NỘI DUNG CHI TIẾT
NHỮNG "MẦM" XOAN TIẾP NỐI
1/3/2014

 

Nhằm bảo tồn, gìn giữ, phổ biến và phát huy loại hình nghệ thuật di sản văn hóa phi vật thể cần bảo vệ khẩn cấp của nhân loại, các nghệ nhân 4 phường Xoan gốc (Thét, Phù Đức, Kim Đới (xã Kim Đức) và An Thái (xã Phượng Lâu) đã không ngừng đào tạo, bồi dưỡng cho thế hệ trẻ trong phường để những “mầm” Xoan tiếp nối các làn điệu Xoan cổ đắm say có sức lan tỏa mạnh mẽ và trường tồn trong đời sống cộng đồng người dân.

Những "mầm" xoan phường Kim Đới sẽ tiếp nối việc lưu truyền các làn điệu xoan cổ

Hai ngày nghỉ cuối tuần, trời mưa dầm dề, rét tê tái. Con đường vào trụ sở UBND xã Kim Đức như dài ra và lầy lội hơn bởi công trình cầu vẫn còn dang dở. Mưa lạnh thế song vẫn không ngăn được bước chân của ông trùm phường Xoan Thét Nguyễn Ngọc Bảo cùng bà Lê Thị Thích và chị Bùi Thị Kiều Nga đến lớp truyền dạy hát Xoan cho cộng đồng. Trong hội trường xã, 40 em học sinh đã có mặt đông đủ. Thấy “giáo viên” đến, các em đồng thanh chào rồi ngồi vào bàn ngay ngắn. Tiếng trống vang lên, những lời hát cổ trong bài Thơ nhang được các em cất lên mượt mà: Kính lại chiềng làng/ Nghe tôi thơ nhang/ Mà cho biết ý/ Nhang này chính thị/ Có quế có đơn/ Mở tiệc cầu ơn/ Lấy nhang làm trước… Sau khi cả lớp đã hát hết phần lời, lớp trưởng mời 10 bạn nữ lên học các động tác múa, xoay người, đưa chân do bà Thích và chị Nga dạy. Cứ tưởng các động tác mà khi biểu diễn các đào nữ khép hai bàn tay uốn vào trong ngực rồi xòe ra, chân bước nhịp nhàng xoay người chuyển vị trí đơn giản, vậy mà các “giáo viên” và học sinh phải vã mồ hôi giữa trời đông giá rét mới luyện thành thục. Ngồi dưới theo dõi các anh chị đang luyện tập trên sân khấu, Nguyễn Thị Kiều Oanh, 9 tuổi học sinh lớp 4 Trường tiểu học Kim Đức cho biết: Cháu là thành viên nhỏ tuổi nhất của lớp học này, tuy đã tham gia CLB hát Xoan của Trường nhưng cháu vẫn muốn đến lớp học để biết thêm nhiều bài Xoan cổ. Cháu mới theo học được hơn một tháng vào tối thứ bảy và ngày chủ nhật nhưng đã thuộc  được nhiều bài như Trống quân đón đào, Giáo trống, Giáo phái, Thơ nhang.

Là chị em ruột, đã từng được đi biểu diễn nhiều nơi trong tỉnh và cả tỉnh bạn, Nguyễn Thị Xuân Mai học sinh lớp 8 và Nguyễn Anh Hai lớp 6 Trường THCS Kim Đức là hai gương mặt trẻ triển vọng của phường Xoan Kim Đới. Mai cho biết: Nhà cháu không có ai biết hát Xoan. Hồi bé chị em cháu theo anh con bác đến nhà trùm phường Xoan học hát. Đến năm lớp 5 thì tham gia CLB hát Xoan của Trường. Mai chỉ biết hát, múa còn Hai thì vừa hát, múa, đưa cách và đánh cả trống. Cậu bé 11 tuổi bé loắt choắt như học sinh tiểu học tâm sự: Cháu học hát Xoan và đánh trống từ năm học lớp 4. Vừa đánh trống vừa đưa cách khó hơn nhiều so với hát bởi người đánh trống cần phải thuộc rất nhiều bài hát. Hiện nay cháu đã thuộc được các bài: Nhàn ngâm cách, Giáo trống, Giáo phái, Kiều giang cách, Hò chèo, Trống quân. Tham gia lớp học này cháu được biết nhiều hơn về kỹ thuật múa, cách đưa chân, xoay người, đánh phách.

