồ
Xây dựng và chỉnh đốn Đảng dưới ánh sáng Tư tưởng Hồ Chí Minh
Xây dựng và chỉnh đốn Đảng dưới ánh sáng Tư tưởng Hồ Chí Minh
Triển lãm Thư pháp thơ chữ Hán của Chủ tịch Hồ Chí Minh
Kỷ niệm 123 năm ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/1890 - 19/5/2013) Có một nền giáo dục thân dân
Bác Hồ với bảo tồn, tôn tạo phát huy di tích Đền Hùng
HỒI ỨC NHỮNG LẦN ĐƯỢC GẶP BÁC HỒ
CÓ MỘT SỰ THẬT ĐÁNG SUY NGHĨ
HÌNH ẢNH BẬC HIỀN TRIẾT HỒ CHÍ MINH QUA THƠ CHẾ LAN VIÊN
QUÁN TRIỆT NGHỊ QUYẾT TRUNG ƯƠNG IV, ĐẠI HỘI LẦN THỨ XI CỦA ĐẢNG
CHÌA KHÓA MỌI THÀNH CÔNG
KỶ NIỆM 23 NĂM NGÀY THÀNH LẬP HỘI CỰU CHIẾN BINH VIỆT NAM (6/12/1989 - 6/12/2012)
LỜI BÁC ĐẾN HÔM NAY VẪN CHƯA HỀ CŨ
NHỮNG ĐẶC TRƯNG PHẨM CHẤT VỀ GIÁ TRỊ NHÂN VĂN TRONG SÁNG TÁC CỦA HỒ CHÍ MINH
NGHỊ QUYẾT CỦA Ý ĐẢNG, LÒNG DÂN
HỌC TẬP NGHỊ QUYẾT TW 4 NHỚ LỜI BÁC DẠY - ĐOÀN HẢI HƯNG
Nét nổi bật của Chủ tịch Hồ Chí Minh là rất coi trọng phẩm chất con người - Bùi công bính
GIỮ LẤY ĐỨC TIN - Lê Phan Nghị
SÁNG THÊM NHỮNG CHI TIẾT VỀ BÁC HỒ QUA CÁI NHÌN CỦA CÁC NHÀ VĂN

TẠP CHÍ VĂN HỌC

Năm 2017
Năm 2014
Năm 2007
Năm 2009
Năm 2013
Năm 2012
Năm 2011
Năm 2010
Năm 2008

QUẢNG CÁO

















THÔNG BÁO

THỂ LỆ CUỘC THI THƠ, NHẠC Chủ đề: “Biển, đảo Việt Nam”

Thông tin liên hệ:
Tạp chí Văn nghệ Đất tổ - 160 Phố Lê Quý Đôn - Phường Gia Cẩm - TP Việt Trì - Tỉnh Phú Thọ
Điện thoại: 0210. 3816945 - 3811984
Email: tapchivannghedatto@gmail.com
Bản quyền thuộc về Tạp chí Văn nghệ Đất tổ
Ghi rõ nguồn khi phát hành lại thông tin từ Website này.