Cùng một phường Xoan Kim Đới, Nguyễn Hữu Vân học sinh lớp 7 Trường THCS Kim Đức có thuận lợi hơn bởi là con nhà nòi. Từ bé Vân đã được nghe mẹ, anh họ và ông nội hát Xoan nên niềm đam mê hát Xoan đã ngấm vào cậu. Vân được đánh giá thành thạo nhất trong việc dẫn cách, cậu đã được đi biểu diễn nhiều nơi. Với vai trò người diễn xướng, Vân thuộc khá nhiều bài Xoan cổ, cậu bé cho biết: Cháu học hát Xoan từ năm lớp 4, phải mất hai năm cháu mới dẫn cách được. Người dẫn cách đòi hỏi phải có chất giọng và phải có khả năng đón nhịp trống để vào hát đúng nhịp. Để trở thành người đưa cách chính cháu đã phải luyện tập vất vả, nếu ai không có lòng say mê thì không thể dẫn cách được. 

Tham gia lớp học hát Xoan này có hai cặp song sinh là Hồ Lệ Giang và Hồ Thu Thủy ở phường Xoan Thét. Lê Anh Thư và Lê Thu Phương phường Xoan Kim Đới đang là thành viên của CLB hát Xoan Trường tiểu học Kim Đức. Đến với lớp truyền dạy hát Xoan cộng đồng này có nhiều em chưa biết tí gì về hát Xoan nhưng nhiều em đã thành thục. Bà Thích cho biết: Các cháu theo học ở đây đều là người của đất Xoan nên các làn điệu Xoan các cháu đều có thể nắm bắt rất nhanh. Chúng tôi động viên các cháu lớn hơn đã từng tham gia theo phường đi biểu diễn dẫn dắt các cháu chưa tham gia bao giờ. Dạy hát Xoan cho các cháu bây giờ không vất bằng thời chúng tôi học lại từ các cụ, thời ấy các cụ chủ yếu là truyền khẩu chứ không như bây giờ phát cho mỗi cháu một bài hát học hai ngày là thuộc sau đó mới dạy cách múa, đánh trống… Ông Nguyễn Ngọc Bảo trùm phường Xoan Thét cho biết: Các nghệ nhân hát Xoan giờ đều đã cao tuổi như lá mùa đông nên việc truyền dạy các bài Xoan cổ cho lớp nghệ nhân kế cận và đặc biệt là lớp trẻ là rất cần thiết. Chúng tôi truyền dạy cho con cháu trong phường những bài hát thờ vì đây là những bài hát khó cần phải lưu truyền. Việc các cơ quan đơn vị, các khu dân cư tổ chức học hát Xoan và thành lập được các CLB hát Xoan chúng tôi thấy vui nhưng ở những nơi đó đa phần họ học hát hội. Chúng tôi mong muốn lớp học sinh - “mầm” Xoan sẽ trở thành những hạt giống quý của loại hình nghệ thuật vốn được coi là di sản văn hóa vô giá ở vùng đất Tổ này.

Nguồn: Baophutho.vn

Sưu tầm: Đỗ Huy

 


HỌC TẬP VÀ LÀM THEO TẤM GƯƠNG ĐẠO ĐỨC HỒ CHÍ MINH

HỘI THẢO VỀ TÁC PHẨM “ĐỜI SỐNG MỚI” CỦA CHỦ TỊCH HỒ CHÍ MINH
Văn nghệ sỹ Phú Thọ với Chủ tịch HỒ CHÍ MINH
HÌNH ẢNH NGƯỜI CỘNG SẢN TRONG TÔI
HỌC BÁC VỀ TINH THẦN TRÁCH NHIỆM
LÀM THEO LỜI BÁC "DĨ CÔNG VI THƯỢNG"
TÂM LÒNG CỦA BÁC HỒ VỚI PHỤ NỮ VIỆT NAM
Tư tưởng Hồ Chí Minh về phong cách nêu gương
Nêu gương
Tiên tri của Bác
Một vài suy nghĩ về quan điểm thế giới quan Hồ Chí Minh
Cán bộ, đảng viên phải gương mẫu rèn luyện, học tập và làm theo tấm gương đạo đức Bác Hồ
Xây dựng và chỉnh đốn Đảng dưới ánh sáng Tư tưởng Hồ Chí Minh
Xây dựng và chỉnh đốn Đảng dưới ánh sáng Tư tưởng Hồ Chí Minh
Triển lãm Thư pháp thơ chữ Hán của Chủ tịch Hồ Chí Minh
Kỷ niệm 123 năm ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/1890 - 19/5/2013) Có một nền giáo dục thân dân
Bác Hồ với bảo tồn, tôn tạo phát huy di tích Đền Hùng
HỒI ỨC NHỮNG LẦN ĐƯỢC GẶP BÁC HỒ
CÓ MỘT SỰ THẬT ĐÁNG SUY NGHĨ
HÌNH ẢNH BẬC HIỀN TRIẾT HỒ CHÍ MINH QUA THƠ CHẾ LAN VIÊN
QUÁN TRIỆT NGHỊ QUYẾT TRUNG ƯƠNG IV, ĐẠI HỘI LẦN THỨ XI CỦA ĐẢNG
CHÌA KHÓA MỌI THÀNH CÔNG
KỶ NIỆM 23 NĂM NGÀY THÀNH LẬP HỘI CỰU CHIẾN BINH VIỆT NAM (6/12/1989 - 6/12/2012)
LỜI BÁC ĐẾN HÔM NAY VẪN CHƯA HỀ CŨ
NHỮNG ĐẶC TRƯNG PHẨM CHẤT VỀ GIÁ TRỊ NHÂN VĂN TRONG SÁNG TÁC CỦA HỒ CHÍ MINH
NGHỊ QUYẾT CỦA Ý ĐẢNG, LÒNG DÂN
HỌC TẬP NGHỊ QUYẾT TW 4 NHỚ LỜI BÁC DẠY - ĐOÀN HẢI HƯNG
Nét nổi bật của Chủ tịch Hồ Chí Minh là rất coi trọng phẩm chất con người - Bùi công bính
GIỮ LẤY ĐỨC TIN - Lê Phan Nghị
SÁNG THÊM NHỮNG CHI TIẾT VỀ BÁC HỒ QUA CÁI NHÌN CỦA CÁC NHÀ VĂN

TẠP CHÍ VĂN HỌC

Năm 2017
Năm 2014
Năm 2007
Năm 2009
Năm 2013
Năm 2012
Năm 2011
Năm 2010
Năm 2008

QUẢNG CÁO

















THÔNG BÁO

THỂ LỆ CUỘC THI THƠ, NHẠC Chủ đề: “Biển, đảo Việt Nam”

Thông tin liên hệ:
Tạp chí Văn nghệ Đất tổ - 160 Phố Lê Quý Đôn - Phường Gia Cẩm - TP Việt Trì - Tỉnh Phú Thọ
Điện thoại: 0210. 3816945 - 3811984
Email: tapchivannghedatto@gmail.com
Bản quyền thuộc về Tạp chí Văn nghệ Đất tổ
Ghi rõ nguồn khi phát hành lại thông tin từ Website này